فرهنگنامه کودکان و نوجوانان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

محمد ایذجی: /* فرهنگنامه از نگاه دیگران */

2021-10-30T06:52:14Z

فرهنگنامه از نگاه دیگران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۲۲
خط ۵۰۲:		خط ۵۰۲:

	===فرهنگنامه از نگاه دیگران===		===فرهنگنامه از نگاه دیگران===
	[[پرونده:~~Furoq~~.~~jpg~~\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[توران میرهادی]]: دنیایی كه ما در آن زندگی می‌كنیم، از پدیده‌های علمی، اجتماعی، ابزار فنی و پدیده‌ای نوظهور چون وسایل الكترونیكی و دیجیتالی است كه سوال‌های بی‌شماری را در ذهن آدمی شكل می‌دهد. در سال‌های آغازین سده بیست و یكم، همه چیز در حال تغییر است و خانواده و كتاب های درسی نمی توانند به تمام سوال ها پاسخ دهند. بنابراین كودكان و نوجوانان به كتاب‌های مرجع مناسبی نیاز دارند تا بتوانند پاسخ سوال‌های خود را در آن‌ها بیابند. ساختار كتاب درسی بیشتر مفهوم را برای كودك یا نوجوان روشن می‌كند و سپس با سوال و جواب در می‌یابد كه چه میزان یك مفهوم در ذهن دانش‌آموز شكل گرفته است در حالی‌كه فرهنگنامه، فقط اطلاعات را در اختیار می‌گذارد و خواننده برای پاسخ سوالاتش از آن استفاده می‌كند.<ref name="میرهادی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.irna.ir/news/82303543 \|عنوان=میرهادی؛ پایه‌گذار فرهنگنامه كودك و نوجوان}}</ref>		[[پرونده:Tooraan.jpeg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[توران میرهادی]]: دنیایی كه ما در آن زندگی می‌كنیم، از پدیده‌های علمی، اجتماعی، ابزار فنی و پدیده‌ای نوظهور چون وسایل الكترونیكی و دیجیتالی است كه سوال‌های بی‌شماری را در ذهن آدمی شكل می‌دهد. در سال‌های آغازین سده بیست و یكم، همه چیز در حال تغییر است و خانواده و كتاب های درسی نمی توانند به تمام سوال ها پاسخ دهند. بنابراین كودكان و نوجوانان به كتاب‌های مرجع مناسبی نیاز دارند تا بتوانند پاسخ سوال‌های خود را در آن‌ها بیابند. ساختار كتاب درسی بیشتر مفهوم را برای كودك یا نوجوان روشن می‌كند و سپس با سوال و جواب در می‌یابد كه چه میزان یك مفهوم در ذهن دانش‌آموز شكل گرفته است در حالی‌كه فرهنگنامه، فقط اطلاعات را در اختیار می‌گذارد و خواننده برای پاسخ سوالاتش از آن استفاده می‌كند.<ref name="میرهادی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.irna.ir/news/82303543 \|عنوان=میرهادی؛ پایه‌گذار فرهنگنامه كودك و نوجوان}}</ref>

	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[ایران گرگین]]: تجربه و بررسی شخصی من نشان می دهد مخاطب فرهنگنامه می تواند در هر سنی باشد و جالب اینکه که در بیشتر موارد که چند جلدی از فرهنگنامه تازه منتشر شده را به دختران یا پسران سیزده چهارده سالۀ آشنایان هدیه داده ام، فرهنگنامه بیشتر توجه مادران و پدران آن ها را جلب کرده بود. مادرانی تحصیل کرده و باسواد -البته نه در حد گروه معینی که مطالعه کار جدی آن هاست و کتاب و مجلات معینی را می خوانند- این علاقه مندان معمولی مطالعه به من گفتند، برخی مقاله های فرهنگنامه را به راحتی خوانده اند و به آسانی دریافت کرده و فهمیده اند و جواب پرسش خود را در آن یافته اند. این روزها به این شانزده جلد نگاه می کنم و آن ها را ورق می زنم و می خوانم البته همه اشان را خوانده ام اما این خواندن حال دیگری دارد. به سال های سپری شده نگاه می کنم. به دقت و وسواسی که در ویرایش محتوا و ساختار و زبان نوشته به کار بسته ایم. فکر می کنم اگر شوق دیدن و گام زدن در دنیای اندیشۀ بشری باشد، می توان کاری کرد. فرهنگنامه صرف نظر از برخی ایرادها، کاری بزرگ است و خواهد ماند.<ref name="فراز">{{یادکرد وب\|نشانی=https://bukharamag.com/1395.03.13685.html \|عنوان=انتشار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان ،راهی پرنشیب و فراز}}</ref>		[[پرونده:Irangor.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[ایران گرگین]]: تجربه و بررسی شخصی من نشان می دهد مخاطب فرهنگنامه می تواند در هر سنی باشد و جالب اینکه که در بیشتر موارد که چند جلدی از فرهنگنامه تازه منتشر شده را به دختران یا پسران سیزده چهارده سالۀ آشنایان هدیه داده ام، فرهنگنامه بیشتر توجه مادران و پدران آن ها را جلب کرده بود. مادرانی تحصیل کرده و باسواد -البته نه در حد گروه معینی که مطالعه کار جدی آن هاست و کتاب و مجلات معینی را می خوانند- این علاقه مندان معمولی مطالعه به من گفتند، برخی مقاله های فرهنگنامه را به راحتی خوانده اند و به آسانی دریافت کرده و فهمیده اند و جواب پرسش خود را در آن یافته اند. این روزها به این شانزده جلد نگاه می کنم و آن ها را ورق می زنم و می خوانم البته همه اشان را خوانده ام اما این خواندن حال دیگری دارد. به سال های سپری شده نگاه می کنم. به دقت و وسواسی که در ویرایش محتوا و ساختار و زبان نوشته به کار بسته ایم. فکر می کنم اگر شوق دیدن و گام زدن در دنیای اندیشۀ بشری باشد، می توان کاری کرد. فرهنگنامه صرف نظر از برخی ایرادها، کاری بزرگ است و خواهد ماند.<ref name="فراز">{{یادکرد وب\|نشانی=https://bukharamag.com/1395.03.13685.html \|عنوان=انتشار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان ،راهی پرنشیب و فراز}}</ref>


	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[کامران فانی]]: بدون تردید فرهنگنامۀ کودک و نوجوان از نظر تأثیر و اهمیت و تدوین به طور کلی از نظر ارائۀ یک اثر ایرانی، توانست موفق بشود و تا به اینجا برسد. این اثر قابل تعریف است. شاید نزدیک 25 سال از چاپ جلد نخست آن می گذرد و به هیچ وجه نقدهای تردید آمیز در مورد این فرهنگنامه بیان نشده است. جایگاه فرهنگنامه در کجاست؟ بی شک جایگاه آن در مدارس است. متأسفانه برنامه ریزی آموزشی به صورتی بوده که دانش آموزان پرسش های خود را در جایی دیگر جستجو نمی کنند. نتیجۀ آن این شد که فرهنگنامه نه اینکه به کلی ناموفق باشد! نه! به هیچ وجه! ولی آن موفقیت کامل، زمانی اتفاق می افتاد که درِ کتابخانه های مدارس به روی این فرهنگنامه گشوده شود. ما ملتی هستیم که کم سئوال می کنیم . حساسیت هم نداریم؛ اما شاید جای تعجب باشد که حتی یک هزارم دانش آموزان ما با کار مرجع و به کتاب مرجع آشنا نیستند! حتی معلمان نیز پیدا کردن پاسخ و پرسش ها از طریق فرهنگ نامه ها و دانشنامه ها را به آن ها نیاموخته اند.<ref name="فراز"/>		[[پرونده:Kamranfa.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[کامران فانی]]: بدون تردید فرهنگنامۀ کودک و نوجوان از نظر تأثیر و اهمیت و تدوین به طور کلی از نظر ارائۀ یک اثر ایرانی، توانست موفق بشود و تا به اینجا برسد. این اثر قابل تعریف است. شاید نزدیک 25 سال از چاپ جلد نخست آن می گذرد و به هیچ وجه نقدهای تردید آمیز در مورد این فرهنگنامه بیان نشده است. جایگاه فرهنگنامه در کجاست؟ بی شک جایگاه آن در مدارس است. متأسفانه برنامه ریزی آموزشی به صورتی بوده که دانش آموزان پرسش های خود را در جایی دیگر جستجو نمی کنند. نتیجۀ آن این شد که فرهنگنامه نه اینکه به کلی ناموفق باشد! نه! به هیچ وجه! ولی آن موفقیت کامل، زمانی اتفاق می افتاد که درِ کتابخانه های مدارس به روی این فرهنگنامه گشوده شود. ما ملتی هستیم که کم سئوال می کنیم . حساسیت هم نداریم؛ اما شاید جای تعجب باشد که حتی یک هزارم دانش آموزان ما با کار مرجع و به کتاب مرجع آشنا نیستند! حتی معلمان نیز پیدا کردن پاسخ و پرسش ها از طریق فرهنگ نامه ها و دانشنامه ها را به آن ها نیاموخته اند.<ref name="فراز"/>

	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نوش‌آفرین انصاری]]: آنچه كه از فرهنگنامه یاد گرفتیم، این بود كه شاید تنها جایی كه می توانست كتاب مرجعی به این عظمت (یك دائره المعارف عمومی پنج هزار موضوعی و بیست و چهار جلدی چهار رنگ) را برای كودكان و نوجوانان ده تا شانزده سال دربیاورد، «شورای كتاب كودك» بود. دلیلش هم این است كه ما در شورا، به كار داوطلب و به كار جدی و پژوهشی داوطلبانه عادت داشتیم. اگر امكانات مالی زیادی هم برای اثری مثل فرهنگنامه فراهم بود، ولی در یك سازمان دولتی قرار می گرفت، این چنین زنده، پویا و پرمحتوا درنمی‌آمد كه در شورا درآمده است! یعنی تمام تجربه بیست و خرده ای سال پشت سر این اثر كه در فرد فرد ما اتفاق افتاده بود، خیلی موثر بود، برای اینكه باور بكنیم كه می شود با دست خالی و عشق بسیار زیاد و احترام زیادی كه جامعه نسبت به شورا و شخص خانم میرهادی داشت و نسبت به شفافیت آرمان شورا برای خدمت به بچه ها [ناتمام]. درحقیقت تمام اینها اهرمهای خیلی بزرگ حمایتی بودند كه این كار را امكان پذیر كردند. مورد دومی كه شاید بشود به آن اشاره كرد، نگاه از ایران به جهان است كه در فرهنگنامه مطرح شد. یعنی پیدا كردن یا تحریك آدم هایی نسبت به اینكه تجسس و تحقیق بكنند و به مقاله شان شكل بدهند، ولی این باور را داشته باشند كه خودشان ایرانی هستند. بدون تردید، ارزشها و نگرش های ایرانی و كلام زبان فارسی، نوعی نگرش از ایران به جهان است. مسئله دیگر بحث پژوهش در مورد مقاله های ایران بود. معمولاً در فرهنگنامه ها منابعی وجود دارد و فرهنگنامه نویس مقاله خود را از منابع موثق دست دوم می نویسد. ما با این مشكل روبرو شدیم كه بعضی اوقات منابع دست دوم خوب وجود نداشت و موثق نبودند و در خیلی از موارد مجبور شدیم كه به منابع دست اول رجوع كنیم. بنابراین، آنچه در مورد ایران در فرهنگنامه اتفاق می افتد، بعد پژوهشی پیدا كرده است. این باعث شده كه تعدادی از آدم هایی كه به پژوهش علاقمند بودند را دراختیار بگیریم. در فرهنگنامه دو كار پژوهشی انجام گرفت كه به زعم من مهم است و باید گسترش این كار را هرچه بیشتر تقویت كنیم. یكی پژوهش دشواری واژگان بود و یكی پژوهش در مورد بلندی مقاله‌ها.<ref name="مصاحبه">{{یادکرد وب\|نشانی= https://www.nlai.ir/detail-page/-/asset_publisher/1XAU1TD4jK8G/content/--6105/pop_up?_101_INSTANCE_1XAU1TD4jK8G_viewMode=print\|عنوان= مصاحبه با نوش آفرین انصاری}}</ref>		[[پرونده:Noosha.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نوش‌آفرین انصاری]]: آنچه كه از فرهنگنامه یاد گرفتیم، این بود كه شاید تنها جایی كه می توانست كتاب مرجعی به این عظمت (یك دائره المعارف عمومی پنج هزار موضوعی و بیست و چهار جلدی چهار رنگ) را برای كودكان و نوجوانان ده تا شانزده سال دربیاورد، «شورای كتاب كودك» بود. دلیلش هم این است كه ما در شورا، به كار داوطلب و به كار جدی و پژوهشی داوطلبانه عادت داشتیم. اگر امكانات مالی زیادی هم برای اثری مثل فرهنگنامه فراهم بود، ولی در یك سازمان دولتی قرار می گرفت، این چنین زنده، پویا و پرمحتوا درنمی‌آمد كه در شورا درآمده است! یعنی تمام تجربه بیست و خرده ای سال پشت سر این اثر كه در فرد فرد ما اتفاق افتاده بود، خیلی موثر بود، برای اینكه باور بكنیم كه می شود با دست خالی و عشق بسیار زیاد و احترام زیادی كه جامعه نسبت به شورا و شخص خانم میرهادی داشت و نسبت به شفافیت آرمان شورا برای خدمت به بچه ها [ناتمام]. درحقیقت تمام اینها اهرمهای خیلی بزرگ حمایتی بودند كه این كار را امكان پذیر كردند. مورد دومی كه شاید بشود به آن اشاره كرد، نگاه از ایران به جهان است كه در فرهنگنامه مطرح شد. یعنی پیدا كردن یا تحریك آدم هایی نسبت به اینكه تجسس و تحقیق بكنند و به مقاله شان شكل بدهند، ولی این باور را داشته باشند كه خودشان ایرانی هستند. بدون تردید، ارزشها و نگرش های ایرانی و كلام زبان فارسی، نوعی نگرش از ایران به جهان است. مسئله دیگر بحث پژوهش در مورد مقاله های ایران بود. معمولاً در فرهنگنامه ها منابعی وجود دارد و فرهنگنامه نویس مقاله خود را از منابع موثق دست دوم می نویسد. ما با این مشكل روبرو شدیم كه بعضی اوقات منابع دست دوم خوب وجود نداشت و موثق نبودند و در خیلی از موارد مجبور شدیم كه به منابع دست اول رجوع كنیم. بنابراین، آنچه در مورد ایران در فرهنگنامه اتفاق می افتد، بعد پژوهشی پیدا كرده است. این باعث شده كه تعدادی از آدم هایی كه به پژوهش علاقمند بودند را دراختیار بگیریم. در فرهنگنامه دو كار پژوهشی انجام گرفت كه به زعم من مهم است و باید گسترش این كار را هرچه بیشتر تقویت كنیم. یكی پژوهش دشواری واژگان بود و یكی پژوهش در مورد بلندی مقاله‌ها.<ref name="مصاحبه">{{یادکرد وب\|نشانی= https://www.nlai.ir/detail-page/-/asset_publisher/1XAU1TD4jK8G/content/--6105/pop_up?_101_INSTANCE_1XAU1TD4jK8G_viewMode=print\|عنوان= مصاحبه با نوش آفرین انصاری}}</ref>


	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[محمدهادی محمدی]]: فرهنگنامه الگو و رویکرد آموزش و پرورشی بخشی از نخبه ترین آموزشگران ایرانی است که در دوره ای از تاریخ اجتماعی ما از کار بازنشانده شدند. رویکرد و الگوی آن ها رویکرد مفهومی است. رویکرد آموزش مفهومی بر پایۀ گفت و شنود یا دیالوگ است. آن ها می خواهند که کودکان ژرف اندیش، پژوهنده و توانا بار بیایند و از دشواری ها فرصت بسازند و فرصت ها را دشوار نبینند. گفته شده است دو روز خوب در زندگی هر کسی وجود دارد. روزی که زاده می شود و روزی که وجود خود را کشف می کند. هر کودکی بخشی از وجود خود را در خانه و بخشی را در آموزشگاه کشف می کند. در خانه را نمی دانم؛ اما کودکان ما در مدرسه فضا و محتوایی برای کشف خود نمی یابند. برای کشف خود و پرورش اندیشه ها به الگو و رویکرد نیاز دارد. هنگامی که کتاب با محتوای آموزشی در پیکرۀ رویکرد عرضه شود هر جا می‌تواند مدرسه باشد. ضریب نفوذ فرهنگنامه در نظام آموزشی ما چیزی نزدیک صفر است. من از هیچ کس و نهادی درخواست خرید فرهنگنامه برای مدرسه ها ندارم. درخواست من جایگزینی نگاه فرهنگنامه‌ای یا آموزش و پرورش مفهومی در سیستم آموزشی کنونی است.<ref name="فراز"/>		[[پرونده:Mhamo.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[محمدهادی محمدی]]: فرهنگنامه الگو و رویکرد آموزش و پرورشی بخشی از نخبه ترین آموزشگران ایرانی است که در دوره ای از تاریخ اجتماعی ما از کار بازنشانده شدند. رویکرد و الگوی آن ها رویکرد مفهومی است. رویکرد آموزش مفهومی بر پایۀ گفت و شنود یا دیالوگ است. آن ها می خواهند که کودکان ژرف اندیش، پژوهنده و توانا بار بیایند و از دشواری ها فرصت بسازند و فرصت ها را دشوار نبینند. گفته شده است دو روز خوب در زندگی هر کسی وجود دارد. روزی که زاده می شود و روزی که وجود خود را کشف می کند. هر کودکی بخشی از وجود خود را در خانه و بخشی را در آموزشگاه کشف می کند. در خانه را نمی دانم؛ اما کودکان ما در مدرسه فضا و محتوایی برای کشف خود نمی یابند. برای کشف خود و پرورش اندیشه ها به الگو و رویکرد نیاز دارد. هنگامی که کتاب با محتوای آموزشی در پیکرۀ رویکرد عرضه شود هر جا می‌تواند مدرسه باشد. ضریب نفوذ فرهنگنامه در نظام آموزشی ما چیزی نزدیک صفر است. من از هیچ کس و نهادی درخواست خرید فرهنگنامه برای مدرسه ها ندارم. درخواست من جایگزینی نگاه فرهنگنامه‌ای یا آموزش و پرورش مفهومی در سیستم آموزشی کنونی است.<ref name="فراز"/>

			[[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>

	[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>
	==پانویس==		==پانویس==

محمد ایذجی در ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۴۷

2021-10-30T06:47:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۷
خط ۵۰۲:		خط ۵۰۲:

	===فرهنگنامه از نگاه دیگران===		===فرهنگنامه از نگاه دیگران===
	[[توران میرهادی]]: دنیایی كه ما در آن زندگی می‌كنیم، از پدیده‌های علمی، اجتماعی، ابزار فنی و پدیده‌ای نوظهور چون وسایل الكترونیكی و دیجیتالی است كه سوال‌های بی‌شماری را در ذهن آدمی شكل می‌دهد. در سال‌های آغازین سده بیست و یكم، همه چیز در حال تغییر است و خانواده و كتاب های درسی نمی توانند به تمام سوال ها پاسخ دهند. بنابراین كودكان و نوجوانان به كتاب‌های مرجع مناسبی نیاز دارند تا بتوانند پاسخ سوال‌های خود را در آن‌ها بیابند. ساختار كتاب درسی بیشتر مفهوم را برای كودك یا نوجوان روشن می‌كند و سپس با سوال و جواب در می‌یابد كه چه میزان یك مفهوم در ذهن دانش‌آموز شكل گرفته است در حالی‌كه فرهنگنامه، فقط اطلاعات را در اختیار می‌گذارد و خواننده برای پاسخ سوالاتش از آن استفاده می‌كند.<ref name="میرهادی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.irna.ir/news/82303543 \|عنوان=میرهادی؛ پایه‌گذار فرهنگنامه كودك و نوجوان}}</ref>		[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[توران میرهادی]]: دنیایی كه ما در آن زندگی می‌كنیم، از پدیده‌های علمی، اجتماعی، ابزار فنی و پدیده‌ای نوظهور چون وسایل الكترونیكی و دیجیتالی است كه سوال‌های بی‌شماری را در ذهن آدمی شكل می‌دهد. در سال‌های آغازین سده بیست و یكم، همه چیز در حال تغییر است و خانواده و كتاب های درسی نمی توانند به تمام سوال ها پاسخ دهند. بنابراین كودكان و نوجوانان به كتاب‌های مرجع مناسبی نیاز دارند تا بتوانند پاسخ سوال‌های خود را در آن‌ها بیابند. ساختار كتاب درسی بیشتر مفهوم را برای كودك یا نوجوان روشن می‌كند و سپس با سوال و جواب در می‌یابد كه چه میزان یك مفهوم در ذهن دانش‌آموز شكل گرفته است در حالی‌كه فرهنگنامه، فقط اطلاعات را در اختیار می‌گذارد و خواننده برای پاسخ سوالاتش از آن استفاده می‌كند.<ref name="میرهادی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.irna.ir/news/82303543 \|عنوان=میرهادی؛ پایه‌گذار فرهنگنامه كودك و نوجوان}}</ref>

	[[ایران گرگین]]: تجربه و بررسی شخصی من نشان می دهد مخاطب فرهنگنامه می تواند در هر سنی باشد و جالب اینکه که در بیشتر موارد که چند جلدی از فرهنگنامه تازه منتشر شده را به دختران یا پسران سیزده چهارده سالۀ آشنایان هدیه داده ام، فرهنگنامه بیشتر توجه مادران و پدران آن ها را جلب کرده بود. مادرانی تحصیل کرده و باسواد -البته نه در حد گروه معینی که مطالعه کار جدی آن هاست و کتاب و مجلات معینی را می خوانند- این علاقه مندان معمولی مطالعه به من گفتند، برخی مقاله های فرهنگنامه را به راحتی خوانده اند و به آسانی دریافت کرده و فهمیده اند و جواب پرسش خود را در آن یافته اند. این روزها به این شانزده جلد نگاه می کنم و آن ها را ورق می زنم و می خوانم البته همه اشان را خوانده ام اما این خواندن حال دیگری دارد. به سال های سپری شده نگاه می کنم. به دقت و وسواسی که در ویرایش محتوا و ساختار و زبان نوشته به کار بسته ایم. فکر می کنم اگر شوق دیدن و گام زدن در دنیای اندیشۀ بشری باشد، می توان کاری کرد. فرهنگنامه صرف نظر از برخی ایرادها، کاری بزرگ است و خواهد ماند.<ref name="فراز">{{یادکرد وب\|نشانی=https://bukharamag.com/1395.03.13685.html \|عنوان=انتشار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان ،راهی پرنشیب و فراز}}</ref>		[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[ایران گرگین]]: تجربه و بررسی شخصی من نشان می دهد مخاطب فرهنگنامه می تواند در هر سنی باشد و جالب اینکه که در بیشتر موارد که چند جلدی از فرهنگنامه تازه منتشر شده را به دختران یا پسران سیزده چهارده سالۀ آشنایان هدیه داده ام، فرهنگنامه بیشتر توجه مادران و پدران آن ها را جلب کرده بود. مادرانی تحصیل کرده و باسواد -البته نه در حد گروه معینی که مطالعه کار جدی آن هاست و کتاب و مجلات معینی را می خوانند- این علاقه مندان معمولی مطالعه به من گفتند، برخی مقاله های فرهنگنامه را به راحتی خوانده اند و به آسانی دریافت کرده و فهمیده اند و جواب پرسش خود را در آن یافته اند. این روزها به این شانزده جلد نگاه می کنم و آن ها را ورق می زنم و می خوانم البته همه اشان را خوانده ام اما این خواندن حال دیگری دارد. به سال های سپری شده نگاه می کنم. به دقت و وسواسی که در ویرایش محتوا و ساختار و زبان نوشته به کار بسته ایم. فکر می کنم اگر شوق دیدن و گام زدن در دنیای اندیشۀ بشری باشد، می توان کاری کرد. فرهنگنامه صرف نظر از برخی ایرادها، کاری بزرگ است و خواهد ماند.<ref name="فراز">{{یادکرد وب\|نشانی=https://bukharamag.com/1395.03.13685.html \|عنوان=انتشار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان ،راهی پرنشیب و فراز}}</ref>


	[[کامران فانی]]: بدون تردید فرهنگنامۀ کودک و نوجوان از نظر تأثیر و اهمیت و تدوین به طور کلی از نظر ارائۀ یک اثر ایرانی، توانست موفق بشود و تا به اینجا برسد. این اثر قابل تعریف است. شاید نزدیک 25 سال از چاپ جلد نخست آن می گذرد و به هیچ وجه نقدهای تردید آمیز در مورد این فرهنگنامه بیان نشده است. جایگاه فرهنگنامه در کجاست؟ بی شک جایگاه آن در مدارس است. متأسفانه برنامه ریزی آموزشی به صورتی بوده که دانش آموزان پرسش های خود را در جایی دیگر جستجو نمی کنند. نتیجۀ آن این شد که فرهنگنامه نه اینکه به کلی ناموفق باشد! نه! به هیچ وجه! ولی آن موفقیت کامل، زمانی اتفاق می افتاد که درِ کتابخانه های مدارس به روی این فرهنگنامه گشوده شود. ما ملتی هستیم که کم سئوال می کنیم . حساسیت هم نداریم؛ اما شاید جای تعجب باشد که حتی یک هزارم دانش آموزان ما با کار مرجع و به کتاب مرجع آشنا نیستند! حتی معلمان نیز پیدا کردن پاسخ و پرسش ها از طریق فرهنگ نامه ها و دانشنامه ها را به آن ها نیاموخته اند.<ref name="فراز"/>		[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[کامران فانی]]: بدون تردید فرهنگنامۀ کودک و نوجوان از نظر تأثیر و اهمیت و تدوین به طور کلی از نظر ارائۀ یک اثر ایرانی، توانست موفق بشود و تا به اینجا برسد. این اثر قابل تعریف است. شاید نزدیک 25 سال از چاپ جلد نخست آن می گذرد و به هیچ وجه نقدهای تردید آمیز در مورد این فرهنگنامه بیان نشده است. جایگاه فرهنگنامه در کجاست؟ بی شک جایگاه آن در مدارس است. متأسفانه برنامه ریزی آموزشی به صورتی بوده که دانش آموزان پرسش های خود را در جایی دیگر جستجو نمی کنند. نتیجۀ آن این شد که فرهنگنامه نه اینکه به کلی ناموفق باشد! نه! به هیچ وجه! ولی آن موفقیت کامل، زمانی اتفاق می افتاد که درِ کتابخانه های مدارس به روی این فرهنگنامه گشوده شود. ما ملتی هستیم که کم سئوال می کنیم . حساسیت هم نداریم؛ اما شاید جای تعجب باشد که حتی یک هزارم دانش آموزان ما با کار مرجع و به کتاب مرجع آشنا نیستند! حتی معلمان نیز پیدا کردن پاسخ و پرسش ها از طریق فرهنگ نامه ها و دانشنامه ها را به آن ها نیاموخته اند.<ref name="فراز"/>

	[[نوش‌آفرین انصاری]]: آنچه كه از فرهنگنامه یاد گرفتیم، این بود كه شاید تنها جایی كه می توانست كتاب مرجعی به این عظمت (یك دائره المعارف عمومی پنج هزار موضوعی و بیست و چهار جلدی چهار رنگ) را برای كودكان و نوجوانان ده تا شانزده سال دربیاورد، «شورای كتاب كودك» بود. دلیلش هم این است كه ما در شورا، به كار داوطلب و به كار جدی و پژوهشی داوطلبانه عادت داشتیم. اگر امكانات مالی زیادی هم برای اثری مثل فرهنگنامه فراهم بود، ولی در یك سازمان دولتی قرار می گرفت، این چنین زنده، پویا و پرمحتوا درنمی‌آمد كه در شورا درآمده است! یعنی تمام تجربه بیست و خرده ای سال پشت سر این اثر كه در فرد فرد ما اتفاق افتاده بود، خیلی موثر بود، برای اینكه باور بكنیم كه می شود با دست خالی و عشق بسیار زیاد و احترام زیادی كه جامعه نسبت به شورا و شخص خانم میرهادی داشت و نسبت به شفافیت آرمان شورا برای خدمت به بچه ها [ناتمام]. درحقیقت تمام اینها اهرمهای خیلی بزرگ حمایتی بودند كه این كار را امكان پذیر كردند. مورد دومی كه شاید بشود به آن اشاره كرد، نگاه از ایران به جهان است كه در فرهنگنامه مطرح شد. یعنی پیدا كردن یا تحریك آدم هایی نسبت به اینكه تجسس و تحقیق بكنند و به مقاله شان شكل بدهند، ولی این باور را داشته باشند كه خودشان ایرانی هستند. بدون تردید، ارزشها و نگرش های ایرانی و كلام زبان فارسی، نوعی نگرش از ایران به جهان است. مسئله دیگر بحث پژوهش در مورد مقاله های ایران بود. معمولاً در فرهنگنامه ها منابعی وجود دارد و فرهنگنامه نویس مقاله خود را از منابع موثق دست دوم می نویسد. ما با این مشكل روبرو شدیم كه بعضی اوقات منابع دست دوم خوب وجود نداشت و موثق نبودند و در خیلی از موارد مجبور شدیم كه به منابع دست اول رجوع كنیم. بنابراین، آنچه در مورد ایران در فرهنگنامه اتفاق می افتد، بعد پژوهشی پیدا كرده است. این باعث شده كه تعدادی از آدم هایی كه به پژوهش علاقمند بودند را دراختیار بگیریم. در فرهنگنامه دو كار پژوهشی انجام گرفت كه به زعم من مهم است و باید گسترش این كار را هرچه بیشتر تقویت كنیم. یكی پژوهش دشواری واژگان بود و یكی پژوهش در مورد بلندی مقاله‌ها.<ref name="مصاحبه">{{یادکرد وب\|نشانی= https://www.nlai.ir/detail-page/-/asset_publisher/1XAU1TD4jK8G/content/--6105/pop_up?_101_INSTANCE_1XAU1TD4jK8G_viewMode=print\|عنوان= مصاحبه با نوش آفرین انصاری}}</ref>		[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نوش‌آفرین انصاری]]: آنچه كه از فرهنگنامه یاد گرفتیم، این بود كه شاید تنها جایی كه می توانست كتاب مرجعی به این عظمت (یك دائره المعارف عمومی پنج هزار موضوعی و بیست و چهار جلدی چهار رنگ) را برای كودكان و نوجوانان ده تا شانزده سال دربیاورد، «شورای كتاب كودك» بود. دلیلش هم این است كه ما در شورا، به كار داوطلب و به كار جدی و پژوهشی داوطلبانه عادت داشتیم. اگر امكانات مالی زیادی هم برای اثری مثل فرهنگنامه فراهم بود، ولی در یك سازمان دولتی قرار می گرفت، این چنین زنده، پویا و پرمحتوا درنمی‌آمد كه در شورا درآمده است! یعنی تمام تجربه بیست و خرده ای سال پشت سر این اثر كه در فرد فرد ما اتفاق افتاده بود، خیلی موثر بود، برای اینكه باور بكنیم كه می شود با دست خالی و عشق بسیار زیاد و احترام زیادی كه جامعه نسبت به شورا و شخص خانم میرهادی داشت و نسبت به شفافیت آرمان شورا برای خدمت به بچه ها [ناتمام]. درحقیقت تمام اینها اهرمهای خیلی بزرگ حمایتی بودند كه این كار را امكان پذیر كردند. مورد دومی كه شاید بشود به آن اشاره كرد، نگاه از ایران به جهان است كه در فرهنگنامه مطرح شد. یعنی پیدا كردن یا تحریك آدم هایی نسبت به اینكه تجسس و تحقیق بكنند و به مقاله شان شكل بدهند، ولی این باور را داشته باشند كه خودشان ایرانی هستند. بدون تردید، ارزشها و نگرش های ایرانی و كلام زبان فارسی، نوعی نگرش از ایران به جهان است. مسئله دیگر بحث پژوهش در مورد مقاله های ایران بود. معمولاً در فرهنگنامه ها منابعی وجود دارد و فرهنگنامه نویس مقاله خود را از منابع موثق دست دوم می نویسد. ما با این مشكل روبرو شدیم كه بعضی اوقات منابع دست دوم خوب وجود نداشت و موثق نبودند و در خیلی از موارد مجبور شدیم كه به منابع دست اول رجوع كنیم. بنابراین، آنچه در مورد ایران در فرهنگنامه اتفاق می افتد، بعد پژوهشی پیدا كرده است. این باعث شده كه تعدادی از آدم هایی كه به پژوهش علاقمند بودند را دراختیار بگیریم. در فرهنگنامه دو كار پژوهشی انجام گرفت كه به زعم من مهم است و باید گسترش این كار را هرچه بیشتر تقویت كنیم. یكی پژوهش دشواری واژگان بود و یكی پژوهش در مورد بلندی مقاله‌ها.<ref name="مصاحبه">{{یادکرد وب\|نشانی= https://www.nlai.ir/detail-page/-/asset_publisher/1XAU1TD4jK8G/content/--6105/pop_up?_101_INSTANCE_1XAU1TD4jK8G_viewMode=print\|عنوان= مصاحبه با نوش آفرین انصاری}}</ref>


	[[محمدهادی محمدی]]: فرهنگنامه الگو و رویکرد آموزش و پرورشی بخشی از نخبه ترین آموزشگران ایرانی است که در دوره ای از تاریخ اجتماعی ما از کار بازنشانده شدند. رویکرد و الگوی آن ها رویکرد مفهومی است. رویکرد آموزش مفهومی بر پایۀ گفت و شنود یا دیالوگ است. آن ها می خواهند که کودکان ژرف اندیش، پژوهنده و توانا بار بیایند و از دشواری ها فرصت بسازند و فرصت ها را دشوار نبینند. گفته شده است دو روز خوب در زندگی هر کسی وجود دارد. روزی که زاده می شود و روزی که وجود خود را کشف می کند. هر کودکی بخشی از وجود خود را در خانه و بخشی را در آموزشگاه کشف می کند. در خانه را نمی دانم؛ اما کودکان ما در مدرسه فضا و محتوایی برای کشف خود نمی یابند. برای کشف خود و پرورش اندیشه ها به الگو و رویکرد نیاز دارد. هنگامی که کتاب با محتوای آموزشی در پیکرۀ رویکرد عرضه شود هر جا می‌تواند مدرسه باشد. ضریب نفوذ فرهنگنامه در نظام آموزشی ما چیزی نزدیک صفر است. من از هیچ کس و نهادی درخواست خرید فرهنگنامه برای مدرسه ها ندارم. درخواست من جایگزینی نگاه فرهنگنامه‌ای یا آموزش و پرورش مفهومی در سیستم آموزشی کنونی است.<ref name="فراز"/>		[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[محمدهادی محمدی]]: فرهنگنامه الگو و رویکرد آموزش و پرورشی بخشی از نخبه ترین آموزشگران ایرانی است که در دوره ای از تاریخ اجتماعی ما از کار بازنشانده شدند. رویکرد و الگوی آن ها رویکرد مفهومی است. رویکرد آموزش مفهومی بر پایۀ گفت و شنود یا دیالوگ است. آن ها می خواهند که کودکان ژرف اندیش، پژوهنده و توانا بار بیایند و از دشواری ها فرصت بسازند و فرصت ها را دشوار نبینند. گفته شده است دو روز خوب در زندگی هر کسی وجود دارد. روزی که زاده می شود و روزی که وجود خود را کشف می کند. هر کودکی بخشی از وجود خود را در خانه و بخشی را در آموزشگاه کشف می کند. در خانه را نمی دانم؛ اما کودکان ما در مدرسه فضا و محتوایی برای کشف خود نمی یابند. برای کشف خود و پرورش اندیشه ها به الگو و رویکرد نیاز دارد. هنگامی که کتاب با محتوای آموزشی در پیکرۀ رویکرد عرضه شود هر جا می‌تواند مدرسه باشد. ضریب نفوذ فرهنگنامه در نظام آموزشی ما چیزی نزدیک صفر است. من از هیچ کس و نهادی درخواست خرید فرهنگنامه برای مدرسه ها ندارم. درخواست من جایگزینی نگاه فرهنگنامه‌ای یا آموزش و پرورش مفهومی در سیستم آموزشی کنونی است.<ref name="فراز"/>

	[[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>		[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>
	==پانویس==		==پانویس==

محمد ایذجی در ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۳۷

2021-10-30T06:37:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	[[پرونده:Ronamaf.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>رونمایی از هفدهمین جلد فرهنگنامه</font></center>]]		[[پرونده:Ronamaf.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>رونمایی از هفدهمین جلد فرهنگنامه</font></center>]]
			[[پرونده:Aje.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
			[[پرونده:Shabfardo.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>شب فرهنگنامه کودکان و نوجوانان</font></center>]]
			[[پرونده:Farjam.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
			[[پرونده:Shabear.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>شب فرهنگنامه کودکان و نوجوانان</font></center>]]
			[[پرونده:Jehdese.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
			[[پرونده:Marjak.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>کارگاه مرجع‌شناسی در فرهنگنامه</font></center>]]
			[[پرونده:Shabtoor.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]

	===تاریخچه===		===تاریخچه===
	[[شورای کتاب کودک]] از نخستین همایش خود در سال ۱۳۴۲، تألیف و انتشار فرهنگنامه‌‎ای برای كودكان و نوجوانان ایرانی را به‌عنوان یكی از ضرورت‌های اساسی جامعه ما مطرح كرد. به‌همین‌سبب، با بهره‌گیری از تجربه‌های گرانبهای پیشگامان دائره‌المعارف‌نویسی در ایران و با برخورداری از تجربه‌های گروهی دانش‌پژوهان و كارشناسان و با تكیه بر كار داوطبانه و نیز ‎دریافت هدیه‌ای مناسب كه سرمایۀ نخستین این گام بلند بود.(1) در سال ۱۳۵۸ خورشیدی به پیشنهاد [[توران میرهادی]] با انگیزه رفع کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینه فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه‌شده درباره فرهنگ بشری برای کودک و نوجوانِ ایرانی راه‌اندازی شد. شورای کتاب کودک در سال ۱۳۵۸ کار تدوین دانشنامه‌ای را آغاز کرد که مختص سنین ۱۰ تا ۱۶ سال باشد و بتواند سؤالات آن‌ها را درباره مسائل مختلف جوابگو باشد. این کار سبب به وجود آمدن شرکتی سهامی عام به نام «شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» در سال ۱۳۶۶ شد تا تولید و توزیع و انتشار این کتاب را به عهده گیرد.<ref name="فرهنگ">{{یادکرد وب\|نشانی= https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86\|عنوان=درباره فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>		[[شورای کتاب کودک]] از نخستین همایش خود در سال ۱۳۴۲، تألیف و انتشار فرهنگنامه‌‎ای برای كودكان و نوجوانان ایرانی را به‌عنوان یكی از ضرورت‌های اساسی جامعه ما مطرح كرد. به‌همین‌سبب، با بهره‌گیری از تجربه‌های گرانبهای پیشگامان دائره‌المعارف‌نویسی در ایران و با برخورداری از تجربه‌های گروهی دانش‌پژوهان و كارشناسان و با تكیه بر كار داوطبانه و نیز ‎دریافت هدیه‌ای مناسب كه سرمایۀ نخستین این گام بلند بود.(1) در سال ۱۳۵۸ خورشیدی به پیشنهاد [[توران میرهادی]] با انگیزه رفع کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینه فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه‌شده درباره فرهنگ بشری برای کودک و نوجوانِ ایرانی راه‌اندازی شد. شورای کتاب کودک در سال ۱۳۵۸ کار تدوین دانشنامه‌ای را آغاز کرد که مختص سنین ۱۰ تا ۱۶ سال باشد و بتواند سؤالات آن‌ها را درباره مسائل مختلف جوابگو باشد. این کار سبب به وجود آمدن شرکتی سهامی عام به نام «شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» در سال ۱۳۶۶ شد تا تولید و توزیع و انتشار این کتاب را به عهده گیرد.<ref name="فرهنگ">{{یادکرد وب\|نشانی= https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86\|عنوان=درباره فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>

محمد ایذجی در ‏۷ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۴۳

2021-10-29T22:43:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| عنوان = فرهنگنامه کودکان و نوجوانان		\| عنوان = فرهنگنامه کودکان و نوجوانان
	\| تصویر =		\| تصویر = Jeld-4.jpg
	\|اندازه تصویر =		\|اندازه تصویر = 320px
	\| زیرنویس تصویر =		\| زیرنویس تصویر =
	\| نویسنده = شورای‌کتاب‌کودک		\| نویسنده = شورای‌کتاب‌کودک

محمد ایذجی در ‏۷ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۳۴

2021-10-29T22:34:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۰۴
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	پروژه تالیف '''فرهنگنامۀ کودکان و نوجوانان''' در سال ۱۳۵۸ با پیشنهاد [[توران میرهادی]] با هدف تامین کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینۀ فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه شده دربارۀ فرهنگ بشری برای کودک و نوجوان ایرانی راه‌اندازی شد. این دایره‌المعارف شامل 26 جلد است که تاکنون 20 از آن منتشر شده است.<ref name="فروش">{{یادکرد وب\|نشانی=http://cbc.ir/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 \|عنوان= فروش فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>		پروژه تالیف '''فرهنگنامۀ کودکان و نوجوانان''' در سال ۱۳۵۸ با پیشنهاد [[توران میرهادی]] با هدف تامین کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینۀ فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه شده دربارۀ فرهنگ بشری برای کودک و نوجوان ایرانی راه‌اندازی شد. این دایره‌المعارف شامل 26 جلد است که تاکنون 20 از آن منتشر شده است.<ref name="فروش">{{یادکرد وب\|نشانی=http://cbc.ir/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 \|عنوان= فروش فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>

			[[پرونده:Ronamaf.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>رونمایی از هفدهمین جلد فرهنگنامه</font></center>]]
	===تاریخچه===		===تاریخچه===
	[[شورای کتاب کودک]] از نخستین همایش خود در سال ۱۳۴۲، تألیف و انتشار فرهنگنامه‌‎ای برای كودكان و نوجوانان ایرانی را به‌عنوان یكی از ضرورت‌های اساسی جامعه ما مطرح كرد. به‌همین‌سبب، با بهره‌گیری از تجربه‌های گرانبهای پیشگامان دائره‌المعارف‌نویسی در ایران و با برخورداری از تجربه‌های گروهی دانش‌پژوهان و كارشناسان و با تكیه بر كار داوطبانه و نیز ‎دریافت هدیه‌ای مناسب كه سرمایۀ نخستین این گام بلند بود.(1) در سال ۱۳۵۸ خورشیدی به پیشنهاد [[توران میرهادی]] با انگیزه رفع کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینه فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه‌شده درباره فرهنگ بشری برای کودک و نوجوانِ ایرانی راه‌اندازی شد. شورای کتاب کودک در سال ۱۳۵۸ کار تدوین دانشنامه‌ای را آغاز کرد که مختص سنین ۱۰ تا ۱۶ سال باشد و بتواند سؤالات آن‌ها را درباره مسائل مختلف جوابگو باشد. این کار سبب به وجود آمدن شرکتی سهامی عام به نام «شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» در سال ۱۳۶۶ شد تا تولید و توزیع و انتشار این کتاب را به عهده گیرد.<ref name="فرهنگ">{{یادکرد وب\|نشانی= https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86\|عنوان=درباره فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>		[[شورای کتاب کودک]] از نخستین همایش خود در سال ۱۳۴۲، تألیف و انتشار فرهنگنامه‌‎ای برای كودكان و نوجوانان ایرانی را به‌عنوان یكی از ضرورت‌های اساسی جامعه ما مطرح كرد. به‌همین‌سبب، با بهره‌گیری از تجربه‌های گرانبهای پیشگامان دائره‌المعارف‌نویسی در ایران و با برخورداری از تجربه‌های گروهی دانش‌پژوهان و كارشناسان و با تكیه بر كار داوطبانه و نیز ‎دریافت هدیه‌ای مناسب كه سرمایۀ نخستین این گام بلند بود.(1) در سال ۱۳۵۸ خورشیدی به پیشنهاد [[توران میرهادی]] با انگیزه رفع کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینه فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه‌شده درباره فرهنگ بشری برای کودک و نوجوانِ ایرانی راه‌اندازی شد. شورای کتاب کودک در سال ۱۳۵۸ کار تدوین دانشنامه‌ای را آغاز کرد که مختص سنین ۱۰ تا ۱۶ سال باشد و بتواند سؤالات آن‌ها را درباره مسائل مختلف جوابگو باشد. این کار سبب به وجود آمدن شرکتی سهامی عام به نام «شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» در سال ۱۳۶۶ شد تا تولید و توزیع و انتشار این کتاب را به عهده گیرد.<ref name="فرهنگ">{{یادکرد وب\|نشانی= https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86\|عنوان=درباره فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>

محمد ایذجی در ‏۷ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۲۸

2021-10-29T22:28:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۵۸
خط ۵۰۷:		خط ۵۰۷:

	[[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>		[[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>
			==پانویس==

محمد ایذجی در ‏۷ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۲۸

2021-10-29T22:28:08Z

نمایش تغییرات

محمد ایذجی: /* فرهنگنامه در یک نگاه */

2021-10-29T22:12:12Z

فرهنگنامه در یک نگاه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۴۲
خط ۱۴۱:		خط ۱۴۱:
	! width="20%" \| حروف الفبا		! width="20%" \| حروف الفبا
	! width="15%" \| از مدخل تا مدخل		! width="15%" \| از مدخل تا مدخل
	! width="18%" \| تعداد صفحات		! width="10%" \| تعداد صفحات
	! width="22%" \| تعداد نقشه		! width="10%" \| تعداد نقشه
	! width="15%" \| تعداد تصویر		! width="15%" \| تعداد تصویر
	! width="10%" \| تعداد مدخل		! width="10%" \| تعداد مدخل
خط ۱۴۸:		خط ۱۴۸:
	\|-----		\|-----
	\|		\|
	<center>یک</center>		<center>۱</center>
	\|		\|
	<center>آ</center>		<center>آ</center>

محمد ایذجی: /* فرهنگنامه در یک نگاه */

2021-10-29T22:10:38Z

فرهنگنامه در یک نگاه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۴۰
خط ۴۸۶:		خط ۴۸۶:
	\|		\|
	<center>۱۴۰۰</center>		<center>۱۴۰۰</center>
			\|-----
			\|}

	===فرهنگنامه از نگاه دیگران===		===فرهنگنامه از نگاه دیگران===

محمد ایذجی: /* فرهنگنامه در یک نگاه */

2021-10-29T22:09:01Z

فرهنگنامه در یک نگاه

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۲۲
خط ۵۰۲:		خط ۵۰۲:

	===فرهنگنامه از نگاه دیگران===		===فرهنگنامه از نگاه دیگران===
	[[پرونده:~~Furoq~~.~~jpg~~\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[توران میرهادی]]: دنیایی كه ما در آن زندگی می‌كنیم، از پدیده‌های علمی، اجتماعی، ابزار فنی و پدیده‌ای نوظهور چون وسایل الكترونیكی و دیجیتالی است كه سوال‌های بی‌شماری را در ذهن آدمی شكل می‌دهد. در سال‌های آغازین سده بیست و یكم، همه چیز در حال تغییر است و خانواده و كتاب های درسی نمی توانند به تمام سوال ها پاسخ دهند. بنابراین كودكان و نوجوانان به كتاب‌های مرجع مناسبی نیاز دارند تا بتوانند پاسخ سوال‌های خود را در آن‌ها بیابند. ساختار كتاب درسی بیشتر مفهوم را برای كودك یا نوجوان روشن می‌كند و سپس با سوال و جواب در می‌یابد كه چه میزان یك مفهوم در ذهن دانش‌آموز شكل گرفته است در حالی‌كه فرهنگنامه، فقط اطلاعات را در اختیار می‌گذارد و خواننده برای پاسخ سوالاتش از آن استفاده می‌كند.<ref name="میرهادی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.irna.ir/news/82303543 \|عنوان=میرهادی؛ پایه‌گذار فرهنگنامه كودك و نوجوان}}</ref>		[[پرونده:Tooraan.jpeg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[توران میرهادی]]: دنیایی كه ما در آن زندگی می‌كنیم، از پدیده‌های علمی، اجتماعی، ابزار فنی و پدیده‌ای نوظهور چون وسایل الكترونیكی و دیجیتالی است كه سوال‌های بی‌شماری را در ذهن آدمی شكل می‌دهد. در سال‌های آغازین سده بیست و یكم، همه چیز در حال تغییر است و خانواده و كتاب های درسی نمی توانند به تمام سوال ها پاسخ دهند. بنابراین كودكان و نوجوانان به كتاب‌های مرجع مناسبی نیاز دارند تا بتوانند پاسخ سوال‌های خود را در آن‌ها بیابند. ساختار كتاب درسی بیشتر مفهوم را برای كودك یا نوجوان روشن می‌كند و سپس با سوال و جواب در می‌یابد كه چه میزان یك مفهوم در ذهن دانش‌آموز شكل گرفته است در حالی‌كه فرهنگنامه، فقط اطلاعات را در اختیار می‌گذارد و خواننده برای پاسخ سوالاتش از آن استفاده می‌كند.<ref name="میرهادی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.irna.ir/news/82303543 \|عنوان=میرهادی؛ پایه‌گذار فرهنگنامه كودك و نوجوان}}</ref>

	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[ایران گرگین]]: تجربه و بررسی شخصی من نشان می دهد مخاطب فرهنگنامه می تواند در هر سنی باشد و جالب اینکه که در بیشتر موارد که چند جلدی از فرهنگنامه تازه منتشر شده را به دختران یا پسران سیزده چهارده سالۀ آشنایان هدیه داده ام، فرهنگنامه بیشتر توجه مادران و پدران آن ها را جلب کرده بود. مادرانی تحصیل کرده و باسواد -البته نه در حد گروه معینی که مطالعه کار جدی آن هاست و کتاب و مجلات معینی را می خوانند- این علاقه مندان معمولی مطالعه به من گفتند، برخی مقاله های فرهنگنامه را به راحتی خوانده اند و به آسانی دریافت کرده و فهمیده اند و جواب پرسش خود را در آن یافته اند. این روزها به این شانزده جلد نگاه می کنم و آن ها را ورق می زنم و می خوانم البته همه اشان را خوانده ام اما این خواندن حال دیگری دارد. به سال های سپری شده نگاه می کنم. به دقت و وسواسی که در ویرایش محتوا و ساختار و زبان نوشته به کار بسته ایم. فکر می کنم اگر شوق دیدن و گام زدن در دنیای اندیشۀ بشری باشد، می توان کاری کرد. فرهنگنامه صرف نظر از برخی ایرادها، کاری بزرگ است و خواهد ماند.<ref name="فراز">{{یادکرد وب\|نشانی=https://bukharamag.com/1395.03.13685.html \|عنوان=انتشار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان ،راهی پرنشیب و فراز}}</ref>		[[پرونده:Irangor.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[ایران گرگین]]: تجربه و بررسی شخصی من نشان می دهد مخاطب فرهنگنامه می تواند در هر سنی باشد و جالب اینکه که در بیشتر موارد که چند جلدی از فرهنگنامه تازه منتشر شده را به دختران یا پسران سیزده چهارده سالۀ آشنایان هدیه داده ام، فرهنگنامه بیشتر توجه مادران و پدران آن ها را جلب کرده بود. مادرانی تحصیل کرده و باسواد -البته نه در حد گروه معینی که مطالعه کار جدی آن هاست و کتاب و مجلات معینی را می خوانند- این علاقه مندان معمولی مطالعه به من گفتند، برخی مقاله های فرهنگنامه را به راحتی خوانده اند و به آسانی دریافت کرده و فهمیده اند و جواب پرسش خود را در آن یافته اند. این روزها به این شانزده جلد نگاه می کنم و آن ها را ورق می زنم و می خوانم البته همه اشان را خوانده ام اما این خواندن حال دیگری دارد. به سال های سپری شده نگاه می کنم. به دقت و وسواسی که در ویرایش محتوا و ساختار و زبان نوشته به کار بسته ایم. فکر می کنم اگر شوق دیدن و گام زدن در دنیای اندیشۀ بشری باشد، می توان کاری کرد. فرهنگنامه صرف نظر از برخی ایرادها، کاری بزرگ است و خواهد ماند.<ref name="فراز">{{یادکرد وب\|نشانی=https://bukharamag.com/1395.03.13685.html \|عنوان=انتشار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان ،راهی پرنشیب و فراز}}</ref>


	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[کامران فانی]]: بدون تردید فرهنگنامۀ کودک و نوجوان از نظر تأثیر و اهمیت و تدوین به طور کلی از نظر ارائۀ یک اثر ایرانی، توانست موفق بشود و تا به اینجا برسد. این اثر قابل تعریف است. شاید نزدیک 25 سال از چاپ جلد نخست آن می گذرد و به هیچ وجه نقدهای تردید آمیز در مورد این فرهنگنامه بیان نشده است. جایگاه فرهنگنامه در کجاست؟ بی شک جایگاه آن در مدارس است. متأسفانه برنامه ریزی آموزشی به صورتی بوده که دانش آموزان پرسش های خود را در جایی دیگر جستجو نمی کنند. نتیجۀ آن این شد که فرهنگنامه نه اینکه به کلی ناموفق باشد! نه! به هیچ وجه! ولی آن موفقیت کامل، زمانی اتفاق می افتاد که درِ کتابخانه های مدارس به روی این فرهنگنامه گشوده شود. ما ملتی هستیم که کم سئوال می کنیم . حساسیت هم نداریم؛ اما شاید جای تعجب باشد که حتی یک هزارم دانش آموزان ما با کار مرجع و به کتاب مرجع آشنا نیستند! حتی معلمان نیز پیدا کردن پاسخ و پرسش ها از طریق فرهنگ نامه ها و دانشنامه ها را به آن ها نیاموخته اند.<ref name="فراز"/>		[[پرونده:Kamranfa.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[کامران فانی]]: بدون تردید فرهنگنامۀ کودک و نوجوان از نظر تأثیر و اهمیت و تدوین به طور کلی از نظر ارائۀ یک اثر ایرانی، توانست موفق بشود و تا به اینجا برسد. این اثر قابل تعریف است. شاید نزدیک 25 سال از چاپ جلد نخست آن می گذرد و به هیچ وجه نقدهای تردید آمیز در مورد این فرهنگنامه بیان نشده است. جایگاه فرهنگنامه در کجاست؟ بی شک جایگاه آن در مدارس است. متأسفانه برنامه ریزی آموزشی به صورتی بوده که دانش آموزان پرسش های خود را در جایی دیگر جستجو نمی کنند. نتیجۀ آن این شد که فرهنگنامه نه اینکه به کلی ناموفق باشد! نه! به هیچ وجه! ولی آن موفقیت کامل، زمانی اتفاق می افتاد که درِ کتابخانه های مدارس به روی این فرهنگنامه گشوده شود. ما ملتی هستیم که کم سئوال می کنیم . حساسیت هم نداریم؛ اما شاید جای تعجب باشد که حتی یک هزارم دانش آموزان ما با کار مرجع و به کتاب مرجع آشنا نیستند! حتی معلمان نیز پیدا کردن پاسخ و پرسش ها از طریق فرهنگ نامه ها و دانشنامه ها را به آن ها نیاموخته اند.<ref name="فراز"/>

	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نوش‌آفرین انصاری]]: آنچه كه از فرهنگنامه یاد گرفتیم، این بود كه شاید تنها جایی كه می توانست كتاب مرجعی به این عظمت (یك دائره المعارف عمومی پنج هزار موضوعی و بیست و چهار جلدی چهار رنگ) را برای كودكان و نوجوانان ده تا شانزده سال دربیاورد، «شورای كتاب كودك» بود. دلیلش هم این است كه ما در شورا، به كار داوطلب و به كار جدی و پژوهشی داوطلبانه عادت داشتیم. اگر امكانات مالی زیادی هم برای اثری مثل فرهنگنامه فراهم بود، ولی در یك سازمان دولتی قرار می گرفت، این چنین زنده، پویا و پرمحتوا درنمی‌آمد كه در شورا درآمده است! یعنی تمام تجربه بیست و خرده ای سال پشت سر این اثر كه در فرد فرد ما اتفاق افتاده بود، خیلی موثر بود، برای اینكه باور بكنیم كه می شود با دست خالی و عشق بسیار زیاد و احترام زیادی كه جامعه نسبت به شورا و شخص خانم میرهادی داشت و نسبت به شفافیت آرمان شورا برای خدمت به بچه ها [ناتمام]. درحقیقت تمام اینها اهرمهای خیلی بزرگ حمایتی بودند كه این كار را امكان پذیر كردند. مورد دومی كه شاید بشود به آن اشاره كرد، نگاه از ایران به جهان است كه در فرهنگنامه مطرح شد. یعنی پیدا كردن یا تحریك آدم هایی نسبت به اینكه تجسس و تحقیق بكنند و به مقاله شان شكل بدهند، ولی این باور را داشته باشند كه خودشان ایرانی هستند. بدون تردید، ارزشها و نگرش های ایرانی و كلام زبان فارسی، نوعی نگرش از ایران به جهان است. مسئله دیگر بحث پژوهش در مورد مقاله های ایران بود. معمولاً در فرهنگنامه ها منابعی وجود دارد و فرهنگنامه نویس مقاله خود را از منابع موثق دست دوم می نویسد. ما با این مشكل روبرو شدیم كه بعضی اوقات منابع دست دوم خوب وجود نداشت و موثق نبودند و در خیلی از موارد مجبور شدیم كه به منابع دست اول رجوع كنیم. بنابراین، آنچه در مورد ایران در فرهنگنامه اتفاق می افتد، بعد پژوهشی پیدا كرده است. این باعث شده كه تعدادی از آدم هایی كه به پژوهش علاقمند بودند را دراختیار بگیریم. در فرهنگنامه دو كار پژوهشی انجام گرفت كه به زعم من مهم است و باید گسترش این كار را هرچه بیشتر تقویت كنیم. یكی پژوهش دشواری واژگان بود و یكی پژوهش در مورد بلندی مقاله‌ها.<ref name="مصاحبه">{{یادکرد وب\|نشانی= https://www.nlai.ir/detail-page/-/asset_publisher/1XAU1TD4jK8G/content/--6105/pop_up?_101_INSTANCE_1XAU1TD4jK8G_viewMode=print\|عنوان= مصاحبه با نوش آفرین انصاری}}</ref>		[[پرونده:Noosha.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نوش‌آفرین انصاری]]: آنچه كه از فرهنگنامه یاد گرفتیم، این بود كه شاید تنها جایی كه می توانست كتاب مرجعی به این عظمت (یك دائره المعارف عمومی پنج هزار موضوعی و بیست و چهار جلدی چهار رنگ) را برای كودكان و نوجوانان ده تا شانزده سال دربیاورد، «شورای كتاب كودك» بود. دلیلش هم این است كه ما در شورا، به كار داوطلب و به كار جدی و پژوهشی داوطلبانه عادت داشتیم. اگر امكانات مالی زیادی هم برای اثری مثل فرهنگنامه فراهم بود، ولی در یك سازمان دولتی قرار می گرفت، این چنین زنده، پویا و پرمحتوا درنمی‌آمد كه در شورا درآمده است! یعنی تمام تجربه بیست و خرده ای سال پشت سر این اثر كه در فرد فرد ما اتفاق افتاده بود، خیلی موثر بود، برای اینكه باور بكنیم كه می شود با دست خالی و عشق بسیار زیاد و احترام زیادی كه جامعه نسبت به شورا و شخص خانم میرهادی داشت و نسبت به شفافیت آرمان شورا برای خدمت به بچه ها [ناتمام]. درحقیقت تمام اینها اهرمهای خیلی بزرگ حمایتی بودند كه این كار را امكان پذیر كردند. مورد دومی كه شاید بشود به آن اشاره كرد، نگاه از ایران به جهان است كه در فرهنگنامه مطرح شد. یعنی پیدا كردن یا تحریك آدم هایی نسبت به اینكه تجسس و تحقیق بكنند و به مقاله شان شكل بدهند، ولی این باور را داشته باشند كه خودشان ایرانی هستند. بدون تردید، ارزشها و نگرش های ایرانی و كلام زبان فارسی، نوعی نگرش از ایران به جهان است. مسئله دیگر بحث پژوهش در مورد مقاله های ایران بود. معمولاً در فرهنگنامه ها منابعی وجود دارد و فرهنگنامه نویس مقاله خود را از منابع موثق دست دوم می نویسد. ما با این مشكل روبرو شدیم كه بعضی اوقات منابع دست دوم خوب وجود نداشت و موثق نبودند و در خیلی از موارد مجبور شدیم كه به منابع دست اول رجوع كنیم. بنابراین، آنچه در مورد ایران در فرهنگنامه اتفاق می افتد، بعد پژوهشی پیدا كرده است. این باعث شده كه تعدادی از آدم هایی كه به پژوهش علاقمند بودند را دراختیار بگیریم. در فرهنگنامه دو كار پژوهشی انجام گرفت كه به زعم من مهم است و باید گسترش این كار را هرچه بیشتر تقویت كنیم. یكی پژوهش دشواری واژگان بود و یكی پژوهش در مورد بلندی مقاله‌ها.<ref name="مصاحبه">{{یادکرد وب\|نشانی= https://www.nlai.ir/detail-page/-/asset_publisher/1XAU1TD4jK8G/content/--6105/pop_up?_101_INSTANCE_1XAU1TD4jK8G_viewMode=print\|عنوان= مصاحبه با نوش آفرین انصاری}}</ref>


	[[پرونده:~~Furoq~~.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[محمدهادی محمدی]]: فرهنگنامه الگو و رویکرد آموزش و پرورشی بخشی از نخبه ترین آموزشگران ایرانی است که در دوره ای از تاریخ اجتماعی ما از کار بازنشانده شدند. رویکرد و الگوی آن ها رویکرد مفهومی است. رویکرد آموزش مفهومی بر پایۀ گفت و شنود یا دیالوگ است. آن ها می خواهند که کودکان ژرف اندیش، پژوهنده و توانا بار بیایند و از دشواری ها فرصت بسازند و فرصت ها را دشوار نبینند. گفته شده است دو روز خوب در زندگی هر کسی وجود دارد. روزی که زاده می شود و روزی که وجود خود را کشف می کند. هر کودکی بخشی از وجود خود را در خانه و بخشی را در آموزشگاه کشف می کند. در خانه را نمی دانم؛ اما کودکان ما در مدرسه فضا و محتوایی برای کشف خود نمی یابند. برای کشف خود و پرورش اندیشه ها به الگو و رویکرد نیاز دارد. هنگامی که کتاب با محتوای آموزشی در پیکرۀ رویکرد عرضه شود هر جا می‌تواند مدرسه باشد. ضریب نفوذ فرهنگنامه در نظام آموزشی ما چیزی نزدیک صفر است. من از هیچ کس و نهادی درخواست خرید فرهنگنامه برای مدرسه ها ندارم. درخواست من جایگزینی نگاه فرهنگنامه‌ای یا آموزش و پرورش مفهومی در سیستم آموزشی کنونی است.<ref name="فراز"/>		[[پرونده:Mhamo.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[محمدهادی محمدی]]: فرهنگنامه الگو و رویکرد آموزش و پرورشی بخشی از نخبه ترین آموزشگران ایرانی است که در دوره ای از تاریخ اجتماعی ما از کار بازنشانده شدند. رویکرد و الگوی آن ها رویکرد مفهومی است. رویکرد آموزش مفهومی بر پایۀ گفت و شنود یا دیالوگ است. آن ها می خواهند که کودکان ژرف اندیش، پژوهنده و توانا بار بیایند و از دشواری ها فرصت بسازند و فرصت ها را دشوار نبینند. گفته شده است دو روز خوب در زندگی هر کسی وجود دارد. روزی که زاده می شود و روزی که وجود خود را کشف می کند. هر کودکی بخشی از وجود خود را در خانه و بخشی را در آموزشگاه کشف می کند. در خانه را نمی دانم؛ اما کودکان ما در مدرسه فضا و محتوایی برای کشف خود نمی یابند. برای کشف خود و پرورش اندیشه ها به الگو و رویکرد نیاز دارد. هنگامی که کتاب با محتوای آموزشی در پیکرۀ رویکرد عرضه شود هر جا می‌تواند مدرسه باشد. ضریب نفوذ فرهنگنامه در نظام آموزشی ما چیزی نزدیک صفر است. من از هیچ کس و نهادی درخواست خرید فرهنگنامه برای مدرسه ها ندارم. درخواست من جایگزینی نگاه فرهنگنامه‌ای یا آموزش و پرورش مفهومی در سیستم آموزشی کنونی است.<ref name="فراز"/>

			[[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>

	[[پرونده:Furoq.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]][[نصرالله افاضل]]، عضو شورای مدیریت فرهنگنامه کودک و نوجوان و مسئول امور تألیف این نهاد: بیش از ۷۰ پژوهشگر در جمع‌آوری بیستمین جلد از فرهنگنامه کودک و نوجوان مشارکت کردند. ما انتشار هر سال یک جلد را در دستور کار داریم و جلد یک تا پنج، مراحل تجدید چاپ و روزآمد شدن را می‌گذرانند که کاری بسیار سخت است و کمتر از بازنویسی آن نیست. همکاران مجموعه در بیش از ۳۰ گروه پژوهشی، نتایج تحقیقات خود را در اختیار ما قرار می‌دهند. همچنین راه اندازی وبگاه فرهنگنامه کودک و نوجوان را در دستورکار داریم. این سایت از منابع مهم ادبیات کودک خواهد شد. فرهنگنامه کودک و نوجوان، راه خود را به خوبی طی می‌کند و تردیدهایی که از سال ۹۵ و درگذشت توران میرهادی درباره آن به وجود آمده بود، اکنون از میان رفته است.<ref name="فراز"/>
	==پانویس==		==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	[[پرونده:Ronamaf.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>رونمایی از هفدهمین جلد فرهنگنامه</font></center>]]		[[پرونده:Ronamaf.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>رونمایی از هفدهمین جلد فرهنگنامه</font></center>]]
			[[پرونده:Aje.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
			[[پرونده:Shabfardo.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>شب فرهنگنامه کودکان و نوجوانان</font></center>]]
			[[پرونده:Farjam.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
			[[پرونده:Shabear.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>شب فرهنگنامه کودکان و نوجوانان</font></center>]]
			[[پرونده:Jehdese.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
			[[پرونده:Marjak.jpg\|320px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkred>کارگاه مرجع‌شناسی در فرهنگنامه</font></center>]]
			[[پرونده:Shabtoor.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]

	===تاریخچه===		===تاریخچه===
	[[شورای کتاب کودک]] از نخستین همایش خود در سال ۱۳۴۲، تألیف و انتشار فرهنگنامه‌‎ای برای كودكان و نوجوانان ایرانی را به‌عنوان یكی از ضرورت‌های اساسی جامعه ما مطرح كرد. به‌همین‌سبب، با بهره‌گیری از تجربه‌های گرانبهای پیشگامان دائره‌المعارف‌نویسی در ایران و با برخورداری از تجربه‌های گروهی دانش‌پژوهان و كارشناسان و با تكیه بر كار داوطبانه و نیز ‎دریافت هدیه‌ای مناسب كه سرمایۀ نخستین این گام بلند بود.(1) در سال ۱۳۵۸ خورشیدی به پیشنهاد [[توران میرهادی]] با انگیزه رفع کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینه فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه‌شده درباره فرهنگ بشری برای کودک و نوجوانِ ایرانی راه‌اندازی شد. شورای کتاب کودک در سال ۱۳۵۸ کار تدوین دانشنامه‌ای را آغاز کرد که مختص سنین ۱۰ تا ۱۶ سال باشد و بتواند سؤالات آن‌ها را درباره مسائل مختلف جوابگو باشد. این کار سبب به وجود آمدن شرکتی سهامی عام به نام «شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» در سال ۱۳۶۶ شد تا تولید و توزیع و انتشار این کتاب را به عهده گیرد.<ref name="فرهنگ">{{یادکرد وب\|نشانی= https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86\|عنوان=درباره فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>		[[شورای کتاب کودک]] از نخستین همایش خود در سال ۱۳۴۲، تألیف و انتشار فرهنگنامه‌‎ای برای كودكان و نوجوانان ایرانی را به‌عنوان یكی از ضرورت‌های اساسی جامعه ما مطرح كرد. به‌همین‌سبب، با بهره‌گیری از تجربه‌های گرانبهای پیشگامان دائره‌المعارف‌نویسی در ایران و با برخورداری از تجربه‌های گروهی دانش‌پژوهان و كارشناسان و با تكیه بر كار داوطبانه و نیز ‎دریافت هدیه‌ای مناسب كه سرمایۀ نخستین این گام بلند بود.(1) در سال ۱۳۵۸ خورشیدی به پیشنهاد [[توران میرهادی]] با انگیزه رفع کمبود منابع خواندنیِ بومی در زمینه فرهنگ، هنر و تاریخ ایران و ناکارآمدی منابع ترجمه‌شده درباره فرهنگ بشری برای کودک و نوجوانِ ایرانی راه‌اندازی شد. شورای کتاب کودک در سال ۱۳۵۸ کار تدوین دانشنامه‌ای را آغاز کرد که مختص سنین ۱۰ تا ۱۶ سال باشد و بتواند سؤالات آن‌ها را درباره مسائل مختلف جوابگو باشد. این کار سبب به وجود آمدن شرکتی سهامی عام به نام «شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» در سال ۱۳۶۶ شد تا تولید و توزیع و انتشار این کتاب را به عهده گیرد.<ref name="فرهنگ">{{یادکرد وب\|نشانی= https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86\|عنوان=درباره فرهنگنامه کودکان و نوجوانان}}</ref>