عباس زریاب خویی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

طراوت بارانی در ‏۹ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۱۹:۳۰

2020-03-28T19:30:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۰۰
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	'''عباس زریاب خویی''' نویسنده و پژوهشگر، مترجم و مصحّح و نیز منتقد در حوزهٔ علوم‌انسانی است.		'''عباس زریاب خویی''' نویسنده و پژوهشگر، مترجم و مصحّح و نیز منتقد در حوزهٔ علوم‌انسانی است.
	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>
	زریاب خویی در زمینه‌های گوناگون علوم‌انسانی همچون ادبیات فارسی، تاریخ، فلسفه و کلام، تألیف و ترجمه‌های عالمانه‌ای از خود برجای گذاشته است. از کودکی سخت شیفتهٔ خواندن کتاب و مجله بود. در نوجوانی عربی را تاحد شرح جامی بر کافیه و المغنی ابن‌هشام آموخت. علوم حوزوی را در حوزهٔ علمیهٔ قم درس گرفت و در آنجا از محضر استادانی چون سیدمحمد یزدی،‌ شیخ‌صادق فراحی و سید[[روح‌الله خمینی]] بهره‌ها برد. پس از گرفتن لیسانس در دانشگاه تهران به آلمان رفت و رسالهٔ دکتری خود را با موضوع «تاریخ تیموریان» زیرنظر شل و رویمر در دانشگاه ماینتز ارائه داد. بعد از دو سال همکاری در کتابخانه‌ٔ مجلس سنا مشغول تدریس در دانشگاه تهران شد و در کنار تاریخ، دروس ادبیات فارسی،‌ ادبیات عرب، فلسفه و زبان‌شناسی را نیز تدریس کرد. همان دوران با [[غلام‌حسین مصاحب\|مصاحب]] در تألیف دائره‌المعارف فارسی همکار شد. زریاب که پس از انقلاب۱۳۵۷ ناگزیر از مشاغل دولتی فاصله گرفته بود به تحقیق پرداخت و با «دائرةالمعارف تشیّع»، «بنیاد دائرةالمعارف اسلامی» و «مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی» همکاری کرد و برای هریک مقاله‌های عالمانه‌ای در حوزه‌های مختلف علوم‌انسانی نوشت.<ref name= ''کردار''/>		زریاب خویی در زمینه‌های گوناگون علوم‌انسانی همچون ادبیات فارسی، تاریخ، فلسفه و کلام، تألیف و ترجمه‌های عالمانه‌ای از خود برجای گذاشته است. از کودکی سخت شیفتهٔ خواندن کتاب و مجله بود. در نوجوانی عربی را تاحد شرح جامی بر کافیه و المغنی ابن‌هشام آموخت. علوم حوزوی را در حوزهٔ علمیهٔ قم درس گرفت و در آنجا از محضر استادانی چون سیدمحمد یزدی،‌ شیخ‌صادق فراحی و سید[[روح‌الله موسوی خمینی]] بهره‌ها برد. پس از گرفتن لیسانس در دانشگاه تهران به آلمان رفت و رسالهٔ دکتری خود را با موضوع «تاریخ تیموریان» زیرنظر شل و رویمر در دانشگاه ماینتز ارائه داد. بعد از دو سال همکاری در کتابخانه‌ٔ مجلس سنا مشغول تدریس در دانشگاه تهران شد و در کنار تاریخ، دروس ادبیات فارسی،‌ ادبیات عرب، فلسفه و زبان‌شناسی را نیز تدریس کرد. همان دوران با [[غلام‌حسین مصاحب\|مصاحب]] در تألیف دائره‌المعارف فارسی همکار شد. زریاب که پس از انقلاب۱۳۵۷ ناگزیر از مشاغل دولتی فاصله گرفته بود به تحقیق پرداخت و با «دائرةالمعارف تشیّع»، «بنیاد دائرةالمعارف اسلامی» و «مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی» همکاری کرد و برای هریک مقاله‌های عالمانه‌ای در حوزه‌های مختلف علوم‌انسانی نوشت.<ref name= ''کردار''/>

	[[پرونده:Zaryab&dostan.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>'''در یکی از جلسات پژوهشیِ [[مجتبی مینوی]]'''<center/>]]		[[پرونده:Zaryab&dostan.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>'''در یکی از جلسات پژوهشیِ [[مجتبی مینوی]]'''<center/>]]
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	:آن صحنه به‌مناسبت آن پیش آمد که شهردار آن شهرِ دل‌ربا برنامهٔ موسیقی کلاسیک ترتیب داده بود. می‌بایست لباس شبانه‌پسند پوشید و به یکی از تالارهای بزرگ و زیبای شهر رفت. غروب با زریاب،‌ [[محمدابراهیم باستانی پاریزی\|باستانی]] و [[احمد اقتداری\|اقتداری]] و یکی‌دو تن دیگر از ایرانیان در حاشیه‌ٔ خیابان قدم می‌زدیم،‌ صحبت از برنامهٔ شب شد. من گفتم: نه لباس مناسب شب دارم نه قابلیت شنیدن ساعتی موسیقی عالی فرنگی، چیزی از آن نمی‌دانم و درنمی‌یابم. یکی‌دو تن از همراهان گفتند: خلاف ادب است،‌ باید رفت. مُصّر بودند که جملگی برویم. زریاب با همان حوصلهٔ خدادادی و تیزبینی فطری جانب مرا گرفت. گفت: «بهتر است به گوشه‌ای برویم، بنشینیم و حرف‌های خودمان را که دل‌پذیرترمان است بزنیم. فهم موسیقی فرنگی، مقدماتی لازم دارد که در امثال ما نیست.»<ref>{{پک\|اتحاد\|۱۳۷۸\|ک= پژوهشگران معاصر ایران\|ص= ۳۶۰}}</ref>}}		:آن صحنه به‌مناسبت آن پیش آمد که شهردار آن شهرِ دل‌ربا برنامهٔ موسیقی کلاسیک ترتیب داده بود. می‌بایست لباس شبانه‌پسند پوشید و به یکی از تالارهای بزرگ و زیبای شهر رفت. غروب با زریاب،‌ [[محمدابراهیم باستانی پاریزی\|باستانی]] و [[احمد اقتداری\|اقتداری]] و یکی‌دو تن دیگر از ایرانیان در حاشیه‌ٔ خیابان قدم می‌زدیم،‌ صحبت از برنامهٔ شب شد. من گفتم: نه لباس مناسب شب دارم نه قابلیت شنیدن ساعتی موسیقی عالی فرنگی، چیزی از آن نمی‌دانم و درنمی‌یابم. یکی‌دو تن از همراهان گفتند: خلاف ادب است،‌ باید رفت. مُصّر بودند که جملگی برویم. زریاب با همان حوصلهٔ خدادادی و تیزبینی فطری جانب مرا گرفت. گفت: «بهتر است به گوشه‌ای برویم، بنشینیم و حرف‌های خودمان را که دل‌پذیرترمان است بزنیم. فهم موسیقی فرنگی، مقدماتی لازم دارد که در امثال ما نیست.»<ref>{{پک\|اتحاد\|۱۳۷۸\|ک= پژوهشگران معاصر ایران\|ص= ۳۶۰}}</ref>}}

	===محضر درس [آیت‌الله]‌[[روح‌الله خمینی\|خمینی]]===		===محضر درس [آیت‌الله]‌[[روح‌الله موسوی خمینی\|خمینی]]===
	تفسیر زریاب از کلاس درس [آیت‌الله] خمینی:		تفسیر زریاب از کلاس درس [آیت‌الله] خمینی:
	:او درس را به‌جای آنکه از آغاز کتاب شروع کند از طبیعیات شروع می‌کرد و استدلالش برای این کار، روشِ معلم اول یا ارسطو بود که الاهیات را پس از طبیعیات قرار داده بود. روش تدریسش خلاف دیگر استادان بود؛ یعنی هرگز مطالب را با جملات و عبارات کتاب تطبیق نمی‌کرد،‌ بلکه پس از خواندن یکی‌دو جمله از متن کتاب، شروع می‌کرد به تقریر درس از خارج با بیانی که پر از شور و هیجان بود و این هیجان گاهی چنان شور و قوت می‌گرفت که صدایش را بلند می‌کرد و جلسهٔ درس به جلسهٔ خطابه و اندرز بدل می‌شد. می‌خواست ضمن تشریح مطالب فلسفی، به مسائل اخلاقی و اجتماعی‌دینی بپردازد و این دو مقصود را چنان استادانه باهم می‌آمیخت که انسان نمی‌توانست موضوع درس را از بحث دینی‌اخلاقی جدا بداند. این روش تأثیر شدیدی در مغز و روح متعلمان به‌‌جای می‌گذاشت و شخص هنگام خروج از جلسهٔ درس، حالتی روحی‌عرفانی و سرشار از اندیشهٔ عمیق دینی در خود احساس می‌کرد که شاید تا یکی‌دو ساعت دوام داشت.<ref name=''زندگانی من''/>		:او درس را به‌جای آنکه از آغاز کتاب شروع کند از طبیعیات شروع می‌کرد و استدلالش برای این کار، روشِ معلم اول یا ارسطو بود که الاهیات را پس از طبیعیات قرار داده بود. روش تدریسش خلاف دیگر استادان بود؛ یعنی هرگز مطالب را با جملات و عبارات کتاب تطبیق نمی‌کرد،‌ بلکه پس از خواندن یکی‌دو جمله از متن کتاب، شروع می‌کرد به تقریر درس از خارج با بیانی که پر از شور و هیجان بود و این هیجان گاهی چنان شور و قوت می‌گرفت که صدایش را بلند می‌کرد و جلسهٔ درس به جلسهٔ خطابه و اندرز بدل می‌شد. می‌خواست ضمن تشریح مطالب فلسفی، به مسائل اخلاقی و اجتماعی‌دینی بپردازد و این دو مقصود را چنان استادانه باهم می‌آمیخت که انسان نمی‌توانست موضوع درس را از بحث دینی‌اخلاقی جدا بداند. این روش تأثیر شدیدی در مغز و روح متعلمان به‌‌جای می‌گذاشت و شخص هنگام خروج از جلسهٔ درس، حالتی روحی‌عرفانی و سرشار از اندیشهٔ عمیق دینی در خود احساس می‌کرد که شاید تا یکی‌دو ساعت دوام داشت.<ref name=''زندگانی من''/>
خط ۹۴:		خط ۹۴:

	===جانبداری از دانشگاه در دوران انقلاب فرهنگی===		===جانبداری از دانشگاه در دوران انقلاب فرهنگی===
	[[باستانی پاریزی]] داستان جلسهٔ دیدار زریاب با [[روح‌الله خمینی]] را چنین روایت می‌کند:		[[باستانی پاریزی]] داستان جلسهٔ دیدار زریاب با [[روح‌الله موسوی خمینی]] را چنین روایت می‌کند:
	:''«آیت‌الله از در وارد شدند و ما به‌احترام ایشان بلند شدیم و بعد هم نشستیم. چون روح‌الله خمینی کسی را در آنجا نمی‌شناخت، گفت‌وگو بین ایشان و زریاب بود و یادم است که روح‌الله به زریاب گفت: «میرزاعباس خویی!» زریاب استادها را معرفی کرد و گفت: «شما استاد ما بوده‌اید و ما برای دست‌بوس خدمت شما آمده‌ایم.»''		:''«آیت‌الله از در وارد شدند و ما به‌احترام ایشان بلند شدیم و بعد هم نشستیم. چون روح‌الله خمینی کسی را در آنجا نمی‌شناخت، گفت‌وگو بین ایشان و زریاب بود و یادم است که روح‌الله به زریاب گفت: «میرزاعباس خویی!» زریاب استادها را معرفی کرد و گفت: «شما استاد ما بوده‌اید و ما برای دست‌بوس خدمت شما آمده‌ایم.»''
	:امام گفت: «آقامیرزاعباس! خود شما استاد هستید،‌ اگر آقایان مطلبی دارند بگویند.»		:امام گفت: «آقامیرزاعباس! خود شما استاد هستید،‌ اگر آقایان مطلبی دارند بگویند.»
خط ۱۷۸:		خط ۱۷۸:

	===استادان===		===استادان===
	نخستین استاد زریاب در قم همان شیخ صادق فراحی بود که نزد او بخشی از شرح لمعه را خواند. سپس رسائل و قسمتی از مکاسب را در محضر آقا سیدمحمد یزدی معروف به محقق داماد خواند. استاد دیگر او در اصول آقا شیخ محمدعلی کرمانی بود. کفایه را نزد آقا سیداحمد خسروشاهی خواند. زریاب در فلسفه شاگرد روح‌الله خمینی بود و قسمتی از شرح منظومهٔ ملاهادی را نزد ایشان فراگرفت. در درس خارج فقه و اصول و حکمت از محضر سید صدرالدین صدر و سیدمحمدتقی خوانساری و سید حجت کوه‌کمری بهره گرفت.<ref name= ''کردار''/> پس از اینکه [[سیدحسن تقی‌زاده]] زریاب را به عنوان رئیس کتابخانه‌ٔ سنا برگزید، زریاب زیر نظر تیزبین و دقیق تقی‌زاده به کار پرداخت و شاگردسان بر اطلاعات کتاب‌شناسی خود افزود. شرکت در کنگرهٔ بزرگ خاورشناسان در مونیخ،‌ نخستین تجربه بود برای او که با مشاهیر ایران‌شناسان از ملل دیگر، مانند ولادیمیر مینورسکی، هنینگ،‌ یان ریپکا، زکی ولیدی‌طوغان و نظایر آنان نشست و خاست پیدا کند. در دورانی که در دانشگاه برکلی معاشر با والتر هنینگ، دستیارش شوارتز و ماخ بود فرصتی استثنایی یافت که از گنجینهٔ دانش هنینگ دقایق برجسته‌ای دربارهٔ ایران پیش از اسلام فراگیرد. زریاب رسالهٔ دکتری خود را نیز دربارهٔ اوضاع سیاسی-اجتماعی روزگار تیمور به راهنمایی رویمر که از اساتید دانشگاه ماینتز بود گذرانید.<ref name=''ایرج افشار''>{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =افشار\| نام = ایرج\|عنوان =تازه‌ها و پاره‌های ایران‌شناسی \| ژورنال = کلک\| شماره =۷۱و۷۲ \|صفحات=۲۳۳تا۲۶۰}}</ref>		نخستین استاد زریاب در قم همان شیخ صادق فراحی بود که نزد او بخشی از شرح لمعه را خواند. سپس رسائل و قسمتی از مکاسب را در محضر آقا سیدمحمد یزدی معروف به محقق داماد خواند. استاد دیگر او در اصول آقا شیخ محمدعلی کرمانی بود. کفایه را نزد آقا سیداحمد خسروشاهی خواند. زریاب در فلسفه شاگرد [[روح‌الله موسوی خمینی]] بود و قسمتی از شرح منظومهٔ ملاهادی را نزد ایشان فراگرفت. در درس خارج فقه و اصول و حکمت از محضر سید صدرالدین صدر و سیدمحمدتقی خوانساری و سید حجت کوه‌کمری بهره گرفت.<ref name= ''کردار''/> پس از اینکه [[سیدحسن تقی‌زاده]] زریاب را به عنوان رئیس کتابخانه‌ٔ سنا برگزید، زریاب زیر نظر تیزبین و دقیق تقی‌زاده به کار پرداخت و شاگردسان بر اطلاعات کتاب‌شناسی خود افزود. شرکت در کنگرهٔ بزرگ خاورشناسان در مونیخ،‌ نخستین تجربه بود برای او که با مشاهیر ایران‌شناسان از ملل دیگر، مانند ولادیمیر مینورسکی، هنینگ،‌ یان ریپکا، زکی ولیدی‌طوغان و نظایر آنان نشست و خاست پیدا کند. در دورانی که در دانشگاه برکلی معاشر با والتر هنینگ، دستیارش شوارتز و ماخ بود فرصتی استثنایی یافت که از گنجینهٔ دانش هنینگ دقایق برجسته‌ای دربارهٔ ایران پیش از اسلام فراگیرد. زریاب رسالهٔ دکتری خود را نیز دربارهٔ اوضاع سیاسی-اجتماعی روزگار تیمور به راهنمایی رویمر که از اساتید دانشگاه ماینتز بود گذرانید.<ref name=''ایرج افشار''>{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =افشار\| نام = ایرج\|عنوان =تازه‌ها و پاره‌های ایران‌شناسی \| ژورنال = کلک\| شماره =۷۱و۷۲ \|صفحات=۲۳۳تا۲۶۰}}</ref>

	==آثار و کتاب‌شناسی==		==آثار و کتاب‌شناسی==

طراوت بارانی در ‏۱۴ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۴:۴۱

2020-02-03T14:41:21Z

نمایش تغییرات

صداقت در ‏۹ دی ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۱۹

2019-12-30T22:19:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دی ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۴۹
خط ۱۲۰:		خط ۱۲۰:
	* ۱۳۷۳: وفات و خاک‌سپاری در بهشت زهرای تهران		* ۱۳۷۳: وفات و خاک‌سپاری در بهشت زهرای تهران
	* ۱۳۷۴: انتشار ترجمه‌ٔ دریای جان اثر هلموت ریتر<ref name=''مدیر کتابخانه''>{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =افراسیابی\| نام = هما\|عنوان =مختصری از زندگی‌نامهء دکتر عباس زریاب خویی، اولین مدیر کتابخانه\| ژورنال = پیام بهارستان \| شماره =۱۹و۲۰ \|صفحات=۸تا۱۰}}</ref>		* ۱۳۷۴: انتشار ترجمه‌ٔ دریای جان اثر هلموت ریتر<ref name=''مدیر کتابخانه''>{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =افراسیابی\| نام = هما\|عنوان =مختصری از زندگی‌نامهء دکتر عباس زریاب خویی، اولین مدیر کتابخانه\| ژورنال = پیام بهارستان \| شماره =۱۹و۲۰ \|صفحات=۸تا۱۰}}</ref>
			===کودکی، جوانی، پیری===
			عباس زریاب خویی بیست و دوم تیر ماه 1290 در خانواد‌‌‌ه‌ای که تنها دایی وی در آن سواد داشت دیده به جهان گشود. سال‌های تولد و کودکی زریاب سال‌های پرآشوبی در تاریخ ایران و به ویژه شهر خوی است. دوره‌ای که سربازان روس کاروان‌سراها و بازار را آتش زده‌‌بودند و آندرانیک ارمنی با شش هزار سپاهی به خوی حمله نموده بود. در چنین سال‌هایی عباس زریاب به مدرسه می‌رود و علاوه بر آن در حلقه‌های علمی که در مسجد شفیعیه‌ی خوی تشکیل می‌شد شرکت می‌کرد.۱۳۳۷<ref name=''زندگانی من''>{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =زریاب خویی\| نام = عباس\|عنوان =زندگانی من\| ژورنال = تحقیقات اسلامی\| شماره =۱و۲ \|صفحات=۱۹تا۵۵}}</ref> زریاب در سال ۱۳۱۶ به توصیه‌ی یکی از طلاب خویی به نام شیخ صادق فراحی به حوزه‌ی علمیه‌ی قم رفت. پس از مرگ پدر در سال ۱۳۲۲ به خوی بازگشت و تکفل مادر، برادران و خواهرانش را به عهده گرفت. زریاب در سال ۱۳۲۸ به پیشنهاد حسن تقی‌زاده ریاست کتابخانه‌ٔ ملی سنا را پذیرفت و در سال ۱۳۳۴ با معرفی تقی‌زاده بورس مطالعاتی اوقاف هومبولدت آلمان غربی در اختیار او قرار گرفت و حدود پنج سال در ماینس و فرانکفورت و مونیخ به تحصیل و مطالعه پرداخت. وی در سال ۱۳۳۹ به ایران بازگشت و بار دیگر در کتابخانه‌ٔ سنا مشغول به کار شد. زریاب در سال ۱۳۴۱ برای تدریس فارسی در دانشگاه برکلی (کالیفرنیا) به آمریکا رفت و تا سال ۱۳۴۳ در آن دانشگاه به تدریس پرداخت. عباس زریاب از سال ۱۳۴۵ به صورت پاره‌وقت و از سال ۱۳۴۸ به صورت تمام‌وقت در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت. وی پس از انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ کار در دانشگاه تهران را ناگزیر ترک کرد و مدتی دور از مشاغل دولتی به تحقیق پرداخت. زریاب در ۱۴ بهمن ۱۳۷۴ بدرود حیات گفت و در قطعه‌ٔ نام‌آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|تاریخ= بهمن‌واسفند۱۳۹۵\|عنوان= زریاب باران‌کردار\|ژورنال= اوحدی\|شماره= ۲و۳\|صفحات= ۳۴تا۵۳}}</ref>
	===شخصیت و اندیشه===		===شخصیت و اندیشه===
	عباس زریاب، صفا و صمیمیت ویژه‌ای داشت و ساده‌زیستی، قناعت، کرم و مروتش زبان‌زد همه بود. آرام، شمرده، سنجیده و باحلاوت سخن می‌گفت. اگر نظرش را برنمی‌تابیدند،‌ بر آن اصرار نمی‌کرد. اگرچه زریاب در علوم متعدد و ادبیات و عرفان آگاهی‌های گسترده و نظری صائب داشت و روح تحقیق و انتقاد را از سنین جوانی در خود شکوفا ساخته بود،‌ اما نسبت به معلومات خویش کمتر می‌نگاشت و بسیاردانی کم‌نویس بود. با جهانی از معلومات و احاطه به پنج زبان زندهٔ دنیا یک‌دهم آن‌چه را بر آن مسلط بود بر روی کاغذ نمی‌آورد. زریاب اجازه نمی‌داد لحظه‌ای از عمرش عبث تلف گردد،‌ اوقات زندگی را برای فراگرفتن،‌ آموزش دادن،‌ تحقیق و نگارش شکار کرده بود. با همت خستگی‌ناپذیر لحظه‌ای از آموختن نیاسود و از یاددادن به دیگران دریغ نورزید. در بذل دانش گشاده‌دست و در اخلاق گشاده‌رو بود.<ref name=''عبدالله اصفهانی''>{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی = اصفهانی\| نام = عبدالله\|عنوان =عباس زریاب خویی نیم‌قرن نسخه‌شناسی، تالیف و تحقیق\| ژورنال = آینهٔ پژوهش \| شماره =۹۶ \|صفحات=۲۴تا۳۵}}</ref>		عباس زریاب، صفا و صمیمیت ویژه‌ای داشت و ساده‌زیستی، قناعت، کرم و مروتش زبان‌زد همه بود. آرام، شمرده، سنجیده و باحلاوت سخن می‌گفت. اگر نظرش را برنمی‌تابیدند،‌ بر آن اصرار نمی‌کرد. اگرچه زریاب در علوم متعدد و ادبیات و عرفان آگاهی‌های گسترده و نظری صائب داشت و روح تحقیق و انتقاد را از سنین جوانی در خود شکوفا ساخته بود،‌ اما نسبت به معلومات خویش کمتر می‌نگاشت و بسیاردانی کم‌نویس بود. با جهانی از معلومات و احاطه به پنج زبان زندهٔ دنیا یک‌دهم آن‌چه را بر آن مسلط بود بر روی کاغذ نمی‌آورد. زریاب اجازه نمی‌داد لحظه‌ای از عمرش عبث تلف گردد،‌ اوقات زندگی را برای فراگرفتن،‌ آموزش دادن،‌ تحقیق و نگارش شکار کرده بود. با همت خستگی‌ناپذیر لحظه‌ای از آموختن نیاسود و از یاددادن به دیگران دریغ نورزید. در بذل دانش گشاده‌دست و در اخلاق گشاده‌رو بود.<ref name=''عبدالله اصفهانی''>{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی = اصفهانی\| نام = عبدالله\|عنوان =عباس زریاب خویی نیم‌قرن نسخه‌شناسی، تالیف و تحقیق\| ژورنال = آینهٔ پژوهش \| شماره =۹۶ \|صفحات=۲۴تا۳۵}}</ref>

صداقت در ‏۹ دی ۱۳۹۸، ساعت ۲۱:۰۸

2019-12-30T21:08:42Z

نمایش تغییرات

صداقت در ‏۲۲ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۰۹

2019-12-13T16:09:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۳۹
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	[[پرونده:Zaryab&dostan.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>در یکی از جلسات پژوهشی [[مجتبی مینوی]]<center/>]]		[[پرونده:Zaryab&dostan.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>در یکی از جلسات پژوهشی [[مجتبی مینوی]]<center/>]]
	[[پرونده:Abbas zaryab.jpeg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>'''به هیچ باغ نبود آن درخت مانندش'''<center/>]]		[[پرونده:Abbas zaryab.jpeg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>'''به هیچ باغ نبود آن درخت مانندش'''<center/>]]
	[[پرونده:A zaryaab.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center> <center/>]]		[[پرونده:A zaryaab.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center> شفیعی کدکنی:{{سخ}}دریغا زریاب و دریغا فرهنگ ایران...<center/>]]
			[[پرونده:Khate zaryaab.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>بخشی از دستنویس زریاب: ترجمه دایره المعارف اسلامی <center/>]]

	==از میان یادها==		==از میان یادها==
خط ۱۲۵:		خط ۱۲۶:
	====ترجمه====		====ترجمه====
	تعبیرات و اصطلاحات پیچیده و مشکل فلسفی در ترجمه‌های زریاب صورتی مانوس و مقبول یافته بود. وی آثار فلسفی همانند لذات فلسفه و همچنین تاریخ فلسفه را چنان زیبا و دلپسند ترجمه نمود که مثل اصل اثر هواداران جدی بسیار یافت و در مدت اندک چندین بار به چاپ رسیدند. زریاب ترجمه‌ٔ کتب تاریخی و ادبی را نیز با دقت نظر خاصی انجام می‌داد و غالبا سلیقه و قریحهٔ عالمانهٔ خود را هم به صورت تعلیقات و توضیحات بر متن می‌افزود و به آن‌چه ترجمه می‌کرد لطف و طراوت ویژه می‌بخشید.<ref>{{پک\|اتحاد\|۱۳۷۸\|ک= پژوهشگران معاصر ایران\|ص= ۳۴۰و۳۴۱}}</ref>		تعبیرات و اصطلاحات پیچیده و مشکل فلسفی در ترجمه‌های زریاب صورتی مانوس و مقبول یافته بود. وی آثار فلسفی همانند لذات فلسفه و همچنین تاریخ فلسفه را چنان زیبا و دلپسند ترجمه نمود که مثل اصل اثر هواداران جدی بسیار یافت و در مدت اندک چندین بار به چاپ رسیدند. زریاب ترجمه‌ٔ کتب تاریخی و ادبی را نیز با دقت نظر خاصی انجام می‌داد و غالبا سلیقه و قریحهٔ عالمانهٔ خود را هم به صورت تعلیقات و توضیحات بر متن می‌افزود و به آن‌چه ترجمه می‌کرد لطف و طراوت ویژه می‌بخشید.<ref>{{پک\|اتحاد\|۱۳۷۸\|ک= پژوهشگران معاصر ایران\|ص= ۳۴۰و۳۴۱}}</ref>
	~~===یادمان و بزرگداشت‌ها===~~
	====تصحیح متون====		====تصحیح متون====
	اثر شاخص عباس زریاب تصحیح کتاب الصیدنه ابوریحان بیرونی است که توفیق در آن زریاب را در طراز محققان بزرگ عصر قرار داد. در این اثر به‌جهت اشتمال بر لغات و اصطلاحات یونانی، سریانی، عربی، فارسی و خوارزمی و هچنین به این دلیل که بیرونی آن‌ها را تنظیم و بازنگری نکرده بود، آشفتگی بسیار راه یافته بود و تصحیح آن را به کاری بس دشوار تبدیل کرده بود. زریاب کتاب را با توضیحات و لغت‌نامه و فهرست به نحوی عرضه نمود که می‌توان ادعا کرد حتی یک متخصص داروشناسی آن را بهتر از این نمی‌توانست نقد و تصحیح کند.<ref>{{پک\|اتحاد\|۱۳۷۸\|ک= پژوهشگران معاصر ایران\|ص= ۳۴۱}}</ref>		اثر شاخص عباس زریاب تصحیح کتاب الصیدنه ابوریحان بیرونی است که توفیق در آن زریاب را در طراز محققان بزرگ عصر قرار داد. در این اثر به‌جهت اشتمال بر لغات و اصطلاحات یونانی، سریانی، عربی، فارسی و خوارزمی و هچنین به این دلیل که بیرونی آن‌ها را تنظیم و بازنگری نکرده بود، آشفتگی بسیار راه یافته بود و تصحیح آن را به کاری بس دشوار تبدیل کرده بود. زریاب کتاب را با توضیحات و لغت‌نامه و فهرست به نحوی عرضه نمود که می‌توان ادعا کرد حتی یک متخصص داروشناسی آن را بهتر از این نمی‌توانست نقد و تصحیح کند.<ref>{{پک\|اتحاد\|۱۳۷۸\|ک= پژوهشگران معاصر ایران\|ص= ۳۴۱}}</ref>
خط ۲۳۳:		خط ۲۳۳:

	==نوا، نما، نگاه==		==نوا، نما، نگاه==
	~~[[پرونده:Khate zaryaab.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>بخشی از دستنویس زریاب: ترجمه دایره المعارف اسلامی <center/>]]~~

	==جستارهای وابسته==		==جستارهای وابسته==

صداقت در ‏۲۲ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۰۰

2019-12-13T16:00:58Z

نمایش تغییرات

صداقت در ‏۲۲ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۴:۲۷

2019-12-13T14:27:50Z

نمایش تغییرات

صداقت در ‏۲۱ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۳۷

2019-12-12T19:37:04Z

@@ خط ۱۲۰: / خط ۱۲۰: @@
 ===زمینهٔ فعالیت===
 ===یادمان و بزرگداشت‌ها===
-===از نگاه دیگران (چند دیدگاه مثبت و منفی)===
+====تصحیح متون====
 ===نظرات فرد دربارهٔ خودش و آثارش===
 ===تفسیر خود از آثارش===
@@ خط ۱۸۳: / خط ۲۰۷: @@
 * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= افراسیابی|نام= هما|تاریخ= دی و بهمن ۱۳۸۰|عنوان= مختصری از زندگی‌نامهء دکتر عباس زریاب خویی، اولین مدیر کتابخانه|ژورنال= پیام بهارستان|شماره= ۱۹و۲۰|صفحات= ۸تا۱۰|تاریخ بازبینی= ۱۸ضهریور۱۳۹۸}}
 * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= اصفهانی|نام =عبدالله|عنوان= عباس زریاب خویی نیم‌قرن نسخه‌شناسی، تالیف، و تحقیق |ژورنال= آینهء پژوهش|شماره= ۹۶|سال = بهمن و اسفند ۱۳۸۴| تاریخ بازبینی = ۱۰ شهریور ۱۳۹۸}}
 ==پیوند به بیرون==
 # {{یادکرد وب|نشانی= http://www.ghatreh.com/news/nn22422814/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA|عنوان= مواجهه زریاب با امام خمینی|ناشر = قطره|تاریخ بازدید = ۷شهریور۱۳۹۸}}

صداقت در ‏۷ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۵۵

2019-11-28T23:55:16Z

نمایش تغییرات

صداقت در ‏۵ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۵۴

2019-11-26T09:54:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۲:		خط ۲:
	\|نام = عباس زریاب خویی		\|نام = عباس زریاب خویی
	\|تصویر = Abbas zaryab khoee.jpg		\|تصویر = Abbas zaryab khoee.jpg
	\|توضیح تصویر = جهان را چو باران به بایستگی{{سخ}}روان را چو دانش به شایستگی		\|توضیح تصویر = <center>'''جهان را چو باران به بایستگی'''{{سخ}}'''روان را چو دانش به شایستگی'''<ref>{{یادکرد ژورنال\|تاریخ= بهمن‌واسفند۱۳۹۵\|عنوان= زریاب باران‌کردار\|ژورنال= اوحدی\|شماره= ۲و۳\|صفحات= ۳۶}}</ref>
			</center>

	\|نام اصلی =		\|نام اصلی =
	\|زمینه فعالیت =		\|زمینه فعالیت =
	\|ملیت =		\|ملیت =
	\|تاریخ تولد = ۲۲تیر۱۲۹۸		\|تاریخ تولد = ۲۲تیر۱۲۹۸<ref>{{پک\|اتحاد\|۱۳۷۸\|ک= پژوهشگران معاصر ایران\|ص=۳۲۹}}</ref>
			</center>

	\|محل تولد =		\|محل تولد =
	\|والدین =		\|والدین =
خط ۵۶:		خط ۶۰:
	عباس زریاب خویی در زمینه‌های گوناگون علوم‌انسانی نظیر تاریخ، فلسفه، کلام، ادبیات فارسی، تألیفات و ترجمه‌های عالمانه‌ای از او به یادگار مانده‌است. از کودکی سخت شیفتهٔ خواندن کتاب و مجله بود. در نوجوانی عربی را در حد شرح جامی بر کافیه و المغنی ابن هشام آموخت. علوم حوزوی را در حوزهٔ علمیهٔ قم آموخت و در آنجا از محضر درس استادانی چون سیدمحمد یزدی،‌ شیخ صادق فراحی،‌ امام خمینی(ره) و... بهره برد. پس از اخذ لیسانس در دانشگاه تهران به آلمان رفت و رسالهٔ دکتری خود را با موضوع تاریخ تیموریان زیر نظر شل و رویمر در دانشگاه ماینتز به تحریر درآورد. پس از مدتی کار در کتاب‌خانه‌ٔ مجلس سنا به مقام استادی دانشگاه تهران نایل آمد و افزون بر رشتهٔ تاریخ در رشته‌های دیگری چون ادبیات فارسی،‌ ادبیات عرب، فلسفه و زبان‌شناسی به تدریس می‌پرداخت و در همان دوران با [[غلام‌حسین مصاحب\|مصاحب]] در تالیف دائره‌المعارف فارسی همکاری داشت. استاد زریاب پس از انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ کار در دانشگاه تهران را به ناگزیر ترک کرد و به دور از مشاغل دولتی به تحقیق پرداخت. پس از آن با دائرةالمعارف تشیّع، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی و مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به همکاری پرداخت و برای هریک از آنان مقاله‌های عالمانه‌ای در حوزه‌های مختلف علوم‌انسانی به ویژه تاریخ، فلسفه، کلام و فقه نوشت و در ۱۴بهمن۱۳۷۴ بدرود حیات گفت.		عباس زریاب خویی در زمینه‌های گوناگون علوم‌انسانی نظیر تاریخ، فلسفه، کلام، ادبیات فارسی، تألیفات و ترجمه‌های عالمانه‌ای از او به یادگار مانده‌است. از کودکی سخت شیفتهٔ خواندن کتاب و مجله بود. در نوجوانی عربی را در حد شرح جامی بر کافیه و المغنی ابن هشام آموخت. علوم حوزوی را در حوزهٔ علمیهٔ قم آموخت و در آنجا از محضر درس استادانی چون سیدمحمد یزدی،‌ شیخ صادق فراحی،‌ امام خمینی(ره) و... بهره برد. پس از اخذ لیسانس در دانشگاه تهران به آلمان رفت و رسالهٔ دکتری خود را با موضوع تاریخ تیموریان زیر نظر شل و رویمر در دانشگاه ماینتز به تحریر درآورد. پس از مدتی کار در کتاب‌خانه‌ٔ مجلس سنا به مقام استادی دانشگاه تهران نایل آمد و افزون بر رشتهٔ تاریخ در رشته‌های دیگری چون ادبیات فارسی،‌ ادبیات عرب، فلسفه و زبان‌شناسی به تدریس می‌پرداخت و در همان دوران با [[غلام‌حسین مصاحب\|مصاحب]] در تالیف دائره‌المعارف فارسی همکاری داشت. استاد زریاب پس از انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ کار در دانشگاه تهران را به ناگزیر ترک کرد و به دور از مشاغل دولتی به تحقیق پرداخت. پس از آن با دائرةالمعارف تشیّع، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی و مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به همکاری پرداخت و برای هریک از آنان مقاله‌های عالمانه‌ای در حوزه‌های مختلف علوم‌انسانی به ویژه تاریخ، فلسفه، کلام و فقه نوشت و در ۱۴بهمن۱۳۷۴ بدرود حیات گفت.

	==~~داستانک~~==		[[پرونده:Zaryab&dostan.jpg\|210px\|thumb\|بند انگشتی\|چپ\|<center>در یکی از جلسات پژوهشی [[مجتبی مینوی]]<center/>]]
			==از میان یادها==
	===دیدار با امام خمینی (ره)===		===دیدار با امام خمینی (ره)===
	استاد باستانی پاریزی داستان جلسهٔ دیدار زریاب با امام خمینی را چنین روایت می‌کند:		استاد باستانی پاریزی داستان جلسهٔ دیدار زریاب با امام خمینی را چنین روایت می‌کند:
خط ۱۳۲:		خط ۱۳۷:

	==آثار و کتاب‌شناسی==		==آثار و کتاب‌شناسی==

	===سبک و لحن و ویژگی آثار===		===سبک و لحن و ویژگی آثار===

	===کارنامه و فهرست آثار===		===کارنامه و فهرست آثار===

	===جوایز و افتخارات===		===جوایز و افتخارات===
	~~===منبع‌شناسی (منابعی که دربارهٔ آثار فرد نوشته شده است)===~~
	===بررسی چند اثر===		===بررسی چند اثر===

	===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===		===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===

	===تعداد چاپ‌ها و تجدیدچاپ‌های کتاب‌ها===		===تعداد چاپ‌ها و تجدیدچاپ‌های کتاب‌ها===

	==منبع‌شناسی==		==منبع‌شناسی==
	~~===منابعی که دربارهٔ فرد و آثارش نوشته شده است. (شامل کتاب، مقاله و پایان‌نامه)===~~

	==نوا، نما، نگاه==		==نوا، نما، نگاه==
خط ۱۵۲:		خط ۱۶۰:
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	== منابع ==		== منابع ==
			* {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= خطیبی\|نام= ابوالفضل\|تاریخ= بهمن‌واسفند۱۳۹۵\|عنوان= زریاب باران‌کردار (نگاهی به زندگی و آثار استاد دکتر عباس زریاب خویی)\|ژورنال= اوحدی\|شماره= ۲و۳\|صفحات= ۳۶\|تاریخ بازبینی= ۱۸مهر۱۳۹۸}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی= اتحاد\|نام= هوشنگ\|عنوان= پژوهشگران معاصر ایران (ج.دهم)\|ناشر= فرهنگ معاصر\|شهر= تهران\|سال= ۱۳۷۸\|شابک=۹۶۴-۸۶۳۷-۳۳-۴}}

	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==