شهریار - تاریخچهٔ نسخه‌ها

احسان رضایی در ‏۵ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۰۷:۳۴

2021-01-24T07:34:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۰۴
خط ۵۳:		خط ۵۳:


	'''سیدمحمدحسین بهجت تبریزی''' مشهور به '''محمدحسین شهریار'''، متخلص به '''شهریار'''، شاعر ~~آذری‌زبان~~ معاصر است.		'''سیدمحمدحسین بهجت تبریزی''' مشهور به '''محمدحسین شهریار'''، متخلص به '''شهریار'''، شاعر معاصر است که به غزل‌هایش شهرت دارد.
	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>

جانِ پریش در ‏۱۶ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۰۷

2020-07-06T11:07:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۳۷
خط ۱۰۶:		خط ۱۰۶:
	====بوسهٔ ستارخان بر محمدحسین کوچک!====		====بوسهٔ ستارخان بر محمدحسین کوچک!====
	در بهبوههٔ جنگ تبریز، محمدحسین دو ساله بود... در یکی از روزها که دم در مشغول بازی بود، مادرش با نگرانی آمد که او را به خانه ببرد. در این وقت مرد تنومندی با پیشانی فراخ از برابر منزل آنها می‌گذشت. چهرهٔ خرم محمدحسین توجهش را جلب کرد و بی‌اختیار به سوی او رفت و او را از مادرش گرفت و در آغوش کشید و بوسید. این مرد کسی جز ستارخان نبود!<ref name= ''ستارخان''>{{پک\|مریم مشرّف\|۱۳۸۹\|ک= زندگی و شعر محمدحسین بهجت تبریزی\|ص= ۲۳۳}}</ref>		در بهبوههٔ جنگ تبریز، محمدحسین دو ساله بود... در یکی از روزها که دم در مشغول بازی بود، مادرش با نگرانی آمد که او را به خانه ببرد. در این وقت مرد تنومندی با پیشانی فراخ از برابر منزل آنها می‌گذشت. چهرهٔ خرم محمدحسین توجهش را جلب کرد و بی‌اختیار به سوی او رفت و او را از مادرش گرفت و در آغوش کشید و بوسید. این مرد کسی جز ستارخان نبود!<ref name= ''ستارخان''>{{پک\|مریم مشرّف\|۱۳۸۹\|ک= زندگی و شعر محمدحسین بهجت تبریزی\|ص= ۲۳۳}}</ref>


	====دیگر مگرش به خواب بینم!====		====دیگر مگرش به خواب بینم!====
خط ۴۰۰:		خط ۴۰۱:
	دورهٔ کودکی شهریار مصادف با انقلاب تبریز علیه حکومت استبدادی محمدعلی‌شاه و طرفداری از مشروطه بود و درنتیجه در شهر تبریز درگیری‌هایی رخ می‌داد. پدر استاد شهریار برای در امان ماندن جان خانواده‌اش، آنها را به زادگاهش، «خشگناب» فرستاد. بدین‌ترتیب شهریار دورهٔ کودکی را بیشتر در روستاهای «شَنْگُولْ‌آباد»، «قِیشْ قُرشاقْ» و «خُشْگِنابْ» سپری کرد. او تحصیلات مقدماتی را با قرائت گلستان سعدی و نِصابُ‌الصِبْیان در مکتب‌خانهٔ روستا، یا در نزد پدر فرزانه‌اش آموخت. شهریار دراین‌باره می‌گوید: «اوّلین استاد و مربی من پدرم بود. او طلبه‌ای بود خیلی نورانی... که نجف هم رفته بود [و] اجتهاد داشت».<ref name=''گلبرگ''/>		دورهٔ کودکی شهریار مصادف با انقلاب تبریز علیه حکومت استبدادی محمدعلی‌شاه و طرفداری از مشروطه بود و درنتیجه در شهر تبریز درگیری‌هایی رخ می‌داد. پدر استاد شهریار برای در امان ماندن جان خانواده‌اش، آنها را به زادگاهش، «خشگناب» فرستاد. بدین‌ترتیب شهریار دورهٔ کودکی را بیشتر در روستاهای «شَنْگُولْ‌آباد»، «قِیشْ قُرشاقْ» و «خُشْگِنابْ» سپری کرد. او تحصیلات مقدماتی را با قرائت گلستان سعدی و نِصابُ‌الصِبْیان در مکتب‌خانهٔ روستا، یا در نزد پدر فرزانه‌اش آموخت. شهریار دراین‌باره می‌گوید: «اوّلین استاد و مربی من پدرم بود. او طلبه‌ای بود خیلی نورانی... که نجف هم رفته بود [و] اجتهاد داشت».<ref name=''گلبرگ''/>

			====مهاجرت به تهران====
			«من سیکل اول دبیرستان را در تبریز خواندم، ۱۴ سال داشتم که به تهران رفتم. از اول سال ۱۳۰۰ من در تهران بودم. رضاخان در سوم اسفند کودتا کرده بود و من ۲۹ اسفند وارد تهران شدم. بعد تحصیلاتم را تا سال آخر دانشکده طب ادامه دادم... من بچه محجوبی بودم[...] تا سال ۱۳۰۸ هیچکس را در تهران نمی‌شناختم، مدرسه بود و منزل. رفیقی داشتم به نام «شهریار» که از بچگی از تبریز با من بود.» <ref name=''کیهان فرهنگی''/>
	..............		..............
	====روزهای پایانی...====		====روزهای پایانی...====
خط ۴۵۰:		خط ۴۵۳:

	====[[پروین اعتصامی]]====		====[[پروین اعتصامی]]====
	............		شهریار از کلاس بینش و اخلاق عرفانی و ویژگی‌های شعر پروین چنین می‌گوید: «بنظرم پیش از من پروین اعتصامی است که عفت و عصمت و اخلاقیاتش کامل بود. بقیه دیگر که اهل معصیت بودند. نمی‌توانست کلاسشان بالا باشد. تزکیه نداشتند. اخلاقیات و کلاس پروین اعتصامی والا و بالاست، هم کلاسش و هم صنعتش و هیچ عیبی در شعرش نیست. دیوان یکدست کمتر مثل پروین داریم. علتش هم همان است که پاک و پاکیزه بود.»
			.......
	می‌گفت پروین باید زن من می‌شد. او شایسته من بود و من شایسته او. او رفت زن یک افسر شهربانی شد و من زن معمولی گرفتم. درصورتی که ما باید به هم می‌رسیدیم. هم کفو هم بودیم. می‌گفت پروین به کسی رو نمی‌داد. خیلی جدی بود. در انجمن‌های ادبی که پدرش در کتابخانه مجلس برگزار می‌کرد. من هم می‌رفتم. عین مردها می‌نشست و شعر می‌خواند. اصلا بهش نمی‌آمد. گرچه من عاشقش بود و دلم جای دیگری گرو بود ولی او هم اصلا توی این باغ‌ها نبود که آدم نزدیکش بشود. استاد منظومه‌ای هم برای پروین گفته که آن هم چاپ نشده. ولی من آن را دارم. آنجا می‌نویسد پروین حق من بود.<ref name= ''فردی''/>		می‌گفت پروین باید زن من می‌شد. او شایسته من بود و من شایسته او. او رفت زن یک افسر شهربانی شد و من زن معمولی گرفتم. درصورتی که ما باید به هم می‌رسیدیم. هم کفو هم بودیم. می‌گفت پروین به کسی رو نمی‌داد. خیلی جدی بود. در انجمن‌های ادبی که پدرش در کتابخانه مجلس برگزار می‌کرد. من هم می‌رفتم. عین مردها می‌نشست و شعر می‌خواند. اصلا بهش نمی‌آمد. گرچه من عاشقش بود و دلم جای دیگری گرو بود ولی او هم اصلا توی این باغ‌ها نبود که آدم نزدیکش بشود. استاد منظومه‌ای هم برای پروین گفته که آن هم چاپ نشده. ولی من آن را دارم. آنجا می‌نویسد پروین حق من بود.<ref name= ''فردی''/>

	====[[نیما یوشیج]]====		====[[نیما یوشیج]]====
	«نیما شاعر بسیار خوبی بود، شاگرد ملک‌الشعراء بود. سبکش یک سبک ترکستانی بود؛ قصاید خوب داشت و قطعات خوبی داشت، [[افسانه]]اش یک شاهکار است. من خیلی تحت تأثیرش واقع شدم. «دو مرغ بهشتی» و «هذیان دل» من تحت تأثیر اوست. مجبورش کردند. به نظرم سال ۳۴ بود، اینجا گریه کرد و گفت: «تو باز تبریزی داشتی در رفتی، من کجا می‌توانستم بروم.» گفتم: نیما جان! آخر تو که افسانه داری، تو که قصاید داری، اینها چیست که تو می‌نویسی؟ آن وقت گریه کرد و گفت: ~~«مجبورم~~ کردند. بعد از آن که کلکش را کندند آن وقت او را قائد مخرّبین کردند.»»		«نیما شاعر بسیار خوبی بود، شاگرد ملک‌الشعراء بود. سبکش یک سبک ترکستانی بود؛ قصاید خوب داشت و قطعات خوبی داشت، [[افسانه]]اش یک شاهکار است. من خیلی تحت تأثیرش واقع شدم. «دو مرغ بهشتی» و «هذیان دل» من تحت تأثیر اوست. مجبورش کردند. به نظرم سال ۳۴ بود، اینجا گریه کرد و گفت: «تو باز تبریزی داشتی در رفتی، من کجا می‌توانستم بروم.» گفتم: نیما جان! آخر تو که افسانه داری، تو که قصاید داری، اینها چیست که تو می‌نویسی؟ آن وقت گریه کرد و گفت: مجبورم کردند. بعد از آن که کلکش را کندند آن وقت او را قائد مخرّبین کردند. اعتقادات نیما خوب بود، منتها به عرفان نرسید. در همان «افسانه» می‌بینید. خدا با همه چیز هست.» <ref name=''کیهان فرهنگی''/>

	====[[امیری فیروزکوهی]]====		====[[امیری فیروزکوهی]]====

جانِ پریش در ‏۱۶ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۰۷:۲۳

2020-07-06T07:23:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۵۳
خط ۴۲۴:		خط ۴۲۴:

	====شهریار و انقلاب اسلامی====		====شهریار و انقلاب اسلامی====
	«اصغر فردی»، شهریارپژوه و شاگرد شهریار، در مورد ارتباط شهریار با انقلاب اسلامی گفته است: «فصلی از زندگی رادیکال و مبارزات ضدپهلوی شهریار را در شعرش می‌بینیم. خب ادامه این روند را پس از پیروزی انقلاب هم می‌بینیم اما بدیهی است او از انقلابی که دلباخته‌اش بوده است، حمایت کند. رفتار شهریار پس از انقلاب، اپوزتیو و مبارزه‌ای نیست بلکه حمایت است از جریان انقلابی. بنابراین باز هم انقلابی و رادیکال است. با این حال مگر شهریار در دوره حمایت از انقلاب، مورد حمایت قرار گرفت؟ آیت‌ا... خامنه‌ای گه‌گاه با ایشان تماس می‌گرفت و وقتی در بیمارستان تبریز بودند به ملاقاتشان آمد. اما این‌که می‌گویند شهریار این‌طور و آن‌طور حمایت می‌شد، درست نیست».		محمدحسین بهجت تبریزی در سال ۱۳۵۷ه.ش، هم‌زمان با حرکت انقلابی مردم علیه طاغوت، به صفوف مبارزین پیوست و از آن تاریخ تا لحظه وفات از راه قلم و شعر با انقلاب همراهی نمود. <ref name=''ایام''>{{یادکرد ژورنال\| عنوان= آیینهٔ ایام\|ژورنال= فرهنگ کوثر\| شماره=۱۸\|سال= شهریور۱۳۷۷\|ص=۶۳}}</ref>
			«اصغر فردی»، شهریارپژوه و شاگرد شهریار، در مورد ارتباط شهریار با انقلاب اسلامی گفته است: «فصلی از زندگی رادیکال و مبارزات ضدپهلوی شهریار را در شعرش می‌بینیم. خب ادامه این روند را پس از پیروزی انقلاب هم می‌بینیم اما بدیهی است او از انقلابی که دلباخته‌اش بوده است، حمایت کند. رفتار شهریار پس از انقلاب، اپوزتیو و مبارزه‌ای نیست بلکه حمایت است از جریان انقلابی. بنابراین باز هم انقلابی و رادیکال است. با این حال مگر شهریار در دوره حمایت از انقلاب، مورد حمایت قرار گرفت؟ آیت‌ا... خامنه‌ای گه‌گاه با ایشان تماس می‌گرفت و وقتی در بیمارستان تبریز بودند به ملاقاتشان آمد. اما این‌که می‌گویند شهریار این‌طور و آن‌طور حمایت می‌شد، درست نیست». <ref name= ''انقلاب''/>

	====فرح پهلوی و توجه به شهریار...====		====فرح پهلوی و توجه به شهریار...====

	از توجه فرح پهلوی به شهریار بسیار یاد شده است. از جملهٔ آنهاست؛ مطلبی از مجلهٔ یغما(سال۱۳۵۶): «...شهریار به استحقاق همواره مورد عنایت و توجه بانوی ادب‌پرور ایران، علیاحضرت فرح پهلوی بوده و هست...» <ref name=''یغما''/>		از توجه فرح پهلوی به شهریار بسیار یاد شده است. از جملهٔ آنهاست؛ مطلبی از مجلهٔ یغما(سال۱۳۵۶): «...شهریار به استحقاق همواره مورد عنایت و توجه بانوی ادب‌پرور ایران، علیاحضرت فرح پهلوی بوده و هست...» <ref name=''یغما''/>
	برخی می‌گویند شهریار با حکومت پهلوی چندان اصطکاکی ایجاد نمی‌کرد و حوصله دردسر نداشت. روایت اصغر فردی از ماجرای شهریار با فرح در این باره خواندنی است: «سال ۱۳۵۵ مهرداد پهلبد که وزیر فرهنگ بود با یک سند ملکی و کیفی پرپول می‌آید پیش شهریار؛ سند ملکی ساختمانی ویلایی در قلهک شمیران که فرح آن خریداری کرده بود تا شهریار را بیاورد تهران و آنجا ساکن کند. حالا ببینید شهریار در این شعر چه گفته: «می‌کده چون به باد شد، دعوت من به باده کرد/ روغن ریخته‌ست کو نذر امامزاده کرد». توجه داشته باشید دو سال پیش از وقوع انقلاب آن را پیش‌بینی می‌کند و طعنه‌ای هم روانه فرح می‌دارد. شهریار هیچ‌وقت آن خانه را نپذیرفت. استاندار مدام نامه نوشت به شهریار که ما از این بابت تحت فشاریم و بیا خانه را بپذیر اما شهریار اصلا استاندار را به حضور نپذیرفت». <ref name= ''انقلاب''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.jjo.ir/0059ey//\|عنوان= دست رد به ویلای فرح\|ناشر= جام‌جم آنلاین\|تاریخ انتشار=۲۷شهریور ۱۳۹۸\|تاریخ بازبینی= ۱۰خرداد ۱۳۹۹}}</ref>		برخی می‌گویند شهریار با حکومت پهلوی چندان اصطکاکی ایجاد نمی‌کرد و حوصله دردسر نداشت. روایت اصغر فردی از ماجرای شهریار با فرح در این باره خواندنی است: «سال ۱۳۵۵ مهرداد پهلبد که وزیر فرهنگ بود با یک سند ملکی و کیفی پرپول می‌آید پیش شهریار؛ سند ملکی ساختمانی ویلایی در قلهک شمیران که فرح آن خریداری کرده بود تا شهریار را بیاورد تهران و آنجا ساکن کند. حالا ببینید شهریار در این شعر چه گفته: «می‌کده چون به باد شد، دعوت من به باده کرد/ روغن ریخته‌ست کو نذر امامزاده کرد». توجه داشته باشید دو سال پیش از وقوع انقلاب آن را پیش‌بینی می‌کند و طعنه‌ای هم روانه فرح می‌دارد. شهریار هیچ‌وقت آن خانه را نپذیرفت. استاندار مدام نامه نوشت به شهریار که ما از این بابت تحت فشاریم و بیا خانه را بپذیر اما شهریار اصلا استاندار را به حضور نپذیرفت». <ref name= ''انقلاب''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.jjo.ir/0059ey//\|عنوان= دست رد به ویلای فرح\|ناشر= جام‌جم آنلاین\|تاریخ انتشار=۲۷شهریور ۱۳۹۸\|تاریخ بازبینی= ۱۰خرداد ۱۳۹۹}}</ref>
خط ۶۵۹:		خط ۶۵۹:
	# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= عرفانی\|نام= خواجه عبدالحمید\|عنوان= شهریار\|ژورنال= مجلهٔ هلال\|شماره= ۱۳\|سال=آبان۱۳۳۴\|صص=۱۳تا۱۸}}		# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= عرفانی\|نام= خواجه عبدالحمید\|عنوان= شهریار\|ژورنال= مجلهٔ هلال\|شماره= ۱۳\|سال=آبان۱۳۳۴\|صص=۱۳تا۱۸}}
	# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= صفوی\|نام= صادق\|عنوان= استاد شهریار\|ژورنال= مجلهٔ یغما\|شماره= ۳۴۳\|سال= فروردین۱۳۵۶\|ص=۴۹}}		# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= صفوی\|نام= صادق\|عنوان= استاد شهریار\|ژورنال= مجلهٔ یغما\|شماره= ۳۴۳\|سال= فروردین۱۳۵۶\|ص=۴۹}}
			# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= عابدی\|نام= محمد\|عنوان= آیینهٔ ایام\|ژورنال= فرهنگ کوثر\|شماره= ۱۸\|سال= شهریور۱۳۷۷\|صص=۶۰تا۶۳}}
	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

جانِ پریش در ‏۲۸ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۰۸:۳۴

2020-06-17T08:34:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۰۴
خط ۵۹۱:		خط ۵۹۱:

	===به نام شهریار...===		===به نام شهریار...===

			===روز ملی شعر و ادب فارسی===
			۲۷ شهریورماه، سالروز درگذشت شهریار، از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی ایران، به روز ملی شعر و ادب، نامیده شده است. <ref name= ''روزملی''/> این تصمیم، با همت دکتر علی‌اصغر شعردوست، نماینده مردم تبریز در دوره ششم مجلس شورای اسلامی، و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت گرفت و چنین روزی در تقویم ایران ثبت شد. <ref name= ''مخالفت''>{{یادکرد وب\|نشانی= https://shahraranews.ir/0001MI\|عنوان= درنگی در «روز ملی شعر و ادب فارسی»\|ناشر= شهرآرانیوز\|تاریخ انتشار= ۲۷شهریور۱۳۹۸\| تاریخ بازبینی= ۲۸خرداد ۱۳۹۹}}</ref>
			وی، دليل پيشنهاد خود را بی‌‌توجهی به شعر شمرده كه يكی از مهم‌ترين وجوه هنر و حافظه تاريخی ملت ايران است. او، در مورد انتخاب اين روز، چنين بيان كرده است: شهريار هم از نظر توانایی ادبی، در عرصه‌های مختلف شعر طبع‌آزمائی كرد و هم، با مردم زيست. او در كنار پاسداری از سنت‌های ادبی، سروده‌های عامه‌پسندی دارد و در اين زمينه، اگر نگویيم شاعر بی‌نظير، كم‌نظير است. هم چنين دليل ديگر پيشنهاد خود را برای اين روز، معاصر بودن شهريار قلمداد كرد. <ref name= ''روزملی''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://www.nlai.ir/exhibition?p_p_id=exhibitionview_WAR_nlaiportlet&p_p_lifecycle=0&_exhibitionview_WAR_nlaiportlet_exid=423749&inheritRedirect=true\|عنوان= ۲۷شهریور، روز شعر و ادب فارسی\|ناشر= سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی جمهوری اسلامی ایران\| تاریخ بازبینی= ۲۸خرداد ۱۳۹۹}}</ref>
			این روز در سال‌های پایانی دهه ۷۰ به تقویم ایران راه یافت، بحث بر سر نام‌گذاری روز بزرگداشت شهریار به‌عنوان «روز ملی شعر و ادب فارسی»، از همان ابتدا حرف‌وحدیث‌های بسیاری را با خود داشت. بسیاری از صاحب‌نظران بر این باور بودند و هستند که اگرچه شهریار شاعر بزرگ و ارجمندی است، اما اینکه روز درگذشت و بزرگداشت او را به‌عنوان «روز ملی شعر و ادب فارسی» انتخاب کنند، بی‌تردید جفا و ناسپاسی در حق شاعران بزرگی در تاریخ ایران است که حقی بسیار بزرگ‌تر از حق شهریار به گردن زبان و فرهنگ و اندیشه ایران دارند. <ref name= ''مخالفت''/>


	===کاریکاتورهایی که درباره‌اش کشیده‌اند===		===کاریکاتورهایی که درباره‌اش کشیده‌اند===

جانِ پریش در ‏۲۵ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۳۹

2020-06-14T09:39:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۰۹
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	'''سیدمحمدحسین بهجت تبریزی''' مشهور به '''محمدحسین شهریار'''، متخلص به '''شهریار'''، شاعر آذری‌زبان معاصر است.		'''سیدمحمدحسین بهجت تبریزی''' مشهور به '''محمدحسین شهریار'''، متخلص به '''شهریار'''، شاعر آذری‌زبان معاصر است.
	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>

	~~شهریار، شاعر فارسی‌گوی و ترکی‌گوی ...~~

	شهریار به زبان‌های ترکی آذربایجانی و فارسی شعر سروده است. او در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی نیز تبحر داشته است، اما بیشتر از دیگر گونه‌ها در غزل شهره بود و از جمله غزل‌های معروف او می‌توان به «علی‌ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. <ref name= ''صداسیما''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://www.iribnews.ir/007b7u///\|عنوان= روز شعر و ادب فارسی\| ناشر= خبرگزاری صدا و سیما\|تاریخ انتشار= ۲۷شهریور۱۳۹۶\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی۱۳۹۸}}</ref>		شهریار به زبان‌های ترکی آذربایجانی و فارسی شعر سروده است. او در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی نیز تبحر داشته است، اما بیشتر از دیگر گونه‌ها در غزل شهره بود و از جمله غزل‌های معروف او می‌توان به «علی‌ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. <ref name= ''صداسیما''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://www.iribnews.ir/007b7u///\|عنوان= روز شعر و ادب فارسی\| ناشر= خبرگزاری صدا و سیما\|تاریخ انتشار= ۲۷شهریور۱۳۹۶\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی۱۳۹۸}}</ref>
			ولی بیشتر توجه شهریار به غزل بوده و به شیوهٔ استادان غزل، به سبک عراقی سروده است که در عین تتبع، طرز بیان او تازگی دارد. در بعضی غزل‌هایش نفوذ «حافظ» پیداست. <ref name=''هلال''>{{یادکرد ژورنال\|عنوان= شهریار\|ژورنال= هلال\|شماره=۱۳\|سال= آبان۱۳۳۴\|ص=۱۷}}</ref>
	شهریار در تبریز متولد شد اما بیشتر دوران کودکی خود را در شنگول‌آباد در نزدیکی خشکناب گذراند. او کلاس‌های ابتدایی را در مدرسه «فیوضات» و سیکل را در دبیرستان فردوسی، که در آن زمان به دبیرستان محمدیه معروف بود، به پایان رسانید. در سال۱۲۹۹ به تهران آمد و تحصیلات متوسطه را در مدرسه «دارالفنون» سپری کرد. در سال ۱۳۰۲ وارد مدرسه طب شد و پس از شش سال تحصیل، عاشق دختری شده و درس را به طور کلی رها کرد... پس از ترک تحصیل، به نیشابور تبعید شد و پس از آن، از روی ناچاری وارد خدمات دولتی گردید و پس از چند بار تغییر شغل و سمت، سرانجام در بانک کشاورزی مشغول به کار شد و تا ایّام بازنشستگی به همین خدمت مشغول بود. <ref name= ''سبکدل''>{{پک\|محمدتقی سبک‌دل\|۱۳۹۳\|ک= مکتب شهریار\|ص= ۱۲و۱۳}}</ref>		شهریار در تبریز متولد شد اما بیشتر دوران کودکی خود را در شنگول‌آباد در نزدیکی خشکناب گذراند. او کلاس‌های ابتدایی را در مدرسه «فیوضات» و سیکل را در دبیرستان فردوسی، که در آن زمان به دبیرستان محمدیه معروف بود، به پایان رسانید. در سال۱۲۹۹ به تهران آمد و تحصیلات متوسطه را در مدرسه «دارالفنون» سپری کرد. در سال ۱۳۰۲ وارد مدرسه طب شد و پس از شش سال تحصیل، عاشق دختری شده و درس را به طور کلی رها کرد... پس از ترک تحصیل، به نیشابور تبعید شد و پس از آن، از روی ناچاری وارد خدمات دولتی گردید و پس از چند بار تغییر شغل و سمت، سرانجام در بانک کشاورزی مشغول به کار شد و تا ایّام بازنشستگی به همین خدمت مشغول بود. <ref name= ''سبکدل''>{{پک\|محمدتقی سبک‌دل\|۱۳۹۳\|ک= مکتب شهریار\|ص= ۱۲و۱۳}}</ref>
	یکی از مهم‌ترین آثار شهریار منظومهٔ حیدربابایه سلام (سلام به حیدربابا) است که از شاهکارهای ادبیات ترکی آذربایجانی به‌شمار می‌رود. او اولین دفتر شعر خود را در سال ۱۳۱۰ منتشر کرد. روز بيست و هفتم شهريورماه، سال‌روز درگذشت شهريار، با تصويب شورای عالی انقلاب فرهنگی، روز ملی شعر و ادب پارسی، ناميده شده است. <ref name= ''بیتوته''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.beytoote.com/art/decorum/persian3-literature2-master.html///\|عنوان= ۲۷شهریور روز شعر و ادب فارسی\| ناشر= بیتوته\|تاریخ انتشار= \|تاریخ بازبینی= ۲۹دی۱۳۹۸}}</ref>		یکی از مهم‌ترین آثار شهریار منظومهٔ حیدربابایه سلام (سلام به حیدربابا) است که از شاهکارهای ادبیات ترکی آذربایجانی به‌شمار می‌رود. او اولین دفتر شعر خود را در سال ۱۳۱۰ منتشر کرد. روز بيست و هفتم شهريورماه، سال‌روز درگذشت شهريار، با تصويب شورای عالی انقلاب فرهنگی، روز ملی شعر و ادب پارسی، ناميده شده است. <ref name= ''بیتوته''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.beytoote.com/art/decorum/persian3-literature2-master.html///\|عنوان= ۲۷شهریور روز شعر و ادب فارسی\| ناشر= بیتوته\|تاریخ انتشار= \|تاریخ بازبینی= ۲۹دی۱۳۹۸}}</ref>
خط ۶۵:		خط ۶۴:
	===داستانک‌های انتشار===		===داستانک‌های انتشار===
	====شانس ادبی====		====شانس ادبی====
	شهریار از قرآن و حافظ‌خوانی‌اش در کودکی به عنوان یک شانس یاد می‌کند: «من شانس ادبی که آوردم مدیون این هستم که در ده بودم، ۶سال داشتم الفبا را خوانده بودم. می‌توانستم عبارات را بخوانم ولی معانی آنها را نمی‌دانستم. در اطاق عمه‌ام که ما زندگی می‌کردیم یک طاقچه بود. در آن طاقچه دو کتاب بود با جلدهای مندرس، یکی قرآن مجید بود و دیگری دیوان حافظ. من می‌رفتم بازی می‌کردم و می‌آمدم یک‌دفعه آیات قرآن را می‌خواندم و یک‌دفعه حافظ را. از اول مغزم پر شد با این کلمات موزیکال آسمانی قرآن مجید و اشعار حافظ. به‌طوری‌که وقتی بزرگتر شدم شعرهای دیگر و هر چیز دیگری را که می‌شنیدم و می‌دیدم به نظرم سبک می‌آمد. عمدهٔ شانس من این است که از اول با قرآن و حافظ شروع شد که هنوز هم هست.» <ref name=''کیهان فرهنگی''>{{یادکرد ژورنال\|عنوان= غم دل به دوست گفتن چه خوشست شهریارا\|ژورنال= کیهان فرهنگی\|تاریخ= اردیبهشت ۱۳۶۳\|ص=۵تا۱۰}}</ref>~~{{سخ}}~~		شهریار از قرآن و حافظ‌خوانی‌اش در کودکی به عنوان یک شانس یاد می‌کند: «من شانس ادبی که آوردم مدیون این هستم که در ده بودم، ۶سال داشتم الفبا را خوانده بودم. می‌توانستم عبارات را بخوانم ولی معانی آنها را نمی‌دانستم. در اطاق عمه‌ام که ما زندگی می‌کردیم یک طاقچه بود. در آن طاقچه دو کتاب بود با جلدهای مندرس، یکی قرآن مجید بود و دیگری دیوان حافظ. من می‌رفتم بازی می‌کردم و می‌آمدم یک‌دفعه آیات قرآن را می‌خواندم و یک‌دفعه حافظ را. از اول مغزم پر شد با این کلمات موزیکال آسمانی قرآن مجید و اشعار حافظ. به‌طوری‌که وقتی بزرگتر شدم شعرهای دیگر و هر چیز دیگری را که می‌شنیدم و می‌دیدم به نظرم سبک می‌آمد. عمدهٔ شانس من این است که از اول با قرآن و حافظ شروع شد که هنوز هم هست.» <ref name=''کیهان فرهنگی''>{{یادکرد ژورنال\|عنوان= غم دل به دوست گفتن چه خوشست شهریارا\|ژورنال= کیهان فرهنگی\|تاریخ= اردیبهشت ۱۳۶۳\|ص=۵تا۱۰}}</ref>

	====اولین شعرخوانی====		====اولین شعرخوانی====
خط ۶۵۲:		خط ۶۵۱:
	# {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی= سبک‌دل\|نام= محمدتقی\|عنوان= مکتب شهریار: تأملی بر زندگانی، شعر و اندیشهٔ استاد شهریار\|ناشر= بهاردخت\|شهر= تبریز\|سال= ۱۳۹۳}}		# {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی= سبک‌دل\|نام= محمدتقی\|عنوان= مکتب شهریار: تأملی بر زندگانی، شعر و اندیشهٔ استاد شهریار\|ناشر= بهاردخت\|شهر= تبریز\|سال= ۱۳۹۳}}
	# {{یادکرد ژورنال\|عنوان= غم دل به دوست گفتن چه خوشست شهریارا\|ژورنال= کیهان فرهنگی\|شماره=۲\| سال=اردیبهشت ۱۳۶۳\|صص= ۵تا۱۰}}		# {{یادکرد ژورنال\|عنوان= غم دل به دوست گفتن چه خوشست شهریارا\|ژورنال= کیهان فرهنگی\|شماره=۲\| سال=اردیبهشت ۱۳۶۳\|صص= ۵تا۱۰}}
			# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= عرفانی\|نام= خواجه عبدالحمید\|عنوان= شهریار\|ژورنال= مجلهٔ هلال\|شماره= ۱۳\|سال=آبان۱۳۳۴\|صص=۱۳تا۱۸}}
			# {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی= صفوی\|نام= صادق\|عنوان= استاد شهریار\|ژورنال= مجلهٔ یغما\|شماره= ۳۴۳\|سال= فروردین۱۳۵۶\|ص=۴۹}}
	==پیوند به بیرون==		==پیوند به بیرون==

جانِ پریش در ‏۲۵ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۰۸:۳۵

2020-06-14T08:35:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۴۲۷:		خط ۴۲۷:
	«اصغر فردی»، شهریارپژوه و شاگرد شهریار، در مورد ارتباط شهریار با انقلاب اسلامی گفته است: «فصلی از زندگی رادیکال و مبارزات ضدپهلوی شهریار را در شعرش می‌بینیم. خب ادامه این روند را پس از پیروزی انقلاب هم می‌بینیم اما بدیهی است او از انقلابی که دلباخته‌اش بوده است، حمایت کند. رفتار شهریار پس از انقلاب، اپوزتیو و مبارزه‌ای نیست بلکه حمایت است از جریان انقلابی. بنابراین باز هم انقلابی و رادیکال است. با این حال مگر شهریار در دوره حمایت از انقلاب، مورد حمایت قرار گرفت؟ آیت‌ا... خامنه‌ای گه‌گاه با ایشان تماس می‌گرفت و وقتی در بیمارستان تبریز بودند به ملاقاتشان آمد. اما این‌که می‌گویند شهریار این‌طور و آن‌طور حمایت می‌شد، درست نیست».		«اصغر فردی»، شهریارپژوه و شاگرد شهریار، در مورد ارتباط شهریار با انقلاب اسلامی گفته است: «فصلی از زندگی رادیکال و مبارزات ضدپهلوی شهریار را در شعرش می‌بینیم. خب ادامه این روند را پس از پیروزی انقلاب هم می‌بینیم اما بدیهی است او از انقلابی که دلباخته‌اش بوده است، حمایت کند. رفتار شهریار پس از انقلاب، اپوزتیو و مبارزه‌ای نیست بلکه حمایت است از جریان انقلابی. بنابراین باز هم انقلابی و رادیکال است. با این حال مگر شهریار در دوره حمایت از انقلاب، مورد حمایت قرار گرفت؟ آیت‌ا... خامنه‌ای گه‌گاه با ایشان تماس می‌گرفت و وقتی در بیمارستان تبریز بودند به ملاقاتشان آمد. اما این‌که می‌گویند شهریار این‌طور و آن‌طور حمایت می‌شد، درست نیست».

	====~~دست رد به ویلای~~ فرح پهلوی...====		====فرح پهلوی و توجه به شهریار...====

			از توجه فرح پهلوی به شهریار بسیار یاد شده است. از جملهٔ آنهاست؛ مطلبی از مجلهٔ یغما(سال۱۳۵۶): «...شهریار به استحقاق همواره مورد عنایت و توجه بانوی ادب‌پرور ایران، علیاحضرت فرح پهلوی بوده و هست...» <ref name=''یغما''/>
	برخی می‌گویند شهریار با حکومت پهلوی چندان اصطکاکی ایجاد نمی‌کرد و حوصله دردسر نداشت. روایت اصغر فردی از ماجرای شهریار با فرح در این باره خواندنی است: «سال ۱۳۵۵ مهرداد پهلبد که وزیر فرهنگ بود با یک سند ملکی و کیفی پرپول می‌آید پیش شهریار؛ سند ملکی ساختمانی ویلایی در قلهک شمیران که فرح آن خریداری کرده بود تا شهریار را بیاورد تهران و آنجا ساکن کند. حالا ببینید شهریار در این شعر چه گفته: «می‌کده چون به باد شد، دعوت من به باده کرد/ روغن ریخته‌ست کو نذر امامزاده کرد». توجه داشته باشید دو سال پیش از وقوع انقلاب آن را پیش‌بینی می‌کند و طعنه‌ای هم روانه فرح می‌دارد. شهریار هیچ‌وقت آن خانه را نپذیرفت. استاندار مدام نامه نوشت به شهریار که ما از این بابت تحت فشاریم و بیا خانه را بپذیر اما شهریار اصلا استاندار را به حضور نپذیرفت». <ref name= ''انقلاب''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.jjo.ir/0059ey//\|عنوان= دست رد به ویلای فرح\|ناشر= جام‌جم آنلاین\|تاریخ انتشار=۲۷شهریور ۱۳۹۸\|تاریخ بازبینی= ۱۰خرداد ۱۳۹۹}}</ref>		برخی می‌گویند شهریار با حکومت پهلوی چندان اصطکاکی ایجاد نمی‌کرد و حوصله دردسر نداشت. روایت اصغر فردی از ماجرای شهریار با فرح در این باره خواندنی است: «سال ۱۳۵۵ مهرداد پهلبد که وزیر فرهنگ بود با یک سند ملکی و کیفی پرپول می‌آید پیش شهریار؛ سند ملکی ساختمانی ویلایی در قلهک شمیران که فرح آن خریداری کرده بود تا شهریار را بیاورد تهران و آنجا ساکن کند. حالا ببینید شهریار در این شعر چه گفته: «می‌کده چون به باد شد، دعوت من به باده کرد/ روغن ریخته‌ست کو نذر امامزاده کرد». توجه داشته باشید دو سال پیش از وقوع انقلاب آن را پیش‌بینی می‌کند و طعنه‌ای هم روانه فرح می‌دارد. شهریار هیچ‌وقت آن خانه را نپذیرفت. استاندار مدام نامه نوشت به شهریار که ما از این بابت تحت فشاریم و بیا خانه را بپذیر اما شهریار اصلا استاندار را به حضور نپذیرفت». <ref name= ''انقلاب''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.jjo.ir/0059ey//\|عنوان= دست رد به ویلای فرح\|ناشر= جام‌جم آنلاین\|تاریخ انتشار=۲۷شهریور ۱۳۹۸\|تاریخ بازبینی= ۱۰خرداد ۱۳۹۹}}</ref>


	===زمینهٔ فعالیت===		===زمینهٔ فعالیت===
خط ۵۳۷:		خط ۵۳۹:
	===خلقیات===		===خلقیات===

	~~بشیر فرهخت،~~ دوست و مرید شهریار، که هفتاد سال او را همراهی کرد، از شهریار چنین می‌گوید: «او، شاعر اشک‌ها بود و همیشه گریه می‌کرد، همانطور که آدم‌های عاقل همیشه دلشان خون است...» <ref name= ''فرهخت''/>		«بشیر فرهخت»، دوست و مرید شهریار، که هفتاد سال او را همراهی کرد، از شهریار چنین می‌گوید: «او، شاعر اشک‌ها بود و همیشه گریه می‌کرد، همانطور که آدم‌های عاقل همیشه دلشان خون است...» <ref name= ''فرهخت''/>
			«صادق صفوی»، در نوشته‌ای که در سال۱۳۵۶، در مجله [[یغما]] منتشر شده است، در وصف شهریارِ جوان چنین می‌گوید: «در سال‌های بعد از ۱۳۰۱[...]، بنده با استاد محمدحسین شهریار آشنا و دوست شدم[...]. شهریار در آن اوقات بسیار حساس و زودرنج و معصوم و لطیف‌طبع بود که اکنون هم همان صفات را داراست.» <ref name=''یغما''>{{یادکرد ژورنال\| عنوان= استاد شهریار\|ژورنال= یغما\| شماره=۳۴۳\|سال= فروردین۱۳۵۶\|ص=۴۹}}</ref>{{سخ}}


	===خانه موزهٔ شهریار===		===خانه موزهٔ شهریار===

جانِ پریش در ‏۲۴ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۴۹

2020-06-13T14:49:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۱۹
خط ۵۷۵:		خط ۵۷۵:
	شعر فارسی در این سال‌ها شاعران تندمزاج و منتقدی همچون [[محمد فرخی‌یزدی]]، [[میرزاده عشقی]]، [[عارف قزوینی]]، [[ایرج میرزا]] را به خود دید. مهمترین ویژگی اشعار این شاعران توجه آنان به مضامین اجتماعی و تاریخی بود که میراث ادبیات عرفانی پیش از آن را نادیده می‌انگاشت. حتی پس از ظهور غزل‌سرایانی همچون [[رهی معیری]] و [[هوشنگ ابتهاج\|ه‍.ا.سایه]]، غزل همچنان در حیطه‌ای ناسوتی در نسبتی کاملا فردی و متوجه مضامینی تاریخی بود و غفلت از پیشینهٔ عرفانی آن کاملا محسوس بود. با ظهور شعر نو این غفلت مضاعف شد، دراین‌میان دو شاعر احیاگر میراث ادبیات عرفانی-اسلامی بودند که با اشعار خود توصل به عالم لاهوتی را عیان ساختند و غزل‌هایی را در حمد و ستایش ذات حق‌تعالی سرودند؛ [[پروین اعتصامی]] و [[شهریار]]. اهمیت شهریار و جایگاه او در شعر، در توجه به این نقش مهم در تاریخ ادبیات ایران نهفته است. شاید پس از او و متأثر از او بود که ابتهاج نیز مسیری بدیع در مناجات‌نامه‌هایش طی نمود و این تأثیرپذیری از شهریار در جملگی شاعران این دوره مشهود است.<ref name= ''مشرق''/>		شعر فارسی در این سال‌ها شاعران تندمزاج و منتقدی همچون [[محمد فرخی‌یزدی]]، [[میرزاده عشقی]]، [[عارف قزوینی]]، [[ایرج میرزا]] را به خود دید. مهمترین ویژگی اشعار این شاعران توجه آنان به مضامین اجتماعی و تاریخی بود که میراث ادبیات عرفانی پیش از آن را نادیده می‌انگاشت. حتی پس از ظهور غزل‌سرایانی همچون [[رهی معیری]] و [[هوشنگ ابتهاج\|ه‍.ا.سایه]]، غزل همچنان در حیطه‌ای ناسوتی در نسبتی کاملا فردی و متوجه مضامینی تاریخی بود و غفلت از پیشینهٔ عرفانی آن کاملا محسوس بود. با ظهور شعر نو این غفلت مضاعف شد، دراین‌میان دو شاعر احیاگر میراث ادبیات عرفانی-اسلامی بودند که با اشعار خود توصل به عالم لاهوتی را عیان ساختند و غزل‌هایی را در حمد و ستایش ذات حق‌تعالی سرودند؛ [[پروین اعتصامی]] و [[شهریار]]. اهمیت شهریار و جایگاه او در شعر، در توجه به این نقش مهم در تاریخ ادبیات ایران نهفته است. شاید پس از او و متأثر از او بود که ابتهاج نیز مسیری بدیع در مناجات‌نامه‌هایش طی نمود و این تأثیرپذیری از شهریار در جملگی شاعران این دوره مشهود است.<ref name= ''مشرق''/>

	===مجموعه تلویزیونی شهریار===		===برای شهریار...===
			====مجموعه تلویزیونی شهریار====
	سریال تلویزیونی شهریار به‌کارگردانی کمال تبریزی در سال ۵-۱۳۸۴ تولید شده است. پروانه پرتو تهیه‌کننده، این سریال را، به‌عنوان محصول کشور ایران تهیه کرده است. شهریار در سال ۱۳۸۶ پخش خود را از شبکه دو سیما آغاز کرد. فیلم‌نامهٰ شهریار توسط مهدی سجاده‌چی نوشته شده است.این سریال پیرامون زندگی شهریار از دوران کودکی تا درگذشت اوست. <ref name= ''سریال''>{{یادکرد وب\|نشانی=1385/https://www.manzoom.ir/title/tt6485190////\|عنوان= سریال تلویزیونی شهریار\|ناشر= منظوم\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی ۱۳۹۸}}</ref>		سریال تلویزیونی شهریار به‌کارگردانی کمال تبریزی در سال ۵-۱۳۸۴ تولید شده است. پروانه پرتو تهیه‌کننده، این سریال را، به‌عنوان محصول کشور ایران تهیه کرده است. شهریار در سال ۱۳۸۶ پخش خود را از شبکه دو سیما آغاز کرد. فیلم‌نامهٰ شهریار توسط مهدی سجاده‌چی نوشته شده است.این سریال پیرامون زندگی شهریار از دوران کودکی تا درگذشت اوست. <ref name= ''سریال''>{{یادکرد وب\|نشانی=1385/https://www.manzoom.ir/title/tt6485190////\|عنوان= سریال تلویزیونی شهریار\|ناشر= منظوم\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی ۱۳۹۸}}</ref>
	مريم بهجت‌ تبريزی، فرزند شهريار در واكنش به این سريال گفت: اعلام می‌كنم كه آنچه با عنوان سريال شهريار از شبكه دو پخش شده، ارتباطی با زندگی این شاعر بلند‌آوازهٔ ايرانی نداشته است. این مجموعه دارای صحنه‌ها و سكانس‌هايی غيرواقعی و توهين‌آميز به شخصيت استاد شهريار بوده كه نه تنها با واقعيت‌های حيات آن بزرگوار هم‌خوانی نداشته و ندارد، بلكه با تحريف و تغييراتی همراه بوده است كه نهايتاً به مسخ شخصيت حقيقی و اجتماعی و ادبی پدرم منجر می‌شود. كسی كه اين فيلم را ساخته كوچك‌ترين شناختی از شخصيت ادبی، مذهبی، دينی و عرفانی پدرم نداشته است. <ref name= ''انتقاد''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/10165/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B1////\|عنوان= انتقاد دختر شهریار از سريال «شهريار»\|ناشر= تابناک\|تاریخ انتشار=۱۶اردیبهشت ۱۳۸۷\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی ۱۳۹۸}}</ref>		مريم بهجت‌ تبريزی، فرزند شهريار در واكنش به این سريال گفت: اعلام می‌كنم كه آنچه با عنوان سريال شهريار از شبكه دو پخش شده، ارتباطی با زندگی این شاعر بلند‌آوازهٔ ايرانی نداشته است. این مجموعه دارای صحنه‌ها و سكانس‌هايی غيرواقعی و توهين‌آميز به شخصيت استاد شهريار بوده كه نه تنها با واقعيت‌های حيات آن بزرگوار هم‌خوانی نداشته و ندارد، بلكه با تحريف و تغييراتی همراه بوده است كه نهايتاً به مسخ شخصيت حقيقی و اجتماعی و ادبی پدرم منجر می‌شود. كسی كه اين فيلم را ساخته كوچك‌ترين شناختی از شخصيت ادبی، مذهبی، دينی و عرفانی پدرم نداشته است. <ref name= ''انتقاد''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/10165/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B1////\|عنوان= انتقاد دختر شهریار از سريال «شهريار»\|ناشر= تابناک\|تاریخ انتشار=۱۶اردیبهشت ۱۳۸۷\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی ۱۳۹۸}}</ref>

			==== ====
			====مستند «شهریار»====
			مستند «شهریار»، به نویسندگی، تهیه‌کنندگی و کارگردانی سعادت‌علی سعیدپور، به بررسی جایگاه شعر محمدحسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار و ملقب به شاعر ملی پرداخته است. <ref name= ''مستند''>{{یادکرد وب\|نشانی=http:www.doctv.ir/program/152816//\|عنوان= مستند «شهریار»\|ناشر= شبکه مستند سیما\|تاریخ بازبینی= ۲۴خرداد ۱۳۹۹}}</ref>

	===حضور در فیلم‌های مستند دربارهٔ خود===		===حضور در فیلم‌های مستند دربارهٔ خود===
	===اتفاقات بعد از انتشار آثار===		===اتفاقات بعد از انتشار آثار===
	===نام ~~جاهایی که به اسم این فرد است~~===
			===به نام شهریار...===

	===کاریکاتورهایی که درباره‌اش کشیده‌اند===		===کاریکاتورهایی که درباره‌اش کشیده‌اند===
	===مجسمه و نگاره‌هایی که از او کشیده‌اند===		===مجسمه و نگاره‌هایی که از او کشیده‌اند===

جانِ پریش در ‏۲۴ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۰۴

2020-06-13T09:04:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۳۴
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	'''سیدمحمدحسین بهجت تبریزی''' مشهور به '''محمدحسین شهریار'''، متخلص به '''شهریار'''، شاعر آذری‌زبان معاصر است.		'''سیدمحمدحسین بهجت تبریزی''' مشهور به '''محمدحسین شهریار'''، متخلص به '''شهریار'''، شاعر آذری‌زبان معاصر است.
	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>

			شهریار، شاعر فارسی‌گوی و ترکی‌گوی ...

	شهریار به زبان‌های ترکی آذربایجانی و فارسی شعر سروده است. او در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی نیز تبحر داشته است، اما بیشتر از دیگر گونه‌ها در غزل شهره بود و از جمله غزل‌های معروف او می‌توان به «علی‌ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. <ref name= ''صداسیما''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://www.iribnews.ir/007b7u///\|عنوان= روز شعر و ادب فارسی\| ناشر= خبرگزاری صدا و سیما\|تاریخ انتشار= ۲۷شهریور۱۳۹۶\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی۱۳۹۸}}</ref>		شهریار به زبان‌های ترکی آذربایجانی و فارسی شعر سروده است. او در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی نیز تبحر داشته است، اما بیشتر از دیگر گونه‌ها در غزل شهره بود و از جمله غزل‌های معروف او می‌توان به «علی‌ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. <ref name= ''صداسیما''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://www.iribnews.ir/007b7u///\|عنوان= روز شعر و ادب فارسی\| ناشر= خبرگزاری صدا و سیما\|تاریخ انتشار= ۲۷شهریور۱۳۹۶\|تاریخ بازبینی= ۲۹دی۱۳۹۸}}</ref>
خط ۶۹:		خط ۷۱:

	===داستانک عشق===		===داستانک عشق===

			====آن عشقِ نافرجام====

			====خانم ننه خشکنابی====

	===داستانک استاد===		===داستانک استاد===
	===داستانک شاگرد===		===داستانک شاگرد===
خط ۴۴۳:		خط ۴۵۰:
	====[[پروین اعتصامی]]====		====[[پروین اعتصامی]]====
	............		............
	می‌گفت پروین باید زن من می‌شد. او شایسته من بود و من شایسته او. او رفت زن یک افسر شهربانی شد و من زن معمولی گرفتم. درصورتی که ما باید به هم می‌رسیدیم. هم کفو هم بودیم. می‌گفت پروین به کسی رو نمی‌داد. خیلی جدی بود. در انجمن‌های ادبی که پدرش در کتابخانه مجلس برگزار می‌کرد. من هم می‌رفتم. عین مردها می‌نشست و شعر می‌خواند. اصلا بهش نمی‌آمد. گرچه من عاشقش بود و دلم جای دیگری گرو بود ولی او هم اصلا توی این باغ‌ها نبود که آدم نزدیکش بشود. استاد منظومه‌ای هم برای پروین گفته که آن هم چاپ نشده. ولی من آن را دارم. آنجا می‌نویسد پروین حق من بود. <ref name= ''فردی''/>		می‌گفت پروین باید زن من می‌شد. او شایسته من بود و من شایسته او. او رفت زن یک افسر شهربانی شد و من زن معمولی گرفتم. درصورتی که ما باید به هم می‌رسیدیم. هم کفو هم بودیم. می‌گفت پروین به کسی رو نمی‌داد. خیلی جدی بود. در انجمن‌های ادبی که پدرش در کتابخانه مجلس برگزار می‌کرد. من هم می‌رفتم. عین مردها می‌نشست و شعر می‌خواند. اصلا بهش نمی‌آمد. گرچه من عاشقش بود و دلم جای دیگری گرو بود ولی او هم اصلا توی این باغ‌ها نبود که آدم نزدیکش بشود. استاد منظومه‌ای هم برای پروین گفته که آن هم چاپ نشده. ولی من آن را دارم. آنجا می‌نویسد پروین حق من بود.<ref name= ''فردی''/>
	~~............~~

	====[[نیما یوشیج]]====		====[[نیما یوشیج]]====
خط ۶۰۱:		خط ۶۰۷:
	===جوایز و افتخارات===		===جوایز و افتخارات===
	===منبع‌شناسی (منابعی که دربارهٔ آثار فرد نوشته شده است)===		===منبع‌شناسی (منابعی که دربارهٔ آثار فرد نوشته شده است)===

	===بررسی چند اثر===		===بررسی چند اثر===
	====[[حیدربابایه سلام]]====		====[[حیدربابایه سلام]]====
	منظومه حیدربابای شهریار جزو آثار کم‌نظیر ادبیات غنایی تُرکی است. در منظومه حیدربابا صنایع بدیع و آرایه‌های ادبی بسیار طبیعی و به دور از هر گونه تکلفی به کار رفته است. شهریار در این منظومه، که اغلب به بیان تجربه‌های دوران طلایی کودکی و نوجوانی خود می‌پردازد، در واقع انگشت به نقاط بسیار حساس گذاشته و با یادآوری خاطرات کودکی خود یک فضای نوستالژیک به وجود می‌آورد. شهریار در شعر بلند «حیدربابایه سلام» با کلمات جادویی خود دل‌های خوانندگان را به دیاری آشنا اما دست‌نیافتنی می‌برد. <ref name= ''سبکدل''/>		منظومه حیدربابای شهریار جزو آثار کم‌نظیر ادبیات غنایی تُرکی است. در منظومه حیدربابا صنایع بدیع و آرایه‌های ادبی بسیار طبیعی و به دور از هر گونه تکلفی به کار رفته است. شهریار در این منظومه، که اغلب به بیان تجربه‌های دوران طلایی کودکی و نوجوانی خود می‌پردازد، در واقع انگشت به نقاط بسیار حساس گذاشته و با یادآوری خاطرات کودکی خود یک فضای نوستالژیک به وجود می‌آورد. شهریار در شعر بلند «حیدربابایه سلام» با کلمات جادویی خود دل‌های خوانندگان را به دیاری آشنا اما دست‌نیافتنی می‌برد. <ref name= ''سبکدل''/>

			====[[ای وای مادرم]]====
			«در راه قم به هرچه گذشتم عبوس بود/ پیچید کوه و فحش به من داد و دور شد/ صحرا همه خطوط کج و کوله و سیاه/ طوماز سرنوشت و خبرهای سهمگین/ دریاچه هم به حال من از دور می‌گریست/ تنها طواف دور ضریح و یکی نماز/ یک اشک هم بسوره یاسین چکید/ مادر به خاک رفت...»

			=====مزار مادری که «شهریار» زاد=====
			«آرامجای مرحومه مغفوره «خانم ننه خشکنابی»؛ والدهٔ شاعر بزرگ فارسی‌گوی و ترکی‌گوی ایران‌زمین، استاد سید محمدحسین شهریار، که در سی‌ویکم تیرماه سال۱۳۳۱ دعوت حق را لبیک گفت و به وسیلهٔ شهریار ملک سخن در این محل به خاک سپرده شد.»{{سخ}}
			«مادر شهریار تبریز است، شیرزن بود و شیرمردان زاد.»{{سخ}}

			این متن سنگ قبر مزار مادر شهریار است، بانویی که تا چند سال قبل، و پیش از یادآوری دکتر شعردوست، زیر سنگی قدیمی خفته بود و جز شعری و جمله‌ای، یادی از او نبود. خاطرات استاد شهریار از درگذشت و تدفین مادرش بسیار تلخ و دردناک است؛ گویی تمام مسیر تا قم را در خلسه‌ای سنگین و مه‌آلود طی کرده و در چنین احوالی مادر را به دیار ابدی رسانده.
			خانم ننه خشکنابی در گورستان نو قم که امروز بیشتر با نام «مرقد مطهر کربلایی کاظم کریمی ساروقی» می‌شناسند، دفن شده است. <ref name= ''قم''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://fna.ir/dc0z4j//\|عنوان= مهمان تبریزی گورستان نو قم...\|ناشر= خبرگزاری فارس\|تاریخ انتشار=۲۷شهریور ۱۳۹۸\|تاریخ بازبینی= ۲۴خرداد ۱۳۹۹}}</ref>


	===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===		===ناشرانی که با او کار کرده‌اند===

جانِ پریش در ‏۱۹ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۲۰

2020-06-08T12:20:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۵۰
خط ۴۰۶:		خط ۴۰۶:

	===شخصیت و اندیشه===		===شخصیت و اندیشه===

	====شعر شهریار====		====شعر شهریار====
			شهریار نیز چون هر شاعر بزرگ دیگری، در شعرش ادوار مختلفی را، تجربه کرده است و این ادوار علاوه بر آنکه تابع فصل‌های مختلف حیات شاعر از جوانی و میانسالی و پیری‌اند، از تغییرات و تحولات دیگر زندگی او نیز متأثرند. تغییرات و تحولاتی که حاصل تأثیرهای زمان و محیط و نیز ضرورت‌های تاریخی و حوادث و دیدارها و آشنایی‌های شاعر با دیگران است. هرچند در این مورد تقسیم‌بندی دقیقی نمی‌شود ارائه کرد، اما شاید بتوان گفت که در حیات شعری شهریار سه دوره، مشخص یا مشخص‌تر است: {{سخ}}
			۱) دورهٔ جوانی او که با عشق(عشق ملموس، انسانی و تنی) درگیر است. در این دوره، شهریار غزل‌های پرشور عاشقانه‌اش را می‌سراید.{{سخ}}
			۲) دوره‌ای که از آشنایی‌اش با افسانهٔ نیما، آغاز می‌شود و به ارتباط عمیق‌تر با شعر نیمایی منجر می‌گردد. در این دوره، شهریار، اگر نه بهترین که دست‌کم معاصرترین آثارش را می‌نویسد. ٰ{{سخ}}
			۳) دورهٔ آخر که به سال‌های پختگی و پیری شاعر مربوط می‌شود، در این دوره گرایش به نوعی عرفان در شعر شهریار آشکار است. مشخص‌ترین وجه این دوره از شاعری او، گرایش شدیدی است که به حافظ ابراز می‌شود. حافظ در این دوره خصوصاً و در تمام دوران شاعری شهریار عموماً، قطب، مقتدا، الگو و پیر و مرشد شهریار در شاعری است. در این دوره شهریار بسیاری از غزل‌های غیرعاشقانهٔ خود را می‌سراید. <ref name= ''منزوی۲''>{{پک\|حسین منزوی\|۱۳۷۲\|ک= این ترک پارسی‌گوی\|ص= ۱۹و۲۰}}</ref>

	...شعر شهریار آیینهٔ تمام‌نمای حال اوست و جریان گردان و سیّال تخیل و اندیشه او را در کشاکش یک حالت عاطفی و در مقام عدل و حقیقی انسان تصویر می‌کند. این حال همان‌طور که ممکن است در یک غزل منعکس شود،‌ در مجموعهٔ دیوان شهریار هم منعکس است چراکه اگر گاهی به حکم وقت جنبهٔ عارفانه یک غزل برجسته می‌شود، در غزلی دیگر به اقتضای حال و وقت دیگر جنبهٔ زمینی و مجازی تشخص و برجستگی پیدا می‌کند.{{سخ}}		...شعر شهریار آیینهٔ تمام‌نمای حال اوست و جریان گردان و سیّال تخیل و اندیشه او را در کشاکش یک حالت عاطفی و در مقام عدل و حقیقی انسان تصویر می‌کند. این حال همان‌طور که ممکن است در یک غزل منعکس شود،‌ در مجموعهٔ دیوان شهریار هم منعکس است چراکه اگر گاهی به حکم وقت جنبهٔ عارفانه یک غزل برجسته می‌شود، در غزلی دیگر به اقتضای حال و وقت دیگر جنبهٔ زمینی و مجازی تشخص و برجستگی پیدا می‌کند.{{سخ}}
	به همین سبب است که جستجو برای به دست دادن یک نظام فکری و فلسفی و اخلاقی معین که با منطق عقلانی و یک‌ بُعدی و مستقیم زمان آگاهی ما بتواند توجیه‌پذیر باشد، در شعر شهریار ناممکن است. شعر شهریار بیان هیچ تعلیم اخلاقی یا ضداخلاقی را از طریق زبان به عهده نمی‌گیرد، چون اصولاٌ خود بیان اندیشه یا مضمونی از پیش سنجیده و پرداخته نیست. <ref name= ''مکتب۱''>{{پک\|محمدتقی سبک‌دل\|۱۳۹۳\|ک= مکتب شهریار\|ص= ۸}}</ref>		به همین سبب است که جستجو برای به دست دادن یک نظام فکری و فلسفی و اخلاقی معین که با منطق عقلانی و یک‌ بُعدی و مستقیم زمان آگاهی ما بتواند توجیه‌پذیر باشد، در شعر شهریار ناممکن است. شعر شهریار بیان هیچ تعلیم اخلاقی یا ضداخلاقی را از طریق زبان به عهده نمی‌گیرد، چون اصولاٌ خود بیان اندیشه یا مضمونی از پیش سنجیده و پرداخته نیست. <ref name= ''مکتب۱''>{{پک\|محمدتقی سبک‌دل\|۱۳۹۳\|ک= مکتب شهریار\|ص= ۸}}</ref>

جانِ پریش در ‏۱۸ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۴۶

2020-06-07T11:46:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۱۶
خط ۱۱۴:		خط ۱۱۴:
	.......................		.......................
	.......................		.......................

			====یادِ یاران...====
			ٔاصغر فردی از خاطرات شهریار در فراق دوستان قدیمش چنین می‌گوید:‌ «عاشق دوست‌های قدیمش بود... وقتی بیهوش می‌شد و به هوش می‌آمد می‌گفت: صبا جان! صبا جان!، اشاره به ابوالحسن صبا. یا امیر جان! اشاره به امیری فیروزکوهی. یا حسین جان! اشاره به حسین تهرانی یا نیما جان. همیشه از دوستان قدیمش خاطره می‌گفت و گریه می‌کرد، خاطراتش را با پروین اعتصامی و کمال‌الملک می‌گفت...». <ref name= ''فردی''/>

	===داستانک‌های مربوط به مصاحبه‌ها، سخنرانی‌ها و حضور رادیو یا تلویزیون یا فضای مجازی همراه ارايه نمونه‌هایی از آن برای بخش شنیداری و تصویری===		===داستانک‌های مربوط به مصاحبه‌ها، سخنرانی‌ها و حضور رادیو یا تلویزیون یا فضای مجازی همراه ارايه نمونه‌هایی از آن برای بخش شنیداری و تصویری===
خط ۴۳۱:		خط ۴۳۴:
	===دیگران از نگاه او===		===دیگران از نگاه او===
	در مصاحبه‌ای که تعدادی از شاعران از جمله: مهرداد اوستا، حمید سبزواری، محمود شاهرخی، گلشن کردستانی، مشفق کاشانی و سپیده کاشانی، در سال ۱۳۶۳، به درخواست مجلهٔ «کیهان فرهنگی» در هشتاد سالگی شهریار از او در منزل ایشان داشتند، نظر او را نسبت به چند تن از شاعران معاصرش جویا شده‌اند. در زیر صحبت‌های شهریار در مورد هر یک از شاعران مورد پرسش عیناً آمده است:		در مصاحبه‌ای که تعدادی از شاعران از جمله: مهرداد اوستا، حمید سبزواری، محمود شاهرخی، گلشن کردستانی، مشفق کاشانی و سپیده کاشانی، در سال ۱۳۶۳، به درخواست مجلهٔ «کیهان فرهنگی» در هشتاد سالگی شهریار از او در منزل ایشان داشتند، نظر او را نسبت به چند تن از شاعران معاصرش جویا شده‌اند. در زیر صحبت‌های شهریار در مورد هر یک از شاعران مورد پرسش عیناً آمده است:

	====[[پروین اعتصامی]]====		====[[پروین اعتصامی]]====
			............
			می‌گفت پروین باید زن من می‌شد. او شایسته من بود و من شایسته او. او رفت زن یک افسر شهربانی شد و من زن معمولی گرفتم. درصورتی که ما باید به هم می‌رسیدیم. هم کفو هم بودیم. می‌گفت پروین به کسی رو نمی‌داد. خیلی جدی بود. در انجمن‌های ادبی که پدرش در کتابخانه مجلس برگزار می‌کرد. من هم می‌رفتم. عین مردها می‌نشست و شعر می‌خواند. اصلا بهش نمی‌آمد. گرچه من عاشقش بود و دلم جای دیگری گرو بود ولی او هم اصلا توی این باغ‌ها نبود که آدم نزدیکش بشود. استاد منظومه‌ای هم برای پروین گفته که آن هم چاپ نشده. ولی من آن را دارم. آنجا می‌نویسد پروین حق من بود. <ref name= ''فردی''/>
			............

	====[[نیما یوشیج]]====		====[[نیما یوشیج]]====
خط ۵۴۶:		خط ۵۵۳:
	===شاگردان===		===شاگردان===
	[[اصغر فردی]]		[[اصغر فردی]]
			اصغر فردی از زمانی كه در سال۱۳۵۵ صدا و شعرهای شهريار را از راديو تبريز شنيد و از پدرش خواست که او را نزد اين شاعر ببرد، تا سال‌های بعد و روزهای آخر عمر شهريار كنار او بود. شهريار به گفته فردی، فردی گوشه‌گير بود و معمولا كسی را به حضور نمی‌پذيرفت، اصغر فردی در دوران بيش از يک دهه آخر حيات شهريار مرتب به حضورش پذيرفته می‌شد.
			او خود، در مصاحبه‌اش با خبرگزاری فارس، در این‌باره می‌گوید:‌ من تنها شاگرد استاد هستم، ايشان شاگردی نداشتند، از سال۱۳۲۸ كه با آقای ابتهاج ارتباط داشت تا سال۱۳۳۱ ديگر كسی را به حضور نپذيرفتند. بعد از ترک تهران و مراجعت به تبريز، من توفيق ملازمت ايشان را داشتم، نه در را روی کسی باز می‌كردند و نه تلفن جواب می‌‌دادند، زياد هم اهل معاشرت نبودند، از منزل به سختی خارج می‌شدند، در رأی‌گيری‌ها صندوق را به خانه می‌آورديم، توفيق بنده اين بود كه تمام اين سال‌ها را پيش ايشان بودم و اين ارتباط تا ‌آخرين روزهای حيات جسمی ايشان ادامه داشت. <ref name= ''فردی''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.farsnews.ir/news/8906270465%20%20%20%20/%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%8A-%D9%87%D9%85%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%81%D9%83%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%AA-%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D9%83%D8%B1%D8%AF////\|عنوان= ناگفته‌های تنها شاگرد شهریار از زندگی استادش\|ناشر= خبرگزاری فارس\|تاریخ انتشار= ۲۷شهریور۱۳۸۹\|تاریخ بازبینی= ۱۸خرداد ۱۳۹۹}}</ref>
			لازم به ذکر است نقدهایی نیز به این موضوع که فردی خود را تنها شاگرد و همراه شهریار در سال‌های پایانی عمر ایشان می‌داند، شده است. <ref name= ''نقد''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://snowdrops33.persianblog.ir/y01GZBe84kCnkOjlx4Kk-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%8C-%D8%A8%DB%8C%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B1/\|عنوان=شهریار بیچاره شهریار\|ناشر= گل‌های حسرت\|تاریخ انتشار= ۲۰آذر۱۳۹۰\|تاریخ بازبینی= ۱۸خرداد ۱۳۹۹}}</ref>

	[[ابراهیم اقبالی]]		[[ابراهیم اقبالی]]

	===علت شهرت===		===علت شهرت===
	شهریار در دوره‌ای از تاریخ معاصر ایران ظهور نمود، که اختناق ناشی از کودتای نظامی «سیدضیاء» و توافق استعمار بریتانیا و آمریکا بر سر قدرت‌گیری «رضاخان میرپنج» بر جامعهٔ ایران سایه افکنده بود. فضای ادبی و فرهنگی ایران در آن سال‌ها در ادامهٔ مسیر سلطهٔ جریان روشنفکری پس از مشروطه قرار داشت، سلطه‌ای که خواهان ایجاد نوعی ادبیات شبه‌مدرن متأثر از ادبیات مدرن غرب به‌ویژه در ادامهٔ روند نهضت ترجمه بود. اکثریت روشنفکران ~~ظهوریافته~~ در این سال‌ها، همچون [[ملک‌الشعرای بهار]]، [[ابولقاسم لاهوتی]]، [[سعید نفیسی]]، [[محمدعلی فروغی]] و... یا با دربار رابطه داشتند و یا در محافل زرسالار پنهان در غرب عضو بودند، این اتفاق فرهنگ ایران‌زمین را در سال‌های ابتدایی قرن سیزدهم خورشیدی گرفتار پروژهٔ مدرنیزاسیون کرده بود که مستقیم خواهان احیای مبانی فکری ایران باستان و ارائهٔ چهره‌ای مرتجع از اسلام و پیرو آن عرفان اسلامی بود.{{سخ}}		شهریار در دوره‌ای از تاریخ معاصر ایران ظهور نمود، که اختناق ناشی از کودتای نظامی «سیدضیاء» و توافق استعمار بریتانیا و آمریکا بر سر قدرت‌گیری «رضاخان میرپنج» بر جامعهٔ ایران سایه افکنده بود. فضای ادبی و فرهنگی ایران در آن سال‌ها در ادامهٔ مسیر سلطهٔ جریان روشنفکری پس از مشروطه قرار داشت، سلطه‌ای که خواهان ایجاد نوعی ادبیات شبه‌مدرن متأثر از ادبیات مدرن غرب به‌ویژه در ادامهٔ روند نهضت ترجمه بود. اکثریت روشنفکران ظهور یافته در این سال‌ها، همچون [[ملک‌الشعرای بهار]]، [[ابولقاسم لاهوتی]]، [[سعید نفیسی]]، [[محمدعلی فروغی]] و... یا با دربار رابطه داشتند و یا در محافل زرسالار پنهان در غرب عضو بودند، این اتفاق فرهنگ ایران‌زمین را در سال‌های ابتدایی قرن سیزدهم خورشیدی گرفتار پروژهٔ مدرنیزاسیون کرده بود که مستقیم خواهان احیای مبانی فکری ایران باستان و ارائهٔ چهره‌ای مرتجع از اسلام و پیرو آن عرفان اسلامی بود.{{سخ}}
	شعر فارسی در این سال‌ها شاعران تندمزاج و منتقدی همچون [[محمد فرخی‌یزدی]]، [[میرزاده عشقی]]، [[عارف قزوینی]]، [[ایرج میرزا]] را به خود دید. مهمترین ویژگی اشعار این شاعران توجه آنان به مضامین اجتماعی و تاریخی بود که میراث ادبیات عرفانی پیش از آن را نادیده می‌انگاشت. حتی پس از ظهور غزل‌سرایانی همچون [[رهی معیری]] و [[هوشنگ ابتهاج\|ه‍.ا.سایه]]، غزل همچنان در حیطه‌ای ناسوتی در نسبتی کاملا فردی و متوجه مضامینی تاریخی بود و غفلت از پیشینهٔ عرفانی آن کاملا محسوس بود. با ظهور شعر نو این غفلت مضاعف شد، دراین‌میان دو شاعر احیاگر میراث ادبیات عرفانی-اسلامی بودند که با اشعار خود توصل به عالم لاهوتی را عیان ساختند و غزل‌هایی را در حمد و ستایش ذات حق‌تعالی سرودند؛ [[پروین اعتصامی]] و [[شهریار]]. اهمیت شهریار و جایگاه او در شعر، در توجه به این نقش مهم در تاریخ ادبیات ایران نهفته است. شاید پس از او و متأثر از او بود که ابتهاج نیز مسیری بدیع در مناجات‌نامه‌هایش طی نمود و این تأثیرپذیری از شهریار در جملگی شاعران این دوره مشهود است.<ref name= ''مشرق''/>		شعر فارسی در این سال‌ها شاعران تندمزاج و منتقدی همچون [[محمد فرخی‌یزدی]]، [[میرزاده عشقی]]، [[عارف قزوینی]]، [[ایرج میرزا]] را به خود دید. مهمترین ویژگی اشعار این شاعران توجه آنان به مضامین اجتماعی و تاریخی بود که میراث ادبیات عرفانی پیش از آن را نادیده می‌انگاشت. حتی پس از ظهور غزل‌سرایانی همچون [[رهی معیری]] و [[هوشنگ ابتهاج\|ه‍.ا.سایه]]، غزل همچنان در حیطه‌ای ناسوتی در نسبتی کاملا فردی و متوجه مضامینی تاریخی بود و غفلت از پیشینهٔ عرفانی آن کاملا محسوس بود. با ظهور شعر نو این غفلت مضاعف شد، دراین‌میان دو شاعر احیاگر میراث ادبیات عرفانی-اسلامی بودند که با اشعار خود توصل به عالم لاهوتی را عیان ساختند و غزل‌هایی را در حمد و ستایش ذات حق‌تعالی سرودند؛ [[پروین اعتصامی]] و [[شهریار]]. اهمیت شهریار و جایگاه او در شعر، در توجه به این نقش مهم در تاریخ ادبیات ایران نهفته است. شاید پس از او و متأثر از او بود که ابتهاج نیز مسیری بدیع در مناجات‌نامه‌هایش طی نمود و این تأثیرپذیری از شهریار در جملگی شاعران این دوره مشهود است.<ref name= ''مشرق''/>