تابستان همان سال - تاریخچهٔ نسخه‌ها

غزلِ بهار در ‏۱۳ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۱۱

2022-07-04T19:11:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۲:۴۱
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	\|نوع رسانه = کتاب		\|نوع رسانه = کتاب
	\|صفحه = ۶٠ صفحه		\|صفحه = ۶٠ صفحه
	\|شابک =~~٩٧٨-۶٠٠-٣۶٧-١٨۵-٠~~		\|شابک =
	\|پس از =		\|پس از =
	\|پیش از =		\|پیش از =
خط ۵۴:		خط ۵۴:

	===اتفاقات سیاسی‌اجتماعی مرتبط با کتاب===		===اتفاقات سیاسی‌اجتماعی مرتبط با کتاب===
	~~نکته~~ ‌قابل‌توجه مجموعه داستان «تابستان همان‌ سال»، تابستانی ‌خاص و سال‌ خاص‌تر است. سالی که در تقویم امروز ایران جایگاه ‌ویژه‌ای دارد. منظور مردادماه سال ۱۳۳۲و وقایع روز بیست‌وهشتم این‌ تابستان معروف ‌است. نگاه تاریخی [[ناصر تقوایی\|تقوایی]] در کنار ابعاد سیاسی کارها، از تابستان همان سال، اثری ساخته‌ که می‌توان از زوایای گوناگون به آن ورود کرد. این مجموعه داستان را می‌توان علاوه بر اختصاص به جریان داستان‌نویسی مکتب جنوب، به «ادبیات شکست» هم مرتبط دانست. ماجرای داستان‌های تقوایی در تابستانی می‌گذرد که یأسی کشنده بر جامعه ایران حکمفرماست؛ یأسی برآمده از کودتایی که باعث خانه‌نشینی شخصیتی‌ سیاسی که اتفاقاً نامش هم به‌گونه‌ای با نفت‌ گره ‌خورده، می‌شود؛ اتفاقی که چنان بر دل اهالی ادب فعال آن دوران سنگینی می‌کند که دست به آفرینش آثاری می‌زنند که به ادبیات شکست معروف‌ می‌شود. ادبیاتی که بیشتر در آثار شاعری ‌چون [[مهدی اخوان ثالث~~\|مهدی ‌اخوان ‌ثال~~]] و [[نادر نادرپور]] و در ادبیات داستانی در آثار نویسنده‌ای چون [[بهرام صادقی]] و چند نویسنده‌ٔ دیگر انعکاس پیدا می‌کند. وجه نمادین داستان‌های تقوایی در تابستانی که تصویر می‌کند، شمه‌ای از تصویر یک کشور است؛ کشوری که در دل یک تابستان داغ گویی بی‌پناه مانده و این بی‌پناهی مختص ~~همه~~ افراد و همهٔ مکان‌هاست.<ref name =''ادبیات''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://cinemacinema.ir/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87/\|عنوان= ادبیات شکست و مکتب جنوب}}</ref>		نکتهٔ ‌قابل‌توجه مجموعه داستان «تابستان همان‌ سال»، تابستانی ‌خاص و سال‌ خاص‌تر است. سالی که در تقویم امروز ایران جایگاه ‌ویژه‌ای دارد. منظور مردادماه سال ۱۳۳۲و وقایع روز بیست‌وهشتم این‌ تابستان معروف ‌است. نگاه تاریخی [[ناصر تقوایی\|تقوایی]] در کنار ابعاد سیاسی کارها، از تابستان همان سال، اثری ساخته‌ که می‌توان از زوایای گوناگون به آن ورود کرد. این مجموعه داستان را می‌توان علاوه بر اختصاص به جریان داستان‌نویسی مکتب جنوب، به «ادبیات شکست» هم مرتبط دانست. ماجرای داستان‌های تقوایی در تابستانی می‌گذرد که یأسی کشنده بر جامعه ایران حکمفرماست؛ یأسی برآمده از کودتایی که باعث خانه‌نشینی شخصیتی‌ سیاسی که اتفاقاً نامش هم به‌گونه‌ای با نفت‌ گره ‌خورده، می‌شود؛ اتفاقی که چنان بر دل اهالی ادب فعال آن دوران سنگینی می‌کند که دست به آفرینش آثاری می‌زنند که به ادبیات شکست معروف‌ می‌شود. ادبیاتی که بیشتر در آثار شاعری ‌چون [[مهدی اخوان ثالث]] و [[نادر نادرپور]] و در ادبیات داستانی در آثار نویسنده‌ای چون [[بهرام صادقی]] و چند نویسنده‌ٔ دیگر انعکاس پیدا می‌کند. وجه نمادین داستان‌های تقوایی در تابستانی که تصویر می‌کند، شمه‌ای از تصویر یک کشور است؛ کشوری که در دل یک تابستان داغ گویی بی‌پناه مانده و این بی‌پناهی مختص همهٔ افراد و همهٔ مکان‌هاست.<ref name =''ادبیات''>{{یادکرد وب\|نشانی=https://cinemacinema.ir/news/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87/\|عنوان= ادبیات شکست و مکتب جنوب}}</ref>


خط ۷۹:		خط ۷۹:

	===شخصیت‌پردازی===		===شخصیت‌پردازی===
	جلوه‌ٔ شخصیتی چون «عاشور»، هنوز هم ~~به عنوان~~ شاهد مثالی از شخصیت‌های ماندگار ادبیات داستانی کشور قابل‌لمس‌ است. در کنار شخصیتی چون «عاشور» به شخصیت‌های ماندگار دیگری هم می‌رسیم که هرکدام در روند داستانی جایی منحصر‌به‌فرد دارند و جای خود را در ذهن مخاطب باز می‌کنند؛ شخصیت‌هایی چون «گاراگین» که شاهدی تمام‌ و کمال‌ است تا شخصیتی چون «اسی» که گاه پیدا و گاه پنهان می‌شود.<ref name=''ادبیات''/>		جلوه‌ٔ شخصیتی چون «عاشور»، هنوز هم به‌عنوان شاهد مثالی از شخصیت‌های ماندگار ادبیات داستانی کشور قابل‌لمس‌ است. در کنار شخصیتی چون «عاشور» به شخصیت‌های ماندگار دیگری هم می‌رسیم که هرکدام در روند داستانی جایی منحصر‌به‌فرد دارند و جای خود را در ذهن مخاطب باز می‌کنند؛ شخصیت‌هایی چون «گاراگین» که شاهدی تمام‌ و کمال‌ است تا شخصیتی چون «اسی» که گاه پیدا و گاه پنهان می‌شود.<ref name=''ادبیات''/>

	===دیالوگ===		===دیالوگ===
	[[ناصر تقوایی\|تقوایی]] دیالوگ‌های نفس‌بُرش را چپ و راست حواله می‌کند و ادامه می‌دهد، در مکان‌هایی که در دو، سه خط توصیف می‌شوند و کارکردی بلندمدت دارند در کلیت داستان. در نبودِ این نوع فضاسازی، این داستان‌ها وجود پیدا نمی‌کنند برای ~~عرض اندام~~. «سایه‌هامان به هم چسبیده روی آسفالت می‌رفت طرف کاراگین که آخر خیابان بود. کلاهم را تکاندم و رفتم تو. مردی پشت پیشخوان نشسته بود، پشت به در. شانه‌های پهنش آشنا بود. آنقدر ~~درشت هیکل~~ بود که اگر هم پیر بشود ~~درشت هیکل~~ بماند. گاراگین آن‌ور پیشخوان سرش را گرفته بود لای دست‌ها. تا آمدم داخل جلدی پا شد. تعطیله می‌خوام ببندم.»		[[ناصر تقوایی\|تقوایی]] دیالوگ‌های نفس‌بُرش را چپ و راست حواله می‌کند و ادامه می‌دهد، در مکان‌هایی که در دو، سه خط توصیف می‌شوند و کارکردی بلندمدت دارند در کلیت داستان. در نبودِ این نوع فضاسازی، این داستان‌ها وجود پیدا نمی‌کنند برای عرض‌اندام. «سایه‌هامان به هم چسبیده روی آسفالت می‌رفت طرف کاراگین که آخر خیابان بود. کلاهم را تکاندم و رفتم تو. مردی پشت پیشخوان نشسته بود، پشت به در. شانه‌های پهنش آشنا بود. آنقدر درشت‌هیکل بود که اگر هم پیر بشود درشت‌هیکل بماند. گاراگین آن‌ور پیشخوان سرش را گرفته بود لای دست‌ها. تا آمدم داخل جلدی پا شد. تعطیله می‌خوام ببندم.»
	نویسنده هرآنچه را که لازم دارد بهینه‌سازی و کاربردی می‌کند در حداقل مکان و آدم‌ها را وادار می‌سازد به حرف زدن. «کی نمیاد؟ نمیدونم، نکنه خودت. پیرمرد گفت: پیری و دریا و این‌بارون؟ خورشیدو گفت: پیرسگ.» تلگرافی و بی‌وقفه رگبار کلمات را نثار هم و فضا و مکان می‌کنند و به‌طور کلی اتمسفر داستان‌ها این‌گونه است. آدم‌هایی که خوددرگیری دارند، ملتهبند، ملتهب شکستن و عربده‌کشیدن در یک تکه فضا برای هیچ. نویسنده در این لحظه داستان‌گویی بی‌طرف می‌ماند در ایجاد روابطی که وجود دارند. همه می‌دانند این روابط وجود دارند اما خود را می‌زنند به نشنیدن و ندیدن. تلخی همین ‌جا بزرگنمایی می‌شود در ذهن خواننده و ته حلق را می‌خراشد. «گاراگین نزدیک می‌شد. خوشحال بودم. در را هل دادم و رفتیم تو، دو سال بود چفت نمی‌شد. گاراگین جلوی پیشخوان ایستاده بود و پشت‌سرش بطری‌ها ردیف، قد و نیم‌قد، عکس‌شان توی آیینه افتاده... هرجا نگاه می‌کردی میز سالمی نبود، میز گوشه دیوار سالم‌تر از بقیه بود. کلاه‌مان را انداختیم روی آن...»<ref name=''لید''/>		نویسنده هرآنچه را که لازم دارد بهینه‌سازی و کاربردی می‌کند در حداقل مکان و آدم‌ها را وادار می‌سازد به حرف زدن. «کی نمیاد؟ نمیدونم، نکنه خودت. پیرمرد گفت: پیری و دریا و این‌بارون؟ خورشیدو گفت: پیرسگ.» تلگرافی و بی‌وقفه رگبار کلمات را نثار هم و فضا و مکان می‌کنند و به‌طور کلی اتمسفر داستان‌ها این‌گونه است. آدم‌هایی که خوددرگیری دارند، ملتهبند، ملتهب شکستن و عربده‌کشیدن در یک تکه فضا برای هیچ. نویسنده در این لحظه داستان‌گویی بی‌طرف می‌ماند در ایجاد روابطی که وجود دارند. همه می‌دانند این روابط وجود دارند اما خود را می‌زنند به نشنیدن و ندیدن. تلخی همین ‌جا بزرگنمایی می‌شود در ذهن خواننده و ته حلق را می‌خراشد. «گاراگین نزدیک می‌شد. خوشحال بودم. در را هل دادم و رفتیم تو، دو سال بود چفت نمی‌شد. گاراگین جلوی پیشخوان ایستاده بود و پشت‌سرش بطری‌ها ردیف، قد و نیم‌قد، عکس‌شان توی آیینه افتاده... هرجا نگاه می‌کردی میز سالمی نبود، میز گوشه دیوار سالم‌تر از بقیه بود. کلاه‌مان را انداختیم روی آن...»<ref name=''لید''/>

خط ۱۳۱:		خط ۱۳۱:

	===تأثیرپذیرفته از===		===تأثیرپذیرفته از===
	از تأثیرپذیری [[ناصر تقوایی]] از همینگوی بسیار گفته‌اند و این نکته‌ای نیست که قابل انکار باشد. اصلا در عالمِ نویسندگی غیرممکن است که داستان‌نویس، در آغاز، بی‌نیاز از ~~تاثیر~~ این یا آن نویسنده باشد؛ مسئلهٔ مهم این است که این ~~تاثیر~~ را چگونه می‌تواند از آنِ خود یا جزیی از سبک خود کند. آن هم تأثیر از نویسندهای چون همینگوی که تقلید صرف از او فقط سبب رسوایی تقلیدکننده خواهد شد. عناصر بسیاری در کار تقوایی و فضای داستان‌هایش هست که توانسته او را از زیر سایهٔ سنگین همینگوی خارج کند.<ref name=''لید''/>		از تأثیرپذیری [[ناصر تقوایی]] از همینگوی بسیار گفته‌اند و این نکته‌ای نیست که قابل انکار باشد. اصلا در عالمِ نویسندگی غیرممکن است که داستان‌نویس، در آغاز، بی‌نیاز از تأثیر این یا آن نویسنده باشد؛ مسئلهٔ مهم این است که این تأثیر را چگونه می‌تواند از آنِ خود یا جزیی از سبک خود کند. آن هم تأثیر از نویسندهای چون همینگوی که تقلید صرف از او فقط سبب رسوایی تقلیدکننده خواهد شد. عناصر بسیاری در کار تقوایی و فضای داستان‌هایش هست که توانسته او را از زیر سایهٔ سنگین همینگوی خارج کند.<ref name=''لید''/>


	~~====گزارشی از اقتباس‌های هنری انجام‌گرفته در کتاب====~~

	===تورقی در کتاب===		===تورقی در کتاب===
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۵:
	'''تابستان همان سال''' در ۶۰ صفحه توسط نشر «لوح» در تابستان ١٣۴٨ به‌ قیمت سه تومان چاپ ‌و پس از مدتی کوتاه توقیف شد.<ref name=''لید''/>		'''تابستان همان سال''' در ۶۰ صفحه توسط نشر «لوح» در تابستان ١٣۴٨ به‌ قیمت سه تومان چاپ ‌و پس از مدتی کوتاه توقیف شد.<ref name=''لید''/>


	~~==منبع‌شناسی==~~

	~~==نوا، نما و نگاه==~~
	~~===تصویر از صفحات کتاب===~~
	~~===صدای نویسنده===~~
	~~===تصویرهای ساخته‌شده دربارهٔ کتاب (فیلم و مستند)===~~

	~~==جستارهای وابسته==~~

	==پانویس==		==پانویس==

غزلِ بهار در ‏۱۱ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۸:۵۱

2022-07-02T08:51:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۲۱
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>
	[[ناصر تقوایی]] از آن‌جمله فیلم‌سازانی‌است که از ادبیات به سینما آمده و بر همین اساس می‌توان از او به‌عنوان یکی از چهره‌های مؤثر در ادبیات جنوب، ~~خصوصا~~ مکتب ‌ادبی مخصوص به این خطه یاد کرد؛ نویسنده‌ای که گرچه بیشتر از یک مجموعه‌ داستان منتشر نکرده‌ اما تأثیر همین چند داستان کوتاه در روند ادبیات داستانی کشور به‌شدت مشهود‌ است.<ref name=''ادبیات''/> چرا ناصر تقوایی در مجموعه داستانی با حدود شصت صفحه مهم می‌شود؟ آن هم در مکان جنوب که هنرِ اول نوشتن است. تقوایی در نوجوانی تجربهٔ کار روی اسکله‎‌های آبادان را داشت که این تجربه‌‎ را در عمدهٔ داستان‌هایش به کار گرفت. او سال‌های آخر دبیرستان شروع به نوشتن کرد، با داستان‌هایی که حال‌وهوایی دریایی داشت و پس از آشنایی با [[صفدر تقی‌‎زاده]] وارد فضای جدی ادبیات شد. آنچه تقوایی در سینما کرد، واگذار می‌شود به سینماگران؛ آنچه نوشتند و آنچه ننوشتند، بنویسند و بگویند. تقوایی داستا‌ن‌نویس با یک کتاب لاغر به خیلی جاها سرک می‌کشد و داستان‌سازی می‌کند؛ و در داستان امروز هست. تقوایی به‌نوعی اولین است در شیوه‌ای از نوشتن که فضایی خاص دارد. حداقل در چند داستان اول کتاب به‌دور از سیاسی کاری. او بی‌طرف است. ناظری که فقط وظیفه دارد به نشان‌دادن کارگرانی که در آن زمان هنوز تازه‌کارند در مناسبات اجتماعی این دیار. مناسبات ارباب‌رعیتی، پُرزمانی نیست که به‌طرف سیستم کارگری چرخیده. تقوایی دغدغه‌های کارگران را به‌درستی گزینش می‌کند در آن زمان و در حداقل مکان و زمان جانمایی می‌کند:{{سخ}}		[[ناصر تقوایی]] از آن‌جمله فیلم‌سازانی‌است که از ادبیات به سینما آمده و بر همین اساس می‌توان از او به‌عنوان یکی از چهره‌های مؤثر در ادبیات جنوب، خصوصاً مکتب ‌ادبی مخصوص به این خطه یاد کرد؛ نویسنده‌ای که گرچه بیشتر از یک مجموعه‌ داستان منتشر نکرده‌ اما تأثیر همین چند داستان کوتاه در روند ادبیات داستانی کشور به‌شدت مشهود‌ است.<ref name=''ادبیات''/> چرا ناصر تقوایی در مجموعه داستانی با حدود شصت صفحه مهم می‌شود؟ آن هم در مکان جنوب که هنرِ اول نوشتن است. تقوایی در نوجوانی تجربهٔ کار روی اسکله‎‌های آبادان را داشت که این تجربه‌‎ را در عمدهٔ داستان‌هایش به کار گرفت. او سال‌های آخر دبیرستان شروع به نوشتن کرد، با داستان‌هایی که حال‌وهوایی دریایی داشت و پس از آشنایی با [[صفدر تقی‌‎زاده]] وارد فضای جدی ادبیات شد. آنچه تقوایی در سینما کرد، واگذار می‌شود به سینماگران؛ آنچه نوشتند و آنچه ننوشتند، بنویسند و بگویند. تقوایی داستا‌ن‌نویس با یک کتاب لاغر به خیلی جاها سرک می‌کشد و داستان‌سازی می‌کند؛ و در داستان امروز هست. تقوایی به‌نوعی اولین است در شیوه‌ای از نوشتن که فضایی خاص دارد. حداقل در چند داستان اول کتاب به‌دور از سیاسی کاری. او بی‌طرف است. ناظری که فقط وظیفه دارد به نشان‌دادن کارگرانی که در آن زمان هنوز تازه‌کارند در مناسبات اجتماعی این دیار. مناسبات ارباب‌رعیتی، پُرزمانی نیست که به‌طرف سیستم کارگری چرخیده. تقوایی دغدغه‌های کارگران را به‌درستی گزینش می‌کند در آن زمان و در حداقل مکان و زمان جانمایی می‌کند:{{سخ}}
	«در را هل دادم و رفتم تو، دوسال بود چفت نمی‌شد.»{{سخ}}		«در را هل دادم و رفتم تو، دوسال بود چفت نمی‌شد.»{{سخ}}
	انگار انگشتی باید باشد وگرنه یک جای کار ایراد دارد. انگار نه کسی می‌بیند نه می‌شنود. نه یارای تعمیر و مرمت این کج‌نهادی را دارد. اگر به مناسبات و دغدغه‌های امروز کارگران نگاه کنیم، هنوز که هنوز است چفت نمی‌شود و تنها دلخوشی‌شان همان یکی و دو گله جا است که تقوایی وصف می‌کند. گویی چیزی تغییر نکرده و نخواهد کرد. آد‌م‌ها همان آدم‌ها، مکان‌ها همان مکان‌ها و مناسبات همان مناسبات؛ اما زیر بستری سنگین از رمز و راز خودنمایی می‌کنند. آدم‌ها انگار تمام نمی‌شوند، ادامه پیدا می‌کنند در چین‌وشکن زمان. خورشید، عاشور، ژنی، لیدا و... گویی وجدان ملتهب اجتماع هستند. هر روز روی یک خط حرکت می‌کنند و تکرار می‌شوند با تمام بداخلاقی. نادیده گرفته می‌شوند اما ذره‌ای از برجستگی‌شان کم نمی‌شود. می‌مانند و در حاشیهٔ شهرهای بزرگ ادامه پیدا می‌کنند. اگر بیننده قدری با دقت قدم بزند در حوالی و حاشیه کلان‌شهرها، به‌وفور خورشید می‌بیند. خورشیدها هستند تا فقط باشند در همان زمان و مکان. کودکی که رشد نمی‌کند و در بچگی می‌ماند. تکرار. فقط تکرار و تکرار؛ و بیگانه هم همان بیگانه می‌ماند.		انگار انگشتی باید باشد وگرنه یک جای کار ایراد دارد. انگار نه کسی می‌بیند نه می‌شنود. نه یارای تعمیر و مرمت این کج‌نهادی را دارد. اگر به مناسبات و دغدغه‌های امروز کارگران نگاه کنیم، هنوز که هنوز است چفت نمی‌شود و تنها دلخوشی‌شان همان یکی و دو گله جا است که تقوایی وصف می‌کند. گویی چیزی تغییر نکرده و نخواهد کرد. آد‌م‌ها همان آدم‌ها، مکان‌ها همان مکان‌ها و مناسبات همان مناسبات؛ اما زیر بستری سنگین از رمز و راز خودنمایی می‌کنند. آدم‌ها انگار تمام نمی‌شوند، ادامه پیدا می‌کنند در چین‌وشکن زمان. خورشید، عاشور، ژنی، لیدا و... گویی وجدان ملتهب اجتماع هستند. هر روز روی یک خط حرکت می‌کنند و تکرار می‌شوند با تمام بداخلاقی. نادیده گرفته می‌شوند اما ذره‌ای از برجستگی‌شان کم نمی‌شود. می‌مانند و در حاشیهٔ شهرهای بزرگ ادامه پیدا می‌کنند. اگر بیننده قدری با دقت قدم بزند در حوالی و حاشیه کلان‌شهرها، به‌وفور خورشید می‌بیند. خورشیدها هستند تا فقط باشند در همان زمان و مکان. کودکی که رشد نمی‌کند و در بچگی می‌ماند. تکرار. فقط تکرار و تکرار؛ و بیگانه هم همان بیگانه می‌ماند.

غزلِ بهار در ‏۱۰ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۳۸

2022-07-01T21:38:48Z

نمایش تغییرات

غزلِ بهار در ‏۷ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۰۴

2022-06-28T21:04:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۳۴
خط ۱۱۷:		خط ۱۱۷:


	{{گفتاورد تزیینی\|من كلاً دوازده داستان كوتاه نوشتم. [[آل‌احمد\|جلال آل‌احمد]] خيلی كارهايم را دوست داشت. او معتقد بود كه من اولين داستان‌های «كارگری‌صنعتی» را در ادبيات ايران نوشته‌ام. پيش از من هر چه نوشته شده بود دربارهٔ حرفه‌های سنتی مثل ميراب‌باشی، بقالی و... اين‌ها بود. اما داستان‌های من در محيط‌های صنعتی مثل شركت نفت و باراندازهای جنوب اتفاق مي‌افتاد. من عاشق ادبيات بودم و هستم و برايش مقام بالاتری نسبت به سينما قائلم. اگر هم ادبيات را كنار گذاشتم و به سينما روی آوردم، علت‌های اجتماعي داشت؛ چون داستان‌هايم معمولاً با سانسور روبه‌رو می‌شدند. به‌طوری كه وقتی مجموعه‌داستان «تابستان همان سال» را در دههٔ چهل درآوردم، خیلی زود توقيف شد.<ref ~~name =''کاوه''~~>{{یادکرد وب\|نشانی=http://lovelymanifesto.blogfa.com/post/183/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7\|عنوان= ماجرای عبور تقوایی از داستان به سینما}}</ref>}}		{{گفتاورد تزیینی\|من كلاً دوازده داستان كوتاه نوشتم. [[آل‌احمد\|جلال آل‌احمد]] خيلی كارهايم را دوست داشت. او معتقد بود كه من اولين داستان‌های «كارگری‌صنعتی» را در ادبيات ايران نوشته‌ام. پيش از من هر چه نوشته شده بود دربارهٔ حرفه‌های سنتی مثل ميراب‌باشی، بقالی و... اين‌ها بود. اما داستان‌های من در محيط‌های صنعتی مثل شركت نفت و باراندازهای جنوب اتفاق مي‌افتاد. من عاشق ادبيات بودم و هستم و برايش مقام بالاتری نسبت به سينما قائلم. اگر هم ادبيات را كنار گذاشتم و به سينما روی آوردم، علت‌های اجتماعي داشت؛ چون داستان‌هايم معمولاً با سانسور روبه‌رو می‌شدند. به‌طوری كه وقتی مجموعه‌داستان «تابستان همان سال» را در دههٔ چهل درآوردم، خیلی زود توقيف شد.<ref>{{یادکرد وب\|نشانی=http://lovelymanifesto.blogfa.com/post/183/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7\|عنوان= ماجرای عبور تقوایی از داستان به سینما}}</ref>}}

غزلِ بهار در ‏۷ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۰۴

2022-06-28T21:04:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۳۴
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:
	===نظر نویسنده دربارهٔ کتاب===		===نظر نویسنده دربارهٔ کتاب===
	{{گفتاورد تزیینی\|از هر دوره‌ٔ تاریخی که صحبت می‌کنیم، فضای آن دوره را نباید فراموش کنیم. نوجوانی ما در دوره‌ای اتفاق افتاد که جو سیاسی و اجتماعی غریبی در ایران حاکم بود. مثل همه‌ٔ نوجوان‌ها، در آن سن‌وسال، من هم یک ایده‌آلیست بودم. الگوهای ادبی ما در آن دوران، نویسندگان فرانسوی مثل ویکتور هوگو بودند، و یا خیلی که می‌خواستیم روشن‌فکر باشیم، [[صادق هدایت]] بود در ادبیات خودمان. یادم هست که بعد از انشاهای دورهٔ مدرسه، اولین چیزهای جدی‌ای که می‌خواستم بنویسم، کوشش می‌کردم مثل نوشته‌های [[هدایت]] باشد. به جایی رسیدم که احساس می‌کردم نیاز به این دارم که پس از آن انشاها و نوشته‌های سانتی‌مانتال، خودم را به‌طور جدی‌تری آزمایش کنم. هشت‌تا قصه نوشتم (که چندتایش همان‌هایی بود که آقای [[صفدر تقی‌زاده\|تقی‌زاده]] خواندند) که چون امکان چاپ آن‌ها نبود، اما دلم می‌خواست بازتاب و تأثیر آن‌ها را ببینم. در چنین موقعیتی بود که من بزرگ‌ترین شانس زندگی‌ام را آوردم و آشنایی با [[صفدر تقی‌زاده]]، راه مرا هموار و دریافت آن بازتاب‌ها و تأثیرها را تسریع کرد. آقای تقی‌زاده نگفتند، اما او هم دوران نوجوانی و جوانی‌اش را در اوج دوران ملتهب سیاسی دو دهه (اشغال ایران در زمان جنگ‎ جهانی دوم، مبارزات برای ملی‌کردن صنعت نفت، کودتای ۲۸ مرداد و سرکوب و خفقان سال‌های بعد از آن) سپری کرده بود و از سال ١٣۳۴ تا ١٣۳۶ در زندان بود. یادم هست که اولین ملاقات ما در یک خانه‌ٔ کوچک شرکت‌نفتی بود در ایستگاه یازده یا دوازده؛ نه، ایستگاه نه… آقای تقی‌زاده تازه از زندان آمده بود و هنوز دوباره کار در شرکت نفت را شروع نکرده بود. خانه‌ای موقتاً در اختیارشان گذاشته بودند تا تکلیف بازگشت‌شان به کار مشخص بشود. گروهی از روشن‌فکران آبادان مثل سایر شهرها در آن سال‌ها چنین سرنوشتی پیدا کرده بودند. شاید هم سال‌های تنهایی زندان و انزوای پس از آن باعث شده بود این زمینه‌ٔ روحی و روانی در ایشان به‌ وجود بیاید که بیشتر به یک نوجوان علاقه‌مند به ادبیات توجه کند؛ چون احساس می‌کردم علاقه و توجه ایشان به کار من، حتی از جنبه‌ٔ آموزشی فراتر بود و حالت دوستانه و عمیقی پیدا کرد که تا امروز ادامه دارد. با اظهارنظرهای ایشان، من پی بردم که حتی در مسیر سلیقه‌ای خودم هم دارم به بیراهه می‌روم. قصه‌هایی که نوشته بودم، حاصل خاطره‌ها و تجربه‌های کودکی خودم در جنوب بود. اکثر قصه‌ها زمینه‌ٔ دریایی داشت و داستان‌ها روی دریا و در قایق‌های ماهیگیری رخ می‌داد. هنوز دست‌نویس این قصه‌ها را دارم که یادداشت‌های آقای تقی‌زاده هم پای آن‌هاست.<ref name =''کاوه''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://kavehfouladinasab.ir/n-90428-d/\|عنوان= تابستانِ داغی که تقوایی به ادبیات داد}}</ref>}}		{{گفتاورد تزیینی\|از هر دوره‌ٔ تاریخی که صحبت می‌کنیم، فضای آن دوره را نباید فراموش کنیم. نوجوانی ما در دوره‌ای اتفاق افتاد که جو سیاسی و اجتماعی غریبی در ایران حاکم بود. مثل همه‌ٔ نوجوان‌ها، در آن سن‌وسال، من هم یک ایده‌آلیست بودم. الگوهای ادبی ما در آن دوران، نویسندگان فرانسوی مثل ویکتور هوگو بودند، و یا خیلی که می‌خواستیم روشن‌فکر باشیم، [[صادق هدایت]] بود در ادبیات خودمان. یادم هست که بعد از انشاهای دورهٔ مدرسه، اولین چیزهای جدی‌ای که می‌خواستم بنویسم، کوشش می‌کردم مثل نوشته‌های [[هدایت]] باشد. به جایی رسیدم که احساس می‌کردم نیاز به این دارم که پس از آن انشاها و نوشته‌های سانتی‌مانتال، خودم را به‌طور جدی‌تری آزمایش کنم. هشت‌تا قصه نوشتم (که چندتایش همان‌هایی بود که آقای [[صفدر تقی‌زاده\|تقی‌زاده]] خواندند) که چون امکان چاپ آن‌ها نبود، اما دلم می‌خواست بازتاب و تأثیر آن‌ها را ببینم. در چنین موقعیتی بود که من بزرگ‌ترین شانس زندگی‌ام را آوردم و آشنایی با [[صفدر تقی‌زاده]]، راه مرا هموار و دریافت آن بازتاب‌ها و تأثیرها را تسریع کرد. آقای تقی‌زاده نگفتند، اما او هم دوران نوجوانی و جوانی‌اش را در اوج دوران ملتهب سیاسی دو دهه (اشغال ایران در زمان جنگ‎ جهانی دوم، مبارزات برای ملی‌کردن صنعت نفت، کودتای ۲۸ مرداد و سرکوب و خفقان سال‌های بعد از آن) سپری کرده بود و از سال ١٣۳۴ تا ١٣۳۶ در زندان بود. یادم هست که اولین ملاقات ما در یک خانه‌ٔ کوچک شرکت‌نفتی بود در ایستگاه یازده یا دوازده؛ نه، ایستگاه نه… آقای تقی‌زاده تازه از زندان آمده بود و هنوز دوباره کار در شرکت نفت را شروع نکرده بود. خانه‌ای موقتاً در اختیارشان گذاشته بودند تا تکلیف بازگشت‌شان به کار مشخص بشود. گروهی از روشن‌فکران آبادان مثل سایر شهرها در آن سال‌ها چنین سرنوشتی پیدا کرده بودند. شاید هم سال‌های تنهایی زندان و انزوای پس از آن باعث شده بود این زمینه‌ٔ روحی و روانی در ایشان به‌ وجود بیاید که بیشتر به یک نوجوان علاقه‌مند به ادبیات توجه کند؛ چون احساس می‌کردم علاقه و توجه ایشان به کار من، حتی از جنبه‌ٔ آموزشی فراتر بود و حالت دوستانه و عمیقی پیدا کرد که تا امروز ادامه دارد. با اظهارنظرهای ایشان، من پی بردم که حتی در مسیر سلیقه‌ای خودم هم دارم به بیراهه می‌روم. قصه‌هایی که نوشته بودم، حاصل خاطره‌ها و تجربه‌های کودکی خودم در جنوب بود. اکثر قصه‌ها زمینه‌ٔ دریایی داشت و داستان‌ها روی دریا و در قایق‌های ماهیگیری رخ می‌داد. هنوز دست‌نویس این قصه‌ها را دارم که یادداشت‌های آقای تقی‌زاده هم پای آن‌هاست.<ref name =''کاوه''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://kavehfouladinasab.ir/n-90428-d/\|عنوان= تابستانِ داغی که تقوایی به ادبیات داد}}</ref>}}


			{{گفتاورد تزیینی\|من كلاً دوازده داستان كوتاه نوشتم. [[آل‌احمد\|جلال آل‌احمد]] خيلی كارهايم را دوست داشت. او معتقد بود كه من اولين داستان‌های «كارگری‌صنعتی» را در ادبيات ايران نوشته‌ام. پيش از من هر چه نوشته شده بود دربارهٔ حرفه‌های سنتی مثل ميراب‌باشی، بقالی و... اين‌ها بود. اما داستان‌های من در محيط‌های صنعتی مثل شركت نفت و باراندازهای جنوب اتفاق مي‌افتاد. من عاشق ادبيات بودم و هستم و برايش مقام بالاتری نسبت به سينما قائلم. اگر هم ادبيات را كنار گذاشتم و به سينما روی آوردم، علت‌های اجتماعي داشت؛ چون داستان‌هايم معمولاً با سانسور روبه‌رو می‌شدند. به‌طوری كه وقتی مجموعه‌داستان «تابستان همان سال» را در دههٔ چهل درآوردم، خیلی زود توقيف شد.<ref name =''کاوه''>{{یادکرد وب\|نشانی=http://lovelymanifesto.blogfa.com/post/183/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7\|عنوان= ماجرای عبور تقوایی از داستان به سینما}}</ref>}}


	===تأثیرپذیرفته از===		===تأثیرپذیرفته از===

غزلِ بهار در ‏۷ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۵۸

2022-06-28T20:58:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۰:۲۸
خط ۱۰۵:		خط ۱۰۵:
	===[[نجف دریابندری]]===		===[[نجف دریابندری]]===
	{{گفتاورد تزیینی\|در بوشهر، مثل همه‌ی بندرها، همیشه گروهی کارگر وجود داشته‌اند که کارشان خالی‌کردن و بارزدن کشتی بوده. این کارگرها را بوشهری‌ها «مزیری» می‌نامند؛ مزیری یعنی مزدوری. این کارگران «مزیری» می‌کنند و اسم خودشان هم رفته‌رفته «مزایری» شده. مزیری‌ها در همه‌جای دنیا صفات کمابیش مشابهی دارند: مردمی هستند آس‌وپاس، لخت و پاپتی، الکی‌خوش، رفیق‌باز، و با همدیگر ندار و یک‌کاسه. کاروکاسبی‌شان هیچ ثباتی ندارد: هروقت کشتی بیاید، کار دارند. اگر کشتی نیاید، ممکن است هفته‌ها بیکار بمانند. وقتی که پول داشته باشند، خرج می‌کنند و خوش می‌گذرانند. وقتی که بی‌پولند، توی لاک می‌روند. و آن‌هایی که پول دارند، غالباً جور بی‌پول‌ها را می‌کشند. لااقل در بوشهر این صفات مزیری‌ها همیشه آشکار بوده است.<ref name=''کاوه''/>}}		{{گفتاورد تزیینی\|در بوشهر، مثل همه‌ی بندرها، همیشه گروهی کارگر وجود داشته‌اند که کارشان خالی‌کردن و بارزدن کشتی بوده. این کارگرها را بوشهری‌ها «مزیری» می‌نامند؛ مزیری یعنی مزدوری. این کارگران «مزیری» می‌کنند و اسم خودشان هم رفته‌رفته «مزایری» شده. مزیری‌ها در همه‌جای دنیا صفات کمابیش مشابهی دارند: مردمی هستند آس‌وپاس، لخت و پاپتی، الکی‌خوش، رفیق‌باز، و با همدیگر ندار و یک‌کاسه. کاروکاسبی‌شان هیچ ثباتی ندارد: هروقت کشتی بیاید، کار دارند. اگر کشتی نیاید، ممکن است هفته‌ها بیکار بمانند. وقتی که پول داشته باشند، خرج می‌کنند و خوش می‌گذرانند. وقتی که بی‌پولند، توی لاک می‌روند. و آن‌هایی که پول دارند، غالباً جور بی‌پول‌ها را می‌کشند. لااقل در بوشهر این صفات مزیری‌ها همیشه آشکار بوده است.<ref name=''کاوه''/>}}

			===[[عباس بهارلو]]===
			{{گفتاورد تزیینی\|[[ناصر تقوایی\|تقوایی]] در مجموعه‌ داستان «تابستان‌ همان سال‌» تقريباً از هيچ‌يک از داستان‌نويس‌های جنوبی مثل‌ [[صادق چوبک]]، [[احمد محمود]] و معاصران‌ خود: عدنان غريفی، [[نسيم‌ خاكسار]] و [[ناصر مؤذن‌]] متأثر نيست‌. تأثيرپذيری او را بايد از همينگوی و در لابه‌لای داستان‌های كوتاه‌ و رمان‌های او ديد‌. سبک و سياق تقوایی نه‌‌فقط‌ در «تابستان‌ همان سال‌» بلكه‌ در فيلم‌های «صادق‌ كرده»، «نفرين» و «ناخدا خورشيد» هم‌ به روش داستان‌گویی، شخصيت‌پردازی و گفت‌وگونويسی همينگوی نزديک است‌. داستان‌های پيوسته «تابستان‌ همان سال‌»، كه‌ جزو نخستين‌ داستان‌های «كارگری‌صنعتی» ادبيات‌ ايران‌ محسوب‌ می‌شود، وصف‌ زندگی آدم‌های سرگردان‌ و بی‌پناهی است؛‌ در روزهای گرم‌ِ كار و بيچارگی ايام‌ِ بیكاری، باده‌نوشی و عشق‌ورزی و حماقت‌ و كله‌شقی؛ مثل‌ همان‌ تصويرهایی كه‌ همينگوی در «خورشيد همچنان می‌دمد» از فساد، قهر، وحشت‌ و سرگشتگی نسل‌ِ جوان‌ بعد از جنگ‌ بزرگ‌ ارائه‌ داده است‌؛ بدون‌ آنكه‌ متعرض‌ موجبات اجتماعی بیچارگی و بی‌عاری آن‌ها شود؛ عنصری كه‌ در تقوایی سخت‌ رسوب‌ كرد و در فیلم‌هایش نیز نمود چشمگيری دارد.
			داستان‌های «تابستان همان سال» جملگب به‌ صيغهٔ اول‌ شخص مفرد نوشته‌ شده‌اند، و هركدام‌ از زاويه ديد يک راوي‌ و با يک زبان‌، اما با نام‌های مختلف‌: عاشور، اسی، داود و چند تای ديگر که‌ بی‌نام‌ و نشان‌اند، مثل‌ آدم‌های عاصی و سرگشته‌ای كه‌ وصفشان‌ در داستان‌ها آمده ‌است‌. اين‌ آدم‌های آشفته‌ و پريشان‌‌احوال‌، همان‌طور كه‌ اشاره‌ شد، با انتشار داستان‌های همينگوی و فاكنر و تاحدی اشتين‌بک به‌ صحنه‌ٔ ادبيات‌ ايران‌ راه‌ باز كردند؛ گيرم مشابه‌ آن‌ها در بندری كه‌ تقوایی وصف‌ كرده ـ و می‌دانيم‌ كه‌ آبادان‌ است ـ وجود داشته‌اند. شخصيت‌های «تابستان‌ همان سال‌» به‌سياق ضدقهرمان‌های همينگوی بدون‌ روشن‌بينی و انگيزهٔ ‌متعارف‌ دست‌ به‌عمل‌ می‌زنند؛ زيرا از لحاظ‌ تقوایی آن‌ها آدم‌هایی هستند كه‌ بعد از سركوبِ دهه‌ٔ سی به خود قبولانده‌اند كه «همه‌چيز تمام‌ شد؛ انگار هيچ‌ اتفاقی نيفتاده بود، چراكه‌ ديگر حرفش‌ را هم‌ نمی‌شد زد»، و پرورده‌ٔ اوضاعی بودند كه «عادتشان‌» داده‌ بود «خيلی چيزهای بزرگ‌ را كوچک ببينند.»<ref>{{یادکرد وب\|نشانی=https://www.ibna.ir/fa/longint/263042\|عنوان= سبک تقوایی به روش داستان‌گویی همینگوی نزدیک است}}</ref>}}

	===کاوه فولادی‌نسب===		===کاوه فولادی‌نسب===

غزلِ بهار در ‏۷ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۴۶

2022-06-28T20:46:45Z

نمایش تغییرات

غزلِ بهار در ‏۷ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۹:۵۶

2022-06-28T19:56:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۳:۲۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>
	چرا [[ناصر تقوایی]] در مجموعه داستانی با حدود شصت صفحه مهم می‌شود؟ آن هم در مکان جنوب که هنرِ اول نوشتن است. تقوایی در نوجوانی تجربهٔ کار روی اسکله‎‌های آبادان را داشت که این تجربه‌‎ را عمدهٔ داستان‌هایش به کار گرفت. او سال‌های آخر دبیرستان شروع به نوشتن کرد، با داستان‌هایی که حال‌وهوایی دریایی داشت و پس از آشنایی با [[صفدر تقی‌‎زاده]] وارد فضای جدی ادبیات شد. آنچه تقوایی در سینما کرد، واگذار می‌شود به سینماگران؛ آنچه نوشتند و آنچه ننوشتند، بنویسند و بگویند. تقوایی داستا‌ن‌نویس با یک کتاب لاغر به خیلی جاها سرک می‌کشد و داستان‌سازی می‌کند؛ و در داستان امروز هست. تقوایی به‌نوعی اولین است در شیوه‌ای از نوشتن که فضایی خاص دارد. حداقل در چند داستان اول کتاب ~~به دور~~ از سیاسی کاری. او بی‌طرف است. ناظری که فقط وظیفه دارد به نشان‌دادن کارگرانی که در آن زمان هنوز ~~تازه کارند~~ در مناسبات اجتماعی این دیار. مناسبات ~~ارباب رعیتی~~ پُرزمانی نیست که به‌طرف سیستم کارگری چرخیده. تقوایی دغدغه‌های کارگران را به‌درستی گزینش می‌کند در آن زمان و در حداقل مکان و زمان جانمایی می‌کند:{{سخ}}		چرا [[ناصر تقوایی]] در مجموعه داستانی با حدود شصت صفحه مهم می‌شود؟ آن هم در مکان جنوب که هنرِ اول نوشتن است. تقوایی در نوجوانی تجربهٔ کار روی اسکله‎‌های آبادان را داشت که این تجربه‌‎ را در عمدهٔ داستان‌هایش به کار گرفت. او سال‌های آخر دبیرستان شروع به نوشتن کرد، با داستان‌هایی که حال‌وهوایی دریایی داشت و پس از آشنایی با [[صفدر تقی‌‎زاده]] وارد فضای جدی ادبیات شد. آنچه تقوایی در سینما کرد، واگذار می‌شود به سینماگران؛ آنچه نوشتند و آنچه ننوشتند، بنویسند و بگویند. تقوایی داستا‌ن‌نویس با یک کتاب لاغر به خیلی جاها سرک می‌کشد و داستان‌سازی می‌کند؛ و در داستان امروز هست. تقوایی به‌نوعی اولین است در شیوه‌ای از نوشتن که فضایی خاص دارد. حداقل در چند داستان اول کتاب به‌دور از سیاسی کاری. او بی‌طرف است. ناظری که فقط وظیفه دارد به نشان‌دادن کارگرانی که در آن زمان هنوز تازه‌کارند در مناسبات اجتماعی این دیار. مناسبات ارباب‌رعیتی، پُرزمانی نیست که به‌طرف سیستم کارگری چرخیده. تقوایی دغدغه‌های کارگران را به‌درستی گزینش می‌کند در آن زمان و در حداقل مکان و زمان جانمایی می‌کند:{{سخ}}
	«در را هل دادم و رفتم تو، دوسال بود چفت نمی‌شد.» انگار انگشتی باید باشد ~~و گرنه~~ یک جای کار ایراد دارد. انگار نه کسی می‌بیند نه می‌شنود. نه یارای تعمیر و مرمت این کج‌نهادی را دارد.~~{{سخ}}~~		«در را هل دادم و رفتم تو، دوسال بود چفت نمی‌شد.»{{سخ}}
	اگر به مناسبات و دغدغه‌های امروز کارگران نگاه کنیم، هنوز که هنوز است چفت نمی‌شود و تنها دلخوشی‌شان همان یکی و دو گله جا است که تقوایی وصف می‌کند. گویی چیزی تغییر نکرده و نخواهد کرد. آد‌م‌ها همان آدم‌ها، مکان‌ها همان مکان‌ها و مناسبات همان مناسبات؛ اما زیر بستری سنگین از رمز و راز خودنمایی می‌کنند. آدم‌ها انگار تمام نمی‌شوند، ادامه پیدا می‌کنند در ~~چین و شکن~~ زمان. خورشید، عاشور، ژنی، لیدا و... گویی وجدان ملتهب اجتماع هستند. هر روز روی یک خط حرکت می‌کنند و تکرار می‌شوند با تمام بداخلاقی. نادیده گرفته می‌شوند اما ذره‌ای از برجستگی‌شان کم نمی‌شود. می‌مانند و در ~~حاشیه~~ شهرهای بزرگ ادامه پیدا می‌کنند. اگر بیننده قدری با دقت قدم بزند در حوالی و حاشیه کلان‌شهرها، ~~به وفور~~ خورشید می‌بیند. خورشیدها هستند تا فقط باشند در همان زمان و مکان. کودکی که رشد نمی‌کند و در بچگی می‌ماند. تکرار. فقط تکرار و تکرار؛ و بیگانه هم همان بیگانه می‌ماند.		انگار انگشتی باید باشد وگرنه یک جای کار ایراد دارد. انگار نه کسی می‌بیند نه می‌شنود. نه یارای تعمیر و مرمت این کج‌نهادی را دارد. اگر به مناسبات و دغدغه‌های امروز کارگران نگاه کنیم، هنوز که هنوز است چفت نمی‌شود و تنها دلخوشی‌شان همان یکی و دو گله جا است که تقوایی وصف می‌کند. گویی چیزی تغییر نکرده و نخواهد کرد. آد‌م‌ها همان آدم‌ها، مکان‌ها همان مکان‌ها و مناسبات همان مناسبات؛ اما زیر بستری سنگین از رمز و راز خودنمایی می‌کنند. آدم‌ها انگار تمام نمی‌شوند، ادامه پیدا می‌کنند در چین‌وشکن زمان. خورشید، عاشور، ژنی، لیدا و... گویی وجدان ملتهب اجتماع هستند. هر روز روی یک خط حرکت می‌کنند و تکرار می‌شوند با تمام بداخلاقی. نادیده گرفته می‌شوند اما ذره‌ای از برجستگی‌شان کم نمی‌شود. می‌مانند و در حاشیهٔ شهرهای بزرگ ادامه پیدا می‌کنند. اگر بیننده قدری با دقت قدم بزند در حوالی و حاشیه کلان‌شهرها، به‌وفور خورشید می‌بیند. خورشیدها هستند تا فقط باشند در همان زمان و مکان. کودکی که رشد نمی‌کند و در بچگی می‌ماند. تکرار. فقط تکرار و تکرار؛ و بیگانه هم همان بیگانه می‌ماند.
	خیلی‌ها باید خیلی چیزها را به یاد داشته باشند. کارگر ناراحتی‌اش را تو یک گله جا خالی می‌کند. بعضی مناسبات انگار دائمی است:{{سخ}} «کارگرهای قدیمیشان یادشان باشد عاشور ~~چه جور~~ آدمی بود. صفحه‌های آهنی را که برداشتند، خون‌ها را شستند و باز آب ریختند. بعد آفتاب زمین خیس را خشک کرد. انگار هیچ اتفاقی نیفتاده بود.»{{سخ}}		خیلی‌ها باید خیلی چیزها را به یاد داشته باشند. کارگر ناراحتی‌اش را تو یک گله جا خالی می‌کند. بعضی مناسبات انگار دائمی است:{{سخ}} «کارگرهای قدیمیشان یادشان باشد عاشور چه‌جور آدمی بود. صفحه‌های آهنی را که برداشتند، خون‌ها را شستند و باز آب ریختند. بعد آفتاب زمین خیس را خشک کرد. انگار هیچ اتفاقی نیفتاده بود.»{{سخ}}
	تقوایی در یک گله جا، ~~به قولی~~ روی یک دستمال، چهار نفر را دریبل می‌زند و آنچه را می‌خواهد مسلسل‌وار دیالوگ می‌کند و هوار می‌کند روی سر خواننده. نویسنده به‌طور کلی از ~~صحنه~~ داستان دور است و راوی که نقل داستان به عهدهٔ او گذاشته شده است، به هیچ‌وجه سخنگوی نویسنده نیست. صدای نویسنده از کلام او شنیده نمی‌شود، در واقع راوی مانند نویسنده عمل می‌کند، بر آن است تا خواننده از شکل به مفهوم برسد، با تراشیدگی و پیراستگی در بیان، همان صناعتی که همینگوی سخت به آن پایبند بود.		تقوایی در یک گله جا، به‌قولی روی یک دستمال، چهار نفر را دریبل می‌زند و آنچه را می‌خواهد مسلسل‌وار دیالوگ می‌کند و هوار می‌کند روی سر خواننده. نویسنده به‌طور کلی از صحنهٔ داستان دور است و راوی که نقل داستان به عهدهٔ او گذاشته شده است، به هیچ‌وجه سخنگوی نویسنده نیست. صدای نویسنده از کلام او شنیده نمی‌شود، در واقع راوی مانند نویسنده عمل می‌کند، بر آن است تا خواننده از شکل به مفهوم برسد، با تراشیدگی و پیراستگی در بیان، همان صناعتی که همینگوی سخت به آن پایبند بود.
	در تمام طول داستان باران ~~می‌بارد،~~ و گاه خیابان، در پشت شیشه کافه، روشن و باز تاریک ~~می‌شود،~~ و هر بار با غریدن رعد، ~~خورشیدو~~ به ته لیوانش نگاه می‌کند. او می‌داند که باران دیگر بند نمی‌آید، و می‌داند که وقتی هوا بارانی باشد، مسافران از ترس توفان جا می‌زنند. وقتی پیرمردی که دلال خورشیدو است وارد کافه می‌شود، نویسنده با امساک در بیان - مانند آنچه در «طرح»ها و داستان‌های کوتاه ~~'''~~همینگوی~~'''~~ می‌بینیم - فقط گفت‌وگوی او و خورشیدو را نقل می‌کند، گویی که ما به‌طور «اتفاقی» در معرض این گفت‌وگو قرار داریم؛ و کنجکاوی ما بی‌درنگ برانگیخته می‌شود.<ref name =''لید''>{{یادکرد وب\|نشانی= https://ketabnews.com/fa/news/6943/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1%DB%8C\|عنوان= درنگی بر جهان داستانی ناصر تقوایی}}</ref>		در تمام طول داستان باران می‌بارد و گاه خیابان، در پشت شیشه کافه، روشن و باز تاریک می‌شود و هر بار با غریدن رعد، «خورشیدو» به ته لیوانش نگاه می‌کند. او می‌داند که باران دیگر بند نمی‌آید، و می‌داند که وقتی هوا بارانی باشد، مسافران از ترس توفان جا می‌زنند. وقتی پیرمردی که دلال خورشیدو است وارد کافه می‌شود، نویسنده با امساک در بیان - مانند آنچه در «طرح»ها و داستان‌های کوتاه همینگوی می‌بینیم - فقط گفت‌وگوی او و خورشیدو را نقل می‌کند، گویی که ما به‌طور «اتفاقی» در معرض این گفت‌وگو قرار داریم؛ و کنجکاوی ما بی‌درنگ برانگیخته می‌شود.<ref name =''لید''>{{یادکرد وب\|نشانی= https://ketabnews.com/fa/news/6943/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1%DB%8C\|عنوان= درنگی بر جهان داستانی ناصر تقوایی}}</ref>

	==برای آنانی‌که کتاب را نخوانده‌اند==		==برای آنانی‌که کتاب را نخوانده‌اند==
	«تابستان همان ~~سال»، مجموعه~~ هشت داستان پیوسته است به نام‌های: «روز بد»، «بین دو دور»، «تنهایی»، «پناهگاه»، «هار»، «مهاجرت»، «عاشورا در پاییز» و «تابستان همان سال». البته پیوستگی این داستان‌ها بدین‌گونه نیست که به‌لحاظ موضوعی در امتداد هم و یا ~~کامل‌کننده~~ یک ماجرا با چند روایت موازی باشند؛ بلکه این ارتباط بیش از آنکه بیرونی باشد درونی‌ست.<ref name =''معرفی''>{{یادکرد وب\|نشانی= https://madomeh.com/1389/06/21/tabestan/t\|عنوان= معرفی کتاب}}</ref>		«تابستان همان سال» مجموعهٔ هشت داستان به‌هم پیوسته است به نام‌های: «روز بد»، «بین دو دور»، «تنهایی»، «پناهگاه»، «هار»، «مهاجرت»، «عاشورا در پاییز» و «تابستان همان سال». البته پیوستگی این داستان‌ها بدین‌گونه نیست که به‌لحاظ موضوعی در امتداد هم و یا کامل‌کنندهٔ یک ماجرا با چند روایت موازی باشند؛ بلکه این ارتباط بیش از آنکه بیرونی باشد درونی‌ست.<ref name =''معرفی''>{{یادکرد وب\|نشانی= https://madomeh.com/1389/06/21/tabestan/t\|عنوان= معرفی کتاب}}</ref>

	==از میان یادها==		==از میان یادها==

غزلِ بهار در ‏۶ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۲۳

2022-06-27T11:23:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۵۳
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	نویسنده به شکست به‌طور مستقیم کاری ندارد که تاریخ‌مان پر از سرشکستگی است. مکان‌هایی که نویسنده انتخاب می‌کند سرشار از شکست است. زمان و مکان مانند لِنج در موج شکست لمبر می‌خورد. نمی‌شود با ساز و کار و چیدمان در داستانی بی‌نظر به مکان، همراه شد. مکان‌هایی که جای ریختن عقده‌ها و حسرت‌هاست.		نویسنده به شکست به‌طور مستقیم کاری ندارد که تاریخ‌مان پر از سرشکستگی است. مکان‌هایی که نویسنده انتخاب می‌کند سرشار از شکست است. زمان و مکان مانند لِنج در موج شکست لمبر می‌خورد. نمی‌شود با ساز و کار و چیدمان در داستانی بی‌نظر به مکان، همراه شد. مکان‌هایی که جای ریختن عقده‌ها و حسرت‌هاست.
	«جواد آقا گفت: من آدما رو نمی‌شناسم، هر کسی یه کارت داره با عکس و یه نمره. خورشید‌و گفت: اینم کارت داره پس کو؟ کارگر گفت: اگه جیبم بود که نشونت می‌دادم اینا کلکه. من این چیزا سرم نمی‌شه. خورشیدو گفت: تو چی سرت می‌شه؟»<ref name=''لید''/>		«جواد آقا گفت: من آدما رو نمی‌شناسم، هر کسی یه کارت داره با عکس و یه نمره. خورشید‌و گفت: اینم کارت داره پس کو؟ کارگر گفت: اگه جیبم بود که نشونت می‌دادم اینا کلکه. من این چیزا سرم نمی‌شه. خورشیدو گفت: تو چی سرت می‌شه؟»<ref name=''لید''/>

			===ملی‌شدن نفت و تابستان همان سال===
			در داستان ششم که «مهاجرت» نام دارد به ماجرای «خلع‌يد» انگليس‌ها اشاره می‌شود. پس از ملی‌شدن نفت، دولت مصدق(وزير امورخارجه‌اش) و انگليس توافق کردند که تا فلان تاريخ، مهندسان نفت مشغول در تصفيه‌خانه‌ها و مشاغل ديگر، ايران را ترک و به وطن خودشان بروند. نگاه تقوايی در اين خلع‌يد آن‌قدرانسانی و هنرمندانه است که ميان آن همه مسافر، به پسرکی موطلايی معطوف می‌شود. نويسنده خود ميان آن همه زن‌های شيک‌پوش و کلاه‌به‌سر و مردان خوش‌پوش و شلخته، به اين پسرک نزديک می‌شود. پسر مثل نويسنده، با تمام شادی از ملی‌شدن نفت خود را مثل پسر مهاجر می‌داند، اما چرايش برايش گم است، چنانکه برای پسرک هم. برای همين وقتی نويسنده سر حرف را با او باز می‌کند می‌خواهد بداند چرا گل‌هایی را يک تنه، به آن‌ها رسيده، حالا ترک کند و برود؟ می‌پرسد «چرا بايد ولشون کنم؟ نويسنده جواب می‌دهد «نمی‌دونم» و چون پسرک می‌گويد پدرش به او گفته به‌خاطر ايرانی‌ها – شما – بايد ولشون کند. نويسنده حرف توی حرف می‌آورد. چون پدر زهرش را برای دشمنی پسر با ايرانی‌ها به درونش ريخته. يا چند ديالوگ ماهرانه حق را به پسرک می‌دهد، چون پدر برای پسرش منطقی‌تر حرف زده است و نويسنده نه فرصت و وقت اين را دارد که به پسر بگويد پدر و هم‌وطنانشان بی‌دعوت آمده بوده‌اند و گرانبهاترين چيزشان را تقريباً مجانی برده‌اند و در حکومت هم دخالت داشته‌اند و همهٔ مردم اينجا را استثمار کرده‌اند. نويسنده درمی‌يابد که اين مسائل واقعی و مهم را در چند لحظه نمی‌تواند به پسرک بگويد و قانعش کند ايل و تبارش نبايد می‌آمدند و مسلط می‌شدند و... اينجاست که نويسنده، ديالوگ‌هایی برخاسته از دل را به پسرک می‌گويد و می‌شنود. شايد در اين بازی نويسنده مجبور به دروغ هم می‌شود که به پسر می‌گويد او هم پسری دارد که شيفتهٔ گل‌هاست. پسر به گلدان‌ها حسابی رسيدگی می‌کند درصورتی که خود زن و فرزند ندارد. اما پسر دلبستهٔ گل‌هاست، حتي گل‌های خانه‌ای که اجباراً بايد رهايش کنند. اين است که وقتی به نويسنده اعتماد می‌کند به پسرش (پسر نويسنده) هنوز اعتماد ندارد، چون او را نديده اين است که به نويسنده می‌گويد «ميگی هر روز بره آبشون بده؟» چون نويسنده جواب مثبت می‌دهد، اعتماد پسر به نويسنده به پسرش هم منتقل می‌شود و نگاه انسانی پايان هزاران شعار دارد که يکی از آن‌ها «دوستی و داشتن محبت به همديگر» است. داستان با چنين شکوهی تمام می‌شود. ميان آن همه فرياد، روی عرشه تنها يک دست کلاهی می‌تکاند.<ref>{{یادکرد وب\|نشانی=http://www.mashal.ir/content/1/%D9%85%D8%B4%D8%B9%D9%84/28/%D9%85%D8%B4%D8%B9%D9%84-874/30\|عنوان= ماجرای نفت و داستان}}</ref>

	===پیرنگ===		===پیرنگ===

غزلِ بهار در ‏۶ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۰۳

2022-06-27T11:03:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۳۳
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	}}		}}

			'''تابستان همان سال''' مجموعه‌ای از هشت داستان کوتاه به‌هم پیوسته به‌روایت [[ناصر تقوایی]]، در ژانری واقع‌گرایانه است که به‌عقیدهٔ برخی از منتقدان نخستین مجموعه داستان کارگری ایران است. این مجموعه در تابستان ١٣۴٨ منتشر و پس از مدتی کوتاه توقیف شد.

	<center>* * * * *</center>		<center>* * * * *</center>