تقی پورنامداریان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

احسان رضایی در ‏۲ مرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۶:۲۸

2022-07-24T06:28:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۵۸
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	}}		}}

	'''تقی پورنامداریان'''، ~~شاعر ایرانی~~ و استاد ادبیات فارسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. پژوهش‌های وی بیشتر در حوزهٔ نقد و تفسیر شعر هستند.<ref name="رهروان">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/profile/5273-taghi-pournamdarian \|عنوان=تقی پورنامداریان نویسنده کتاب رهروان بی برگ}}</ref>		'''تقی پورنامداریان'''، شاعر، پژوهشگر و استاد ادبیات فارسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. پژوهش‌های وی بیشتر در حوزهٔ نقد و تفسیر شعر هستند.<ref name="رهروان">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/profile/5273-taghi-pournamdarian \|عنوان=تقی پورنامداریان نویسنده کتاب رهروان بی برگ}}</ref>

	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>
خط ۸۵:		خط ۸۵:

	====ادبیات مصرفی====		====ادبیات مصرفی====
	~~غالبا~~ بیشتر به فکر این هستند که چه کاری انجام دهند که ادبیات منبع درآمدی و منبع پول‌زایی باشد. رئیس ما قبلا می‌گفت که شما باید با ادبیات پول دربیاورید. یعنی کاری انجام دهید که هنر مصرفی شود درحالی‌که ادبیات مصرفی نیست و با ذهن و روح مردم سروکار دارد. مهمترین وظیفه‌اش انتقال و تقویت حس زیبایی‌شناسی است. اگر این خصلت را نداشته باشد، فایده‌ای ندارد. نصیحت را در اخلاق ناصری هم می‌توان یافت. چه چیزی هست که می‌تواند در ادبیات مفید باشد؟ آن زیبایی است و اینکه شاعر و نویسنده بتواند این زیبایی را ایجاد کند و ناقل ادبی باید این را یاد بگیرد که چگونه اثری را خلق یا تفسیر نماید تا مردم از این آثار خلق شده، لذت ببرند. نمونه‌های این ظرایف ادبی بسیار زیاد است. اما ما تنها به دنبال معنی هستیم.<ref name="گفت"/>		غالباً بیشتر به فکر این هستند که چه کاری انجام دهند که ادبیات منبع درآمدی و منبع پول‌زایی باشد. رئیس ما قبلا می‌گفت که شما باید با ادبیات پول دربیاورید. یعنی کاری انجام دهید که هنر مصرفی شود درحالی‌که ادبیات مصرفی نیست و با ذهن و روح مردم سروکار دارد. مهمترین وظیفه‌اش انتقال و تقویت حس زیبایی‌شناسی است. اگر این خصلت را نداشته باشد، فایده‌ای ندارد. نصیحت را در اخلاق ناصری هم می‌توان یافت. چه چیزی هست که می‌تواند در ادبیات مفید باشد؟ آن زیبایی است و اینکه شاعر و نویسنده بتواند این زیبایی را ایجاد کند و ناقل ادبی باید این را یاد بگیرد که چگونه اثری را خلق یا تفسیر نماید تا مردم از این آثار خلق شده، لذت ببرند. نمونه‌های این ظرایف ادبی بسیار زیاد است. اما ما تنها به دنبال معنی هستیم.<ref name="گفت"/>

	====معنی‌زایی یا معنی‌داری؟====		====معنی‌زایی یا معنی‌داری؟====
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	====[[احمد شاملو\|شاملو]] و شعر بی‌وزن====		====[[احمد شاملو\|شاملو]] و شعر بی‌وزن====
	شعر شاملو را قبول دارم. امروزه همه شعر سپید می‌گویند، منتهی سپید سپید می‌گویند! فکر می‌کنم گاهی نمی‌شود موضوعی را با شعر موزون گفت و اگر بگویید ارزشش کم می‌شود. شاید این برای ضعف شاعری باشد اما گاهی برخی اشعار را که می‌خوانم، گمان می‌کنم که اگر موزون می‌گفت، چه اتفاقی می‌افتاد و فکر می‌کنم آن هم شکلی است که شکل خودش را دارد.<ref name="گفت"/>		شعر شاملو را قبول دارم. امروزه همه شعر سپید می‌گویند، منتهی سپید سپید می‌گویند! فکر می‌کنم گاهی نمی‌شود موضوعی را با شعر موزون گفت و اگر بگویید ارزشش کم می‌شود. شاید این برای ضعف شاعری باشد اما گاهی برخی اشعار را که می‌خوانم، گمان می‌کنم که اگر موزون می‌گفت، چه اتفاقی می‌افتاد و فکر می‌کنم آن هم شکلی است که شکل خودش را دارد.<ref name="گفت"/>

	~~====ادبیات شاعرانه شعر====~~
	شعر، شعر است چه موزون باشد چه سفید و آن چیزی که شعر نیست، خب، شعر نیست و ربطی به وزن عروضی ندارد. باید ادبیات شاعرانه داشته باشد. تنها می‌توانیم بگوییم که وزن هم یکی از عواملی است که به تأثیرگذاری شعر کمک می‌کند. منتهی شما می‌توانید این عامل را حذف کرده و شعر را با عوامل دیگر تقویت کنید. این کار می‌تواند جایگزین مناسبی بر وزن باشد.<ref name="گفت"/>

	====جایگاه وزن در شعر====		====جایگاه وزن در شعر====

محمد ایذجی در ‏۳۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۴۶

2022-06-20T04:46:01Z

محمد ایذجی در ‏۳۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۳۶

2022-06-20T04:36:22Z

نمایش تغییرات

محمد ایذجی در ‏۳۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۱۹

2022-06-20T04:19:02Z

نمایش تغییرات

محمد ایذجی در ‏۳۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۱۵

2022-06-20T04:15:24Z

نمایش تغییرات

محمد ایذجی در ‏۳۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۴:۰۰

2022-06-20T04:00:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۷:۳۰
خط ۱۷۰:		خط ۱۷۰:
	* هیات تحریریه دوفصلنامه کهن نامه ادب پارسی<ref name="رزومه">{{یادکرد وب\|نشانی=https://civilica.com/p/178154/\|عنوان=رزومه علمی آقای دکتر تقی پورنامداریان - صفحه اختصاصی}}</ref>		* هیات تحریریه دوفصلنامه کهن نامه ادب پارسی<ref name="رزومه">{{یادکرد وب\|نشانی=https://civilica.com/p/178154/\|عنوان=رزومه علمی آقای دکتر تقی پورنامداریان - صفحه اختصاصی}}</ref>

	===تقی پورنامداریان از نگاه دیگران===		===تقی پورنامداریان و آثارش از نگاه دیگران===
	====دکتر [[سیدمصطفی موسوی]]، سردبیر مجلۀ بخارا از آشنایی با پورنامداریان و روش پژوهش ایشان می‌گوید:====		====دکتر [[سیدمصطفی موسوی]]، سردبیر مجلۀ بخارا از آشنایی با پورنامداریان و روش پژوهش ایشان می‌گوید:====
	سابقه‌ای دارم در خدمت استاد و به‌واقع منشی ایشان هستم و در خدمتشان می‌آموزم. اولین باری که استاد را در کلاس درس زیارت کردم، سال ۱۳۶۷ بود و توفیق چندانی نداشتیم چون به کرۀ جنوبی، برای آموزش زبان فارسی تشریف بردند، ولی در همان چند جلسه هم برای ما کاملا تفاوت و امتیاز استاد، نسبت به دیگر اساتید روشن بود.		سابقه‌ای دارم در خدمت استاد و به‌واقع منشی ایشان هستم و در خدمتشان می‌آموزم. اولین باری که استاد را در کلاس درس زیارت کردم، سال ۱۳۶۷ بود و توفیق چندانی نداشتیم چون به کرۀ جنوبی، برای آموزش زبان فارسی تشریف بردند، ولی در همان چند جلسه هم برای ما کاملا تفاوت و امتیاز استاد، نسبت به دیگر اساتید روشن بود.
خط ۱۸۹:		خط ۱۸۹:
	====دکتر [[مریم مشرّف]] درمورد منش پورنامداریان معتقد است:====		====دکتر [[مریم مشرّف]] درمورد منش پورنامداریان معتقد است:====
	استاد پورنامداریان حقیقتا استادی برآمده از مردم هستند. هیچ نوع خصلت اشراف‌زدگی و جدایی از مردم، نه در آثارشان و نه در رفتارشان نیست و طبیعی است در سال‌هایی که در دهات و روستاها با کمترین امکانات که خود در مقدمه‌های کتابشان اشاره کرده‌اند و در آن‌جا به تدریس مشغول بودند و کمک خرجی برای خانواده می‌فرستادند، با یک چنین سختی و مشقاتی کنار مردم به ادبیات فارسی خدمت کردند تا جایی که با دکتر [[محسن ابوالقاسمی]] و آقای [[پرویز ناتل خانلری]] پژوهشگاه را تأسیس کردند درحالی‌که خود دانشجو بودند، استادی هم می‌کردند. درهر زمانی که در دفتر کار ایشان حاضر بودم، دیدم افراد بسیاری زیادی می‌آیند و صف می‌بندند و سوال‌هایی می‌پرسند که خود من کلافه می‌شوم و ایشان با صبر و حوصله و بدون هیچ چشم‌داشتی و خارج از شرح وظایف خود، جواب سوال‌ها را می‌دهند.<ref name="گفت"/>		استاد پورنامداریان حقیقتا استادی برآمده از مردم هستند. هیچ نوع خصلت اشراف‌زدگی و جدایی از مردم، نه در آثارشان و نه در رفتارشان نیست و طبیعی است در سال‌هایی که در دهات و روستاها با کمترین امکانات که خود در مقدمه‌های کتابشان اشاره کرده‌اند و در آن‌جا به تدریس مشغول بودند و کمک خرجی برای خانواده می‌فرستادند، با یک چنین سختی و مشقاتی کنار مردم به ادبیات فارسی خدمت کردند تا جایی که با دکتر [[محسن ابوالقاسمی]] و آقای [[پرویز ناتل خانلری]] پژوهشگاه را تأسیس کردند درحالی‌که خود دانشجو بودند، استادی هم می‌کردند. درهر زمانی که در دفتر کار ایشان حاضر بودم، دیدم افراد بسیاری زیادی می‌آیند و صف می‌بندند و سوال‌هایی می‌پرسند که خود من کلافه می‌شوم و ایشان با صبر و حوصله و بدون هیچ چشم‌داشتی و خارج از شرح وظایف خود، جواب سوال‌ها را می‌دهند.<ref name="گفت"/>

			====نظر [[مریم حسینی]] درباره کتاب [[خانه‌ام ابری است]]====
			این اثر قوی‌ترین اثر موجود در زمینهٔ نیماپژوهی است. پورنامداریان در این اثر از نظریه‌های منتقدان غربی و شرقی به خوبی بهره گرفته است تا به وجه صحیحی از نقد شعر نیما دست یابد. همچنین این اثر جزو نخستین آثاری است که به نقد ساختاری و فرمالیستی از جنبه کابردی آن پرداخته است. او در این اثر از جهات صورت و معنا که شامل صور خیال، زبان و موسیقی می‌شود شعر نیما را بررسی کرده است. از سوی دیگر نه تنها برجستگی‌های شعر نیما را مطرح کرده بلکه به کاستی‌های زبانی شعر نیما و خطاهای او در تمرین‌های شاعری‌اش نیز اشاره داشته است.<ref name="نیماپژوهی"/>

			====نظر [[فاطمه راکعی]] درباره کتاب [[خانه‌ام ابری است]]====
			از این اثر می‌توان به‌عنوان یکی از کتاب‌های موفق و جامع در زمینه بررسی نماد و نمادگرایی در شعر نیما یاد کرد. پورنامداریان در این کتاب به‌طور علمی و ضابطه‌مند به تحلیل شعر نیما پرداخته است. البته در بررسی آثار نیما کتاب‌های بسیار منتشر شده و در تمامی کتاب‌های معرفی و نقد آثار شاعران معاصر پس از مشروطه یادی از نیما نیز شده است.<ref name="نیماپژوهی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.ibna.ir/fa/report/92715/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%aa%d9%82%db%8c-%d9%be%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%a7%d8%ab%d8%b1-%d8%ad%d9%88%d8%b2%d9%87-%d9%86%db%8c%d9%85%d8%a7-%d9%be%da%98%d9%88%d9%87%db%8c\|عنوان=کتاب تقی پورنامداریان؛ جامع‌ترین اثر در حوزه نیما‌پژوهی \| ایبنا}}</ref>


	===دیگران از نگاه تقی پورنامداریان===		===دیگران از نگاه تقی پورنامداریان===

محمد ایذجی در ‏۲۹ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۰۷

2022-06-19T20:07:01Z

@@ خط ۱۶۰: / خط ۱۶۰: @@
 ====تاثیرناپذیری از نظریه‌ها====
 هیچگاه در نوشته‌هایم تحت تأثیر یک نظریه مطلبی را نمی‌نویسم. اول سعی دارم که آن نظریه را جذب کنم و بفهمم و بعد خود فکرم را پیاده می‌کنم و آثاری را که خواندم تنها به‌عنوان شاهد برای صحت سخنانم می‌آورم.<ref name="گفت"/>
 ===تقی پورنامداریان از نگاه دیگران===
@@ خط ۲۴۱: / خط ۲۵۰: @@
 * تا در زمانه باقی ست آواز باد و باران، اعتماد ملی، شهریور ۱۳۸۷
 * ...

محمد ایذجی در ‏۲۹ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۳۷

2022-06-19T19:37:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۳:۰۷
خط ۲۸۱:		خط ۲۸۱:
	دکتر "تقی پورنامداریان" همچنین علت‌ها و اسباب هنجارگریزی‌های زبانی در شعر نیما، مسالهٔ معنا در شعر کهن و شعر آزاد، تاویل و زبان سمبلیک و نمادین و پیوند عینیت و ذهنیت در شعر نیما را بررسی کرده و تفسیر و تاویل از برخی اشعار برگزیدهٔ وی را در این کتاب گنجانده است.<ref name="خانه‌ام">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/book/8094-khaneam-abrist\|عنوان=کتاب خانه ام ابری است اثر تقی پورنامداریان \| ایران کتاب}}</ref>		دکتر "تقی پورنامداریان" همچنین علت‌ها و اسباب هنجارگریزی‌های زبانی در شعر نیما، مسالهٔ معنا در شعر کهن و شعر آزاد، تاویل و زبان سمبلیک و نمادین و پیوند عینیت و ذهنیت در شعر نیما را بررسی کرده و تفسیر و تاویل از برخی اشعار برگزیدهٔ وی را در این کتاب گنجانده است.<ref name="خانه‌ام">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/book/8094-khaneam-abrist\|عنوان=کتاب خانه ام ابری است اثر تقی پورنامداریان \| ایران کتاب}}</ref>

			====[[گمشده لب دریا]]====
			این کتاب اثری از تقی پورنامداریان است که در آن تاملی در معنی و صورت شعر حافظ صورت گرفته است. نویسنده در این کتاب ابتدا به معنی و زمینه‌هایش در جهان شعری لسان‌الغیب می‌‎پردازد و شخصیت وی را در کنار مقام برزخی انسان بررسی می‎کند. در غزل حافظ شخصیت‌ها و مفاهیمی نظیر صوفی، رند، پیر مغان، شراب‌نوشی و عیب‌پوشی وجود دارد که تقی پورنامداریان آن‌ها را تشریح کرده و ثنویت هستی انسان، میثاق الست، بار امانت، گناه، عشق و غیره را که همه تظاهرات جهان مثالی در شعر حافظ شیرازی هستند، تجزیه و تحلیل می‌نماید.
			در کتاب «گمشده لب دریا»، به صورت و ظرایف هنری در شعر حافظ نیز پرداخته شده و علاوه بر اشاره به کلیات شیوه‌ٔ تعبیر و بیان، به موسیقی، تناسب معنای واژگان، تناظرهای پوشیده‌ٔ خطی یا لفظی، تداعی مضمون و معنا و فضاسازی متناسب با عواطف، نیز اشاره شده است.
			"تقی پورنامداریان" با بررسی ساختار، پیوند معنایی و تاویل، مفاهیمی نظیر التفات و انسجام و پیوند باطنی ابیات و ساختار غزل‌های حافظ را نیز مد نظر قرار داده و از مجرای خوانش شعر حافظ با مروری بر آنچه گذشت، قسمتی از کتاب "گمشده لب دریا" را به شعر کلاسیک و شعر حافظ در گفتگو با متن و تاویل اختصاص داده است.
			وی در پایان به تفسیر و تاویل نخستین غزل دیوان نیز پرداخته و یادداشت‌هایی را در کنار مآخذ، فهرست اعلام، نام کتاب‌ها و فهرست راهنمای مطالب مورد بحث، جهت استفاده‌ٔ هر چه بهتر از کتاب "گمشده در دریا" که "تاملی در معنی و صورت شعر حافظ" می‌باشد، ارائه کرده است. این اثر توسط نشر سخن، در چیزی حدود پانصد صفحه، به انتشار رسیده است.<ref name="گمشد">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/book/40249-gomshodeye-lab-e-darya\|عنوان=کتاب گمشده لب دریا اثر تقی پورنامداریان \| ایران کتاب}}</ref>

			====[[عقل سرخ]]====
			«عقل سرخ»، شرح و تأویل داستان‌های رمزی سهروردی اثری است که دکتر تقی پورنامداریان، آن را به رشتهٔ تحریر درآورده است. بر همگان مبرهن است که رساله‌های داستان مانند شهاب‌الدین یحیی سهروردی ملقب به «شیخ اشراق» در زمرهٔ شاهکارهای منحصر به فرد ادبیات فارسی قرار می‌گیرند. آنچه از قلم این فیلسوف بزرگ ایرانی بر دل کاغذ می‌نشسته، علاوه بر اینکه از فلسفه و عرفان خیره کننده‌ای بهره داشته، چنان جنبهٔ زیبای ادبی از خود نشان می‌دهد که ذهن را به ستایش و تامل وا می‌دارد.
			آنچه در رساله‌های شیخ اشراق بر عهدهٔ زبان گذاشته شده، به بیان و تصویر کشیدن تجاربی است که در زمرهٔ تجربیات حسی و همگانی قرار نمی‌گیرند و با این وصف نمی‌توان بر اساس ساختار اولیهٔ زبان که وظیفه‌اش بیان تجربیات دنیوی است، به آنچه مولف می‌خواسته بگوید یا به عبارتی تجربیاتی ماورای این جهان و ماورای حس دست یافت.
			بر این اساس، شرح و تاویل از رساله‌های این چنینی، به سطوحی از آشنایی و تسلط بر مضامین و مقوله‌های معارف نیازمند است که تنها عدهٔ معدودی از پس آن برمی‌آیند. دکتر "تقی پورنامداریان" یکی از این افراد است که پیش از این نیز برای نخستین بار، به جایگاه رساله‌های رمزی سهروردی و ابن سینا با ارائهٔ مباحثی پیرامون آثار رمزی در ادبیات فارسی پرداخته بود.<ref name="سرخ">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/book/33918-aghl-e-sorkh\|عنوان=کتاب عقل سرخ اثر تقی پورنامداریان \| ایران کتاب}}</ref>

			====[[داستان پیامبران در کلیات شمس]]====
			این کتاب داستان‌های آدم، ابراهیم، ادریس، ایوب، جرجیس، خضر، الیاس، داوود، سلیمان، صالح، عیسی و لوط علیهم السلام) را روایت می‌کند. در طرح کلی این کتاب، داستان پیامبران بر حسب نام پیامبران، به ترتیب حروف الفبا آمده است.هر داستان شامل دو بخش مجزاست. بخش اول شامل نقل همه شواهد به تفکیک موضوع، و شرح و توضیح هر گروه از شواهد هم موضوع، با مراجعه به قرآن کریم و تفاسیر است. بخش دوم تفسیر داستان است. در این بخش ابیاتی که معنی آن با توضیح اشاره‌های داستانی روشن نمی‌شود و معنی مجازی و رمزی دارد، به ترتیبی که در بخش اول آمده است، مطرح می‌شود و با استفاده از دیگر آثار مولوی، به‌خصوص مثنوی و نیز آثار عرفانی منظوم و منثور دیگر، اغلب متعلق به زمان‌های بیش از مولوی، تفسیر می‌شود.
			در این تفسیر‌ها سعی بر آن است که با استفاده از شواهد متعدد، هم در زمینه فکر و هم در زمینه تصویر، یکی از تفسیرهای ممکن، باب امکان تفسیرهای دیگر و ورود به باطن شعر بر او گشوده گردد.<ref name="پیامبر">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/book/53835-dastane-payambaran-dar-koliyate-shams\|عنوان=کتاب داستان پیامبران در کلیات شمس اثر تقی پورنامداریان \| ایران کتاب}}</ref>

	==پانویس==		==پانویس==

محمد ایذجی در ‏۲۹ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۰۸

2022-06-19T19:08:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۲:۳۸
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	}}		}}

	'''تقی پورنامداریان'''، استاد ~~دانشگاه~~ و ~~پژوهشگر ادبی ایرانی~~ است.<ref name="تقی"/>		'''تقی پورنامداریان'''، شاعر ایرانی و استاد ادبیات فارسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. پژوهش‌های وی بیشتر در حوزهٔ نقد و تفسیر شعر هستند.<ref name="رهروان">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/profile/5273-taghi-pournamdarian \|عنوان=تقی پورنامداریان نویسنده کتاب رهروان بی برگ}}</ref>

	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>
	تقی پورنامداریان تحصیلات خود را از کلاس سوم ابتدایی شروع نموده و در رشته ریاضی در زادگاهش دیپلم گرفت و به معلمی پرداخت. یکی از معلمان دبستان روستای الفوت (در حوالی همدان) وی را به ادامه تحصيل در دانشگاه ترغیب کرد. پورنامداریان پس از موفقیت در امتحانات دانشگاه در رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران از روستای الفوت به ازندریان منتقل شد. وی پس از انتقال به تهران تحصیلات خود را در دوره کارشناسی ارشد در پژوهشکده فرهنگ ایران ادامه داد. او اولین دانشجوی پژوهشکده بود که به تشویق [[محسن ابوالقاسمی]] در آزمون ورودی دکتری دانشگاه تهران شرکت کرد و در سال ۱۳۵۸ با دفاع از پایان‌نامه دکتری خود تحت عنوان «رمز و داستان‌های رمزی» به راهنمایی [[محمدرضا شفیعی کدکنی]] فارغ‌التحصیل شد.<ref name="تقی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 \|عنوان=تقی پورنامداریان}}</ref>		تقی پورنامداریان تحصیلات خود را از کلاس سوم ابتدایی شروع نموده و در رشته ریاضی در زادگاهش دیپلم گرفت و به معلمی پرداخت. یکی از معلمان دبستان روستای الفوت (در حوالی همدان) وی را به ادامه تحصيل در دانشگاه ترغیب کرد. پورنامداریان پس از موفقیت در امتحانات دانشگاه در رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران از روستای الفوت به ازندریان منتقل شد. وی پس از انتقال به تهران تحصیلات خود را در دوره کارشناسی ارشد در پژوهشکده فرهنگ ایران ادامه داد. او اولین دانشجوی پژوهشکده بود که به تشویق [[محسن ابوالقاسمی]] در آزمون ورودی دکتری دانشگاه تهران شرکت کرد و در سال ۱۳۵۸ با دفاع از پایان‌نامه دکتری خود تحت عنوان «رمز و داستان‌های رمزی» به راهنمایی [[محمدرضا شفیعی کدکنی]] فارغ‌التحصیل شد.<ref name="تقی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86 \|عنوان=تقی پورنامداریان}}</ref>
خط ۲۷۴:		خط ۲۷۵:
	====کتاب «[[در سایه آفتاب]]»====		====کتاب «[[در سایه آفتاب]]»====
	نويسنده اين كتاب را حاصل بخشي از اندوخته‌های ذهني خود -كه سبب حصول يک شهود است- و ظرايف غريب زبان قرآنی می‌داند. نويسنده معتقد است در قرآن همه سخن می‌گويند در عين آن‌كه متكلم حقيقی همان خداست و در طول سوره‌ها توالی و تناوب متكلم دستوری و به اقتضای آن مخاطب‌ها بدون ذكر قرينه، زبان خاصی را به وجود می‌آورند، كه به اين ترتيب می‌توان عادت ستيزی‌های گوناگونی را تصور كرد كه در زبان قرآن رخ داده است و ساختار آن را در قياس با زبان ما درهم شكسته است. دكتر پور نامداريان در فصل اول كتاب به بررسی پاسخ اين سوال می‌پردازد كه چه عواملي سبب می‌شود شاعرانی مثل سنايی، عطار، مولوی و حافظ در غزل‌های عارفانه خود ركن ركين معنی‌داری يا تک‌معنايی را در شعر كلاسيک بشكنند و از ميان چهار عامل موثر در توليد شعر يعنی اوضاع سياسی و اجتماعی، شخصيت فردی شاعر، ميراث ادبی و مخاطب شعر، تحول كدام عامل سبب شكسته‌شدن سد سنت می‌گردد و تجدد در اركان سه‌گانه شعر كلاسيک (زبان ادبی، صورت و قالب از پيش معين و معنی‌داری) را به دنبال خود می‌آورد . همچنين در اين فصل به علت متزلزل بودن ركن معنی‌داری به‌ وسيله بعضی شاعران می‌پردازد. نويسنده در بخشی از كتاب با عنوان صور و اسباب ابهام در غزل‌های مولوی، کوشيده است تا شباهت‌های ساختاری ميان غزل‌های مولوی با ساختار قرآن را كه نتيجه اشتراک بافت، يعنی بافت وحی است، نشان دهد. بخش دوم كتاب نيز همين ساخت‌شكنی‌ها را در مثنوی پی‌ می‌گيرد. ضمن آن‌كه به مناسبت، به شيوه داستان‌پرداری مولوی و تاثير اين بافت در زبان مثنوی اشاره و برای اثبات مطلب و تفاوت مثنوی با كتاب‌های تعليمی مشابه چون حديقه سنايی و مثنوی‌های عطار مقايسه لازم به عمل می‌آورد.<ref name="زندگی"/>		نويسنده اين كتاب را حاصل بخشي از اندوخته‌های ذهني خود -كه سبب حصول يک شهود است- و ظرايف غريب زبان قرآنی می‌داند. نويسنده معتقد است در قرآن همه سخن می‌گويند در عين آن‌كه متكلم حقيقی همان خداست و در طول سوره‌ها توالی و تناوب متكلم دستوری و به اقتضای آن مخاطب‌ها بدون ذكر قرينه، زبان خاصی را به وجود می‌آورند، كه به اين ترتيب می‌توان عادت ستيزی‌های گوناگونی را تصور كرد كه در زبان قرآن رخ داده است و ساختار آن را در قياس با زبان ما درهم شكسته است. دكتر پور نامداريان در فصل اول كتاب به بررسی پاسخ اين سوال می‌پردازد كه چه عواملي سبب می‌شود شاعرانی مثل سنايی، عطار، مولوی و حافظ در غزل‌های عارفانه خود ركن ركين معنی‌داری يا تک‌معنايی را در شعر كلاسيک بشكنند و از ميان چهار عامل موثر در توليد شعر يعنی اوضاع سياسی و اجتماعی، شخصيت فردی شاعر، ميراث ادبی و مخاطب شعر، تحول كدام عامل سبب شكسته‌شدن سد سنت می‌گردد و تجدد در اركان سه‌گانه شعر كلاسيک (زبان ادبی، صورت و قالب از پيش معين و معنی‌داری) را به دنبال خود می‌آورد . همچنين در اين فصل به علت متزلزل بودن ركن معنی‌داری به‌ وسيله بعضی شاعران می‌پردازد. نويسنده در بخشی از كتاب با عنوان صور و اسباب ابهام در غزل‌های مولوی، کوشيده است تا شباهت‌های ساختاری ميان غزل‌های مولوی با ساختار قرآن را كه نتيجه اشتراک بافت، يعنی بافت وحی است، نشان دهد. بخش دوم كتاب نيز همين ساخت‌شكنی‌ها را در مثنوی پی‌ می‌گيرد. ضمن آن‌كه به مناسبت، به شيوه داستان‌پرداری مولوی و تاثير اين بافت در زبان مثنوی اشاره و برای اثبات مطلب و تفاوت مثنوی با كتاب‌های تعليمی مشابه چون حديقه سنايی و مثنوی‌های عطار مقايسه لازم به عمل می‌آورد.<ref name="زندگی"/>

			====[[خانه‌ام ابری است]]====
			«خانه‌ام ابری است»، شعر نیما از سنت تا تجدد را مورد بررسی قرار می‌دهد. در این کتاب به موارد گوناگونی پیرامون زندگی پدر شعر نوی فارسی پرداخته می‌شود و علاوه به نگاهی اجمالی به زندگی و شعر او، قالب و صور شعر، زبان و زمینه‌های عاطفی و معنایی دیگر نیز در این کتاب تجزیه و تحلیل می شود.
			آنچه دکتر "تقی پورنامداریان" دربارهٔ مسالهٔ زبان در شعر [[نیما یوشیج]] بر آن تاکید نموده، این است که زبان اشعار وی از یک دوگانگی به‌خصوصی برخوردار است و این مساله آن را مبهم و عجیب جلوه می‌دهد. این رویکرد زبانی ناهموار و مبهم، بیشتر در آثار وی در حوزهٔ شعر نو به چشم می‌خورد و کمتر در مورد قالب‌های سنتی و نیمه‌سنتی صدق می‌کند. نویسنده همچنین تصرفات زبانی نیما را نیز بررسی می‌کند که یکی از ویژگی‌های برجستهٔ سبکی در زبان شعر آزاد نیمایی بود. مواردی نظیر حذف "ی"، ایجاد فاصله میان موصوف و صفت و حتی پیشی گرفتن صفت بر موصوف، عبارت‌های فعلی، فعل‌های مرکب و چند مورد دیگر، از جمله تصرفات زبانی نیماست که در کتاب "خانه ام ابری است" به آن‌ها اشاره شده است.
			دکتر "تقی پورنامداریان" همچنین علت‌ها و اسباب هنجارگریزی‌های زبانی در شعر نیما، مسالهٔ معنا در شعر کهن و شعر آزاد، تاویل و زبان سمبلیک و نمادین و پیوند عینیت و ذهنیت در شعر نیما را بررسی کرده و تفسیر و تاویل از برخی اشعار برگزیدهٔ وی را در این کتاب گنجانده است.<ref name="خانه‌ام">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.iranketab.ir/book/8094-khaneam-abrist\|عنوان=کتاب خانه ام ابری است اثر تقی پورنامداریان \| ایران کتاب}}</ref>


	==پانویس==		==پانویس==

محمد ایذجی در ‏۲۸ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۲۹

2022-06-18T20:29:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۳:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده		{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
	\|نام = تقی پورنامداریان		\|نام = تقی پورنامداریان
	\|تصویر =		\|تصویر = تقی پورنامداریان.jpg
	\|توضیح تصویر =		\|توضیح تصویر =
	\|نام اصلی =		\|نام اصلی =

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۸:۱۶
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	[[پرونده:تقی پورنامداریان و شفیعی کدکنی.jpg\|210px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkmagenta>تقی پورنامداریان در کنار [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]</font></center>]]		[[پرونده:تقی پورنامداریان و شفیعی کدکنی.jpg\|210px\|thumb\|بندانگشتی\|چپ\|<center><font color=darkmagenta>تقی پورنامداریان در کنار [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]</font></center>]]
	[[پرونده:پورنامداریان۲.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]		[[پرونده:پورنامداریان۲.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
			[[پرونده:پورنامدار.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]

	==آیینه‌ای از تقی پورنامداریان==		==آیینه‌ای از تقی پورنامداریان==
	===خانواده شاعر===		===خانواده شاعر===
خط ۱۷۱:		خط ۱۷۳:

	===تقی پورنامداریان و آثارش از نگاه دیگران===		===تقی پورنامداریان و آثارش از نگاه دیگران===
	====دکتر [[سیدمصطفی موسوی]]، سردبیر مجلۀ بخارا از آشنایی با پورنامداریان و روش پژوهش ایشان می‌گوید:~~[[پرونده:\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]]~~====		====دکتر [[سیدمصطفی موسوی]]، سردبیر مجلۀ بخارا از آشنایی با پورنامداریان و روش پژوهش ایشان می‌گوید:====
	سابقه‌ای دارم در خدمت استاد و به‌واقع منشی ایشان هستم و در خدمتشان می‌آموزم. اولین باری که استاد را در کلاس درس زیارت کردم، سال ۱۳۶۷ بود و توفیق چندانی نداشتیم چون به کرۀ جنوبی، برای آموزش زبان فارسی تشریف بردند، ولی در همان چند جلسه هم برای ما کاملا تفاوت و امتیاز استاد، نسبت به دیگر اساتید روشن بود.		سابقه‌ای دارم در خدمت استاد و به‌واقع منشی ایشان هستم و در خدمتشان می‌آموزم. اولین باری که استاد را در کلاس درس زیارت کردم، سال ۱۳۶۷ بود و توفیق چندانی نداشتیم چون به کرۀ جنوبی، برای آموزش زبان فارسی تشریف بردند، ولی در همان چند جلسه هم برای ما کاملا تفاوت و امتیاز استاد، نسبت به دیگر اساتید روشن بود.
	معروف‌ترین اثر استاد، «رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی» است که فکر می‌کنم در روش ایشان در مطالعات و در تألیفات، بسیار تعیین‌کننده است. دنبال رمزها می‌گردند و سعی می‌کنند عادی نبینند. ساده‌ترین بیت و عبارتی که برای ایشان می‌خوانید، تعبیرهای بسیار پیچیده‌ای از درون آن نقل می‌کنند و این را در آثارشان دیده‌ایم.<ref name="گفت"/>		معروف‌ترین اثر استاد، «رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی» است که فکر می‌کنم در روش ایشان در مطالعات و در تألیفات، بسیار تعیین‌کننده است. دنبال رمزها می‌گردند و سعی می‌کنند عادی نبینند. ساده‌ترین بیت و عبارتی که برای ایشان می‌خوانید، تعبیرهای بسیار پیچیده‌ای از درون آن نقل می‌کنند و این را در آثارشان دیده‌ایم.<ref name="گفت"/>
خط ۱۸۷:		خط ۱۸۹:
	دکتر پورنامداریان بسیار مأخوذ به حیا هستند. البته در مورد دوستان خیر! به دوستان جواب منفی می‌دهند و «نه» می‌گویند. اما در مورد افراد غریبه پاسخشان مثبت است. بارها شده به ایشان اصرار می‌کنیم که کلاسی و سخنرانی بگذارند اما به‌راحتی می‌گویند: نه! اما در خارج از جمع آشنایان می‌بینیم که سخنرانی و یا پانصد کیلومتر آن طرف‌تر کلاسی دارند و خب، مایۀ گلایۀ ما هم هست! انتظار داریم که به دوستان هم بیشتر توجه کنند.<ref name="گفت"/>		دکتر پورنامداریان بسیار مأخوذ به حیا هستند. البته در مورد دوستان خیر! به دوستان جواب منفی می‌دهند و «نه» می‌گویند. اما در مورد افراد غریبه پاسخشان مثبت است. بارها شده به ایشان اصرار می‌کنیم که کلاسی و سخنرانی بگذارند اما به‌راحتی می‌گویند: نه! اما در خارج از جمع آشنایان می‌بینیم که سخنرانی و یا پانصد کیلومتر آن طرف‌تر کلاسی دارند و خب، مایۀ گلایۀ ما هم هست! انتظار داریم که به دوستان هم بیشتر توجه کنند.<ref name="گفت"/>

	====دکتر [[مریم مشرّف]] درمورد منش پورنامداریان معتقد است:[[پرونده:\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]]====		====دکتر [[مریم مشرّف]] درمورد منش پورنامداریان معتقد است:[[پرونده:مشرف.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]]====
	استاد پورنامداریان حقیقتا استادی برآمده از مردم هستند. هیچ نوع خصلت اشراف‌زدگی و جدایی از مردم، نه در آثارشان و نه در رفتارشان نیست و طبیعی است در سال‌هایی که در دهات و روستاها با کمترین امکانات که خود در مقدمه‌های کتابشان اشاره کرده‌اند و در آن‌جا به تدریس مشغول بودند و کمک خرجی برای خانواده می‌فرستادند، با یک چنین سختی و مشقاتی کنار مردم به ادبیات فارسی خدمت کردند تا جایی که با دکتر [[محسن ابوالقاسمی]] و آقای [[پرویز ناتل خانلری]] پژوهشگاه را تأسیس کردند درحالی‌که خود دانشجو بودند، استادی هم می‌کردند. درهر زمانی که در دفتر کار ایشان حاضر بودم، دیدم افراد بسیاری زیادی می‌آیند و صف می‌بندند و سوال‌هایی می‌پرسند که خود من کلافه می‌شوم و ایشان با صبر و حوصله و بدون هیچ چشم‌داشتی و خارج از شرح وظایف خود، جواب سوال‌ها را می‌دهند.<ref name="گفت"/>		استاد پورنامداریان حقیقتا استادی برآمده از مردم هستند. هیچ نوع خصلت اشراف‌زدگی و جدایی از مردم، نه در آثارشان و نه در رفتارشان نیست و طبیعی است در سال‌هایی که در دهات و روستاها با کمترین امکانات که خود در مقدمه‌های کتابشان اشاره کرده‌اند و در آن‌جا به تدریس مشغول بودند و کمک خرجی برای خانواده می‌فرستادند، با یک چنین سختی و مشقاتی کنار مردم به ادبیات فارسی خدمت کردند تا جایی که با دکتر [[محسن ابوالقاسمی]] و آقای [[پرویز ناتل خانلری]] پژوهشگاه را تأسیس کردند درحالی‌که خود دانشجو بودند، استادی هم می‌کردند. درهر زمانی که در دفتر کار ایشان حاضر بودم، دیدم افراد بسیاری زیادی می‌آیند و صف می‌بندند و سوال‌هایی می‌پرسند که خود من کلافه می‌شوم و ایشان با صبر و حوصله و بدون هیچ چشم‌داشتی و خارج از شرح وظایف خود، جواب سوال‌ها را می‌دهند.<ref name="گفت"/>

	====نظر [[مریم حسینی]] درباره کتاب [[خانه‌ام ابری است]][[پرونده:\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]]====		====نظر [[مریم حسینی]] درباره کتاب [[خانه‌ام ابری است]][[پرونده:Maryam.h.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]]====
	این اثر قوی‌ترین اثر موجود در زمینهٔ نیماپژوهی است. پورنامداریان در این اثر از نظریه‌های منتقدان غربی و شرقی به خوبی بهره گرفته است تا به وجه صحیحی از نقد شعر نیما دست یابد. همچنین این اثر جزو نخستین آثاری است که به نقد ساختاری و فرمالیستی از جنبه کابردی آن پرداخته است. او در این اثر از جهات صورت و معنا که شامل صور خیال، زبان و موسیقی می‌شود شعر نیما را بررسی کرده است. از سوی دیگر نه تنها برجستگی‌های شعر نیما را مطرح کرده بلکه به کاستی‌های زبانی شعر نیما و خطاهای او در تمرین‌های شاعری‌اش نیز اشاره داشته است.<ref name="نیماپژوهی"/>		این اثر قوی‌ترین اثر موجود در زمینهٔ نیماپژوهی است. پورنامداریان در این اثر از نظریه‌های منتقدان غربی و شرقی به خوبی بهره گرفته است تا به وجه صحیحی از نقد شعر نیما دست یابد. همچنین این اثر جزو نخستین آثاری است که به نقد ساختاری و فرمالیستی از جنبه کابردی آن پرداخته است. او در این اثر از جهات صورت و معنا که شامل صور خیال، زبان و موسیقی می‌شود شعر نیما را بررسی کرده است. از سوی دیگر نه تنها برجستگی‌های شعر نیما را مطرح کرده بلکه به کاستی‌های زبانی شعر نیما و خطاهای او در تمرین‌های شاعری‌اش نیز اشاره داشته است.<ref name="نیماپژوهی"/>

	====نظر [[فاطمه راکعی]] درباره کتاب [[خانه‌ام ابری است]][[پرونده:\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]]====		====نظر [[فاطمه راکعی]] درباره کتاب [[خانه‌ام ابری است]][[پرونده:راکعی.jpg\|60px\|بی‌قاب\|راست\|هیچ]]====
	از این اثر می‌توان به‌عنوان یکی از کتاب‌های موفق و جامع در زمینه بررسی نماد و نمادگرایی در شعر نیما یاد کرد. پورنامداریان در این کتاب به‌طور علمی و ضابطه‌مند به تحلیل شعر نیما پرداخته است. البته در بررسی آثار نیما کتاب‌های بسیار منتشر شده و در تمامی کتاب‌های معرفی و نقد آثار شاعران معاصر پس از مشروطه یادی از نیما نیز شده است.<ref name="نیماپژوهی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.ibna.ir/fa/report/92715/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%aa%d9%82%db%8c-%d9%be%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%a7%d8%ab%d8%b1-%d8%ad%d9%88%d8%b2%d9%87-%d9%86%db%8c%d9%85%d8%a7-%d9%be%da%98%d9%88%d9%87%db%8c\|عنوان=کتاب تقی پورنامداریان؛ جامع‌ترین اثر در حوزه نیما‌پژوهی \| ایبنا}}</ref>		از این اثر می‌توان به‌عنوان یکی از کتاب‌های موفق و جامع در زمینه بررسی نماد و نمادگرایی در شعر نیما یاد کرد. پورنامداریان در این کتاب به‌طور علمی و ضابطه‌مند به تحلیل شعر نیما پرداخته است. البته در بررسی آثار نیما کتاب‌های بسیار منتشر شده و در تمامی کتاب‌های معرفی و نقد آثار شاعران معاصر پس از مشروطه یادی از نیما نیز شده است.<ref name="نیماپژوهی">{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.ibna.ir/fa/report/92715/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%aa%d9%82%db%8c-%d9%be%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%a7%d8%ab%d8%b1-%d8%ad%d9%88%d8%b2%d9%87-%d9%86%db%8c%d9%85%d8%a7-%d9%be%da%98%d9%88%d9%87%db%8c\|عنوان=کتاب تقی پورنامداریان؛ جامع‌ترین اثر در حوزه نیما‌پژوهی \| ایبنا}}</ref>

خط ۲۱۷:		خط ۲۱۹:
	[[پرونده:سایه آفتاب.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]		[[پرونده:سایه آفتاب.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
	[[پرونده:رمز.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]		[[پرونده:رمز.jpg\|320px\|thumb\|چپ]]
	~~[[پرونده:\|320px\|thumb\|چپ]]~~
	~~[[پرونده:\|320px\|thumb\|چپ]]~~
	~~[[پرونده:\|320px\|thumb\|چپ]]~~
	~~[[پرونده:\|320px\|thumb\|چپ]]~~
	* «[[سفر در مه]]: تأملی در شعر [[احمد شاملو]]»، تهران: انتشارات آبان، ۱۳۵۷ (چاپ سوم، انتشارات نگاه)		* «[[سفر در مه]]: تأملی در شعر [[احمد شاملو]]»، تهران: انتشارات آبان، ۱۳۵۷ (چاپ سوم، انتشارات نگاه)
	* «[[خانه‌ام ابری است]]: شعر نیما از سنت تا تجدد»، تهران: انتشارات سروش، چاپ دوم ۱۳۸۳		* «[[خانه‌ام ابری است]]: شعر نیما از سنت تا تجدد»، تهران: انتشارات سروش، چاپ دوم ۱۳۸۳