جلال‌الدین همایی

جلال‌الدین همایی
نام اصلی	جلال‌الدین همایی
زادروز	۱۳دی ۱۲۷۸شمسی اصفهان
پدر و مادر	طرب همایی، بی‌بی‌خانم
مرگ	۱۳۵۹شمسی
کتاب‌ها	تاریخ ادبیات ایران، غزالی‌نامه، مثنوی ولدنامه و...
نوشتارها	طبله عطار
دیوان سروده‌ها	دیوان سنا
تخلص	سنا
فرزندان	ماهدخت‌بانو

جلال‌الدین همایی پژوهشگر، ادیب، فقیه، فیلسوف، مورخ، شاعر، منجم، مجتهد و خوش‌نویس بود.

داستانک

داستانک استاد

جلال‌الدین پس از اتمام مکتب ملاباجی، شاگردی در مکتب میرزا عبدالغفار را آغاز کرد. از همان روزهای اول دریافت که همایی چه هوش و استعداد شگفت‌انگیزی دارد! او در یکی از خاطرات خود نوشته است: «استاد مرا تحسین کرد و عیال خود را صدا زد و از او درخواست اسفند بیاورد. اسفند آوردند و آتش کردند. برای پدرم پیغام فرستاد که قدر این کودک را بدانید.»

داستانک مذهب و ارتباط با خدا

از دوران جوانی شب زنده‌داری‌ها داشت و عاشق نماز شب! چند ماه از سال را روزه می‌گرفت و به راز و نیاز با معبود می‌پرداخت. در انجام فرایض دینی وسواس داشت. همچنین توجه بسیاری به مستحبات داشت و تمام آن‌ها را انجام می‌داد. علاقه‌ی او به ارتباط با خدا در روزگار پیری هم ادامه داشت و کهولت نیز نتوانست مانع آن شود و نماز و روزه را ترک نکرد. وی علاوه بر حساسیتی که نسبت به انجام تکالیف شرعی خود داشت، از انجام تکالیف دینی فرزندانش نیز غافل نمی‌شد و حواسش بود که آنان نیز دچار غفلت نشوند.

زندگی و تراث

از نگاه دیگران(چند دیدگاه مثبت و منفی)

دیدگاه باستانی پاریزی

« چه می‌توان گفت و که می‌تواند اظهار نظر کند در باب کسی که در عالم ادب فارسی از اوتاد و قوائم به شمار می‌رود، و در فنون عربیت کم‌نظیر است، و در عین حال تاریخ اسلام و فرهنگ اسلامی در پیش چشم او چون خورشید تابناک می‌نماید. »

دیدگاهسید جلال آشتیانی

« همایی، یکی از بزرگان و اعلام عصر ما که در جامعیت بی‌نظیر و در اخلاق و سلامت و لطافت روح کم‌نظیر بود. فضلای اصفهان از آن وجود عزیز به آمیرزا جلال همایی تعبیر می‌نمودند. »

دیدگاه ماهدخت‌بانو (دختر همایی)

« به ریاضی و هیئت بی‌نهایت علاقه داشت و به جوانان گوشزد می‌کرد که از یاد گرفتن آن غفلت نورزند و در هر رشته‌ای از علوم که به تحصیل می‌پردازند،‌رابطه خود را با ریاضی قطع نکنند. »

نظر عبدالله نصری

« عشق وپ علاقه جلال‌الدین به دانش‌اندوزی چنان بود که از کوچک‌ترین فرصت‌ها استفاده می‌کرد و مراقب بود که تا دقیقه‌ای از عمر به بطالت نگذرد. »

استادان و شاگردان

همایی، قسمتی از شرح لمعه را نزد مرحوم آشیخ علی یزدی آموخت. ادبیات عرب را نزد مرحوم حاج سیدمحمدکاظم کروندی اصفهانی و شرایع محقق و مکاسب شیخ مرتضی انصاری را نزد آخوند ملاعبدالکریم گزی آموخت. از استادان دیگر او، آمیرزااحمد اصفهانی و حاج میرمحمدصادق خاتون‌آبادی را می‌توان نام برد. در فلسفه نزد آشیخ اسدالله حکیم قمیشه‌ای شاگردی کرده. در معقول حاج ملاعبدالجواد آدینه‌ای و در فنون هیئت و ریاضی جدید، فن اسطرلاب و استخراج تقویم میرزا سیدعلی جناب از استادان او بوده‌اند.

منابع

• حکیمی، محمود (۱۳۸۷). در مدرسه جلال‌الدین همایی. تهران: قلم. ص. ۱۱و۱۲و۱۳. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۱۶-۱۹۷-۲.