ویکی‌ادبیات - مشارکت‌های کاربر [fa]

اصغر عبداللهی

2022-02-08T10:46:13Z

چیروکا:

{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
| نام = اصغر عبداللهی
| تصویر = Asghar abdolahi 1.jpg
| توضیح تصویر =
| نام اصلی =
| زمینه فعالیت = کتاب و سینما
| ملیت =
| تاریخ تولد = ۱۳۳۴
| محل تولد = آبادان
| والدین =
| تاریخ مرگ = ۷دی۱۳۹۹
| محل مرگ = تهران
| علت مرگ = بیماری سرطان
| محل زندگی =
|مختصات محل زندگی =
|مدفن =
|در زمان حکومت =
|اتفاقات مهم =
|نام دیگر =
|لقب =
|بنیانگذار =
|پیشه = نویسنده و کارگردان
|سال‌های نویسندگی =
|سبک نوشتاری =
|کتاب‌ها = ''سایبانی از حصیر''، ''هاملت در نم‌نم باران'' و...
|مقاله‌ها =
|نمایشنامه‌ها =
|فیلم‌نامه‌ها = ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ''آشپزباشی'' و...
|دیوان اشعار =
|تخلص =
|فیلم(های) ساخته براساس اثر(ها) =
|همسر = اختر اعتمادی
|شریک زندگی =
|فرزندان =
|تحصیلات =
|دانشگاه = دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران
|حوزه =
|شاگرد =
|استاد =
|علت شهرت =
|تأثیرگذاشته بر =
|تأثیرپذیرفته از =
|وب‌گاه =
|imdb_id =
|soure_id =
|جوایز =
|گفتاورد =
|امضا =
}}

'''اصغر عبداللهی''' داستان‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان بود.
<center>* * * * *</center>
عبداللهی نوشتن را پیش از انقلاب آغاز کرد، همان روزها که دانشجوی نمایشنامه‌نویسی دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک بود. داستانِ کوتاه نوشتن در ذاتِ قلمش بود؛ فیلم‌نامه‌های بسیاری هم می‌نوشت و گاهی نقدهای ادبی و سینمایی نیز از قلمش می‌تراوید. او به ادبیات پربار اقلیمش چنگ زده بود و معادن نوشتاری جنوب را می‌کاوید. جنوب کلیشهٔ داستان‌هایش نبود، بلکه لازمهٔ وجودی داستان‌ها و بستر مناسبی برای رخدادهای روایی‌اش بود و او از این طبیعت برای پیشبرد قصه‌هایش بسیار بهره بُرد. کارنامهٔ پربار او شامل داستان‌ها و فیلم‌نامه‌هایی در ژانرهای گوناگون است که هر کدام در نوع خود الگویند و می‌توانند در کارگاه‌های فیلم‌نامه‌نویسی و داستان‌نویسی تدریس شوند. برخی از سینماگران اصغر عبداللهی را جزو اولین پیشگام‌های فیلم‌نامه‌نویسی بعد از انقلاب در سینمای ایران می‌دانند و او را قلّهٔ نویسندگی و نگارش لقب داده‌اند.{{سخ}}
''آفتاب در سیاهی جنگ گم می‌شود'' نام نخستین کتابی است که از عبداللهی منتشر شد و ''حریم مهرورزی'' نخستین فیلم‌نامه‌ای بود که نوشت و ناصر غلامرضایی آن را ساخت. فیلم‌نامهٔ ''یک قناری یک کلاغ'' زمینهٔ ساخت فیلم بلندی شد که نخستین و تنها تجربهٔ کارگردانی‌اش بود. او با نگارش فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' برندهٔ سیمرغ بلورین شد.

[[پرونده:Asghar abdolahi 2.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ نویسنده'''</center>]]
[[پرونده:Asghar abdolahi 3.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ کارگردان'''</center>]]
[[پرونده:Asghar abdolahi 9.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ آسمانی'''</center>]]
==از میان یادها==
===حول‌وحوش ''یک قناری یک کلاغ''===
====قرار پنهانی برای رسیدن به کارگردانی====
اصغر در نوجوانی در سینمای آزاد کارگردانی کرده و دوسه فیلم هشت‌میلی‌متری ساخته بود. با خودش قرار پنهانی گذاشته بود که فقط فیلم‌نامه‌نویس نباشد. برای آشنایی بیشتر با سینما امور نزدیک به کارگردانی مثل منشی صحنه، دستیار یک و دو، برنامه‌ریز و طراح صحنه و لباس را تجربه کرده است. او در سال۱۳۶۹ سریالی داستانی به نام ''بیداران'' در بندر لنگه ساخت. سپس در پروژه‌ای با حسن هدایت همکاری کرد که فیلم‌های ۹۰دقیقه‌ای می‌ساختند. برای فیلم‌نامهٔ ''بندر مه‌آلود'' که با حسن قلی‌زاده نوشته بود تلاش کرد تا پروانهٔ ساخت بگیرد، ولی به نتیجه نرسید. سرانجام وقتی فیلم‌نامهٔ ''یک قناری یک کلاغ'' را نوشت، به‌پیشنهاد علی حضرتی، خودش آن را کارگردانی کرد.<ref name= ''تئاتر''>{{یادکرد وب|نشانی= https://teater.ir/news/34194-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2.html|عنوان= گفت‌وگوی قدیمی با اصغر عبداللهی|ناشر= پایگاه خبری تئاتر}}</ref>

====بارقه‌های نگارش فیلم‌نامه====
عبداللهی همیشه نوشته‌هایی را آماده دارد؛ خودش می‌گوید: «من هم داستان‌کوتاه‌نویس هستم، هم گاهی برای نوشتن رمان خیز برمی‌دارم، همیشه هم طرح‌هایی برای فیلم‌نامه و سریال دارم. این طرح‌ها گاهی یک صفحه است، گاهی بیشتر، گاهی کمتر و گاهی هم کامل و یک داستان، نمایشنامه یا فیلم‌نامه است. بنابراین همیشه نوشته‌هایی را آماده دارم.» ایدهٔ این فیلم‌نامه را یک داستان‌کوتاه رقم زد. حدود چهارپنج سال پیش‌ترش ایده‌ای در سرش داشت که آن را داستان‌کوتاه کرد. ولی این داستان به دلش نمی‌نشست و هر بار از آن فاصله می‌گرفت و دوباره به آن نزدیک می‌شد تا بازنویسی‌اش کند، نمی‌توانست. برای آخرین بار که تصمیم گرفت بازنویسی‌اش کند تا در یک مجموعه‌داستان قرارش دهد، دید که داستان دارد به‌سوی فیلم‌نامه می‌رود. بعد فکر کرد این طرحِ یک مرد و یک زن در خانه را نمایش‌نامه کند، ولی چون این طرح پیچ‌وخم‌هایی داشت که در یک صحنه جای نمی‌گرفت، فیلم‌نامه‌اش کرد.<ref name= ''تئاتر''/>

====کارگردانی فیلم====
اصغر وقتی که فیلم ''یک قناری یک کلاغ'' را کارگردانی کرده بود، از این بابت خوش‌حال بود و به دوست‌هایش که کارگردان بودند با خنده می‌گفت: «از این به‌بعد برای شما نمی‌نویسم، فیلم‌نامه‌هایم را خودم می‌سازم!»<ref name= ''ایسنا''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/news/99100704988/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|عنوان= واکنش احمد امینی به درگذشت اصغر عبداللهی}}</ref>

===عبداللهیِ نه‌چندان مدرن===
عبداللهی خوش ندارد نمایش‌هایی را تماشا کند که بازیگرهایش مخاطب را وارد بازی می‌کنند. روزی او برای تماشای نمایشی در سالن نشسته بود. بازیگرِ نمایش جلو آمد، رودررویش ایستاد، انگشت اشاره را سمتش گرفت و چیزهایی گفت که مروبط به او نبود: «به دنیا دل بسته‌ام و به زروزیورهایش عشق می‌ورزم [...] بهتر است آدمی قید این دنیا را بزند و برود بمیرد!» در این‌طور مواقع که بازیگر در چشم‌هایش زل می‌زند، دستپاچه می‌شود، سرش را زیر می‌اندازد و دیگر صحنه را نمی‌بیند. به‌باور عبداللهی بهتر است بازیگر به‌جای اینکه مخاطب را به بازی بگیرد، با هم‌بازی‌اش که روی صحنه ایستاده و معطلِ دیالوگ مانده و اندکی دستپاچه شده، دیالوگ کند. چون آن‌ها در میزانسن هستند نه مخاطب. این‌گونه نمایش‌ها با تئاتر مدرن ماندگار شدند و نوع دیگرش هم این طور است که بازیگر از میان تماشاچی‌ها برمی‌خیزد و وارد صحنه می‌شود. آن‌ها می‌خواهند بنمایانند که فرقی میان صحنه و همکف نیست و همه بازیگر نمایش‌اند. عبداللهی می‌گوید: «ای بسا بسیاری از اهالی همکف از این تمهید نمایشی تئاتر مدرن خوششان هم بیاید، اما من ترجیح می‌دهم در بازی نباشم. چون فقط برای تماشا رفته‌ام و به‌لحاظ روحی و روانی آمادهٔ بازی نبوده‌ام. می‌توانید مرا درک کنید؟ دوست ندارم بازیگر در چشمان من زل بزند. [...]».<ref name= ''تماشاگر''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یادداشت‌های ویراست‌نشدهٔ یک تماشاگر نه‌چندان مدرن|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۰۳ تا ۱۰۷}}</ref>

===فیلم‌نامه با خدمات پس از فروش===
وحید نیکخواه آزاد، تهیه‌کننده و کارگردان، در خاطرش هست حدود سال۱۳۸۳ کارگاه فیلم‌نامه‌نویسی در دفتر برگزار می‌شد که پای ثابش اصغر بود.وقتی اصغر فیلم‌نامهٔ ''نصف مال، من نصف مال تو'' را نوشته بود به دفتر آوردش، عادتش این بود هرگاه فیلم‌نامه‌ای را تمام می‌کرد، دست‌نوشته‌اش را به کسی نمی‌داد، بلکه خودش یک‌نفس آن را با صدای بلند می‌خواند که خیلی شیرین بود. او داستان تلخ و تراژیک ''فصل سرد'' نوشتهٔ مصطفی خرامان را با استادی به فیلم‌نامهٔ شیرین ''نصف مال من، نصف مال تو'' تبدیل کرده بود. وقتی فیلم‌نامه به مرحلهٔ اجرا رسید، اصغر بر اساس شعاری که روی دیوارش نوشته بود: فیلم‌نامه با خدمات پس از فروش، آن را با علی سرتیپی در میان گذاشت و در طول کار نیز رهایش نکرد.<ref name= ''جابر''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.instagram.com/p/CJjQ15aDSKi/|عنوان= به‌یاد اصغر عبداللهی، بخش اول}}</ref>

===در سوگش===
====اهلِ‌معرفت====
فرشته طائرپور، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ سینما، دل‌نوشته‌ای برای عبداللهی بعد از وفاتش نگاشت:{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا سلام‌هایت همیشهبا لبخند همراه باشد؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا از انجام هر کاری که از دستت و قلمت برمی‌آید استقبال کنی؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا در ایام رنجوری و درد هم زندگی را غنیمت بشمری و حالِ احوال‌پرسان خودت را با شُکر و شوخی خوب کنی؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا از اندیشه و تجربه و قلمت، قصه‌ها ساحته شوند و نقش‌ها جان بگیرند؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی که وقتی رفته‌ای هم باشی و حضورت فراموش نشود.{{سخ}}
پس از این، هربار نامت و یادت جاری شود، با احترام و افسوس، تو را مجسم خواهیم کرد؛ با آن قامتِ همیشه‌بلند، لبخندِ همیشه‌برقرار و نگاهِ همیشه‌مشتاق برای دیدار.{{سخ}}
دیدار حق و ملافات با عزیزانت در عالم باقی، مبارکت باشد، اصغر عبداللهی عزیز.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/2391244-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0|عنوان= نوشتهٔ فرشته طائرپور برای درگذشت اصغر عبداللهی}}</ref>

====پدر ادبیات سینمای ما====
هنگامه قاضیانی، هنرپیشهٔ تئاتر و سینما و تلویزیون، یادداشتی برای عبداللهی منتشر کرد:
بعدِ رفتن پدرم امروز دومین باره احساس یتیم‌شدن دارم، باورم نمیشه، پدرم، استاد همهٔ فضیلت‌های فراموش‌شده{{سخ}}
چه ناگهان رفتی، حالا جلسه‌های فیلم بدونِ تو جانی ندارد، چه داغی بر دلِ ما نشاندی، خاطراتِ پاک و شریفت را چه کنیم؟ پدری‌کردن‌ها{{سخ}}
یتیم شدیم پدر ادبیات سینمای ما{{سخ}}
خانه خلوت شد{{سخ}}
قناری‌ها نمی‌خوانند{{سخ}}
تسلیت به اختر اعتمادی، مترجم بزرگ، که یارِ پدرِ ما بود، عشق او بود، و به مردم ایران و به همهٔ رفیقانم که در دایرهٔ عشقِ اصغر عبداللهی بی‌مثال بودند{{سخ}}
داغ بر دل نشسته ..... جای خالیت با هیچ‌چیز پر نمیشه.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://ejiga.com/m/tb7ubE7|عنوان= قناری‌ها نمی‌خوانند؛ یادداشت هنگامه قاضیانی}}</ref>

==زندگی و یادگار==
[[پرونده:Asghar abdolahi 10.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|راست|<center>'''اصل نوشتن است برای ما'''</center>]]
===سال‌نگارِ عبداللهی===
* '''۱۳۳۴''': زادهٔ آبادان.
* '''۱۳۶۰''': انتشار نخستین داستان بلندش با نام ''آفتاب در سیاهی جنگ گم می‌شود''.
* '''۱۳۶۵''': آغاز فیلم‌نامه‌نویسی با نگارش ''حریم مهرورزی''.
* '''۱۳۷۰''': دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه از جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر برای فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت''.
* '''۱۳۹۵''': نخستین تجربهٔ کارگردانی با فیلم ''یک قناری یک کلاغ''.
* '''۱۳۹۹''': خاموشی چراغ زندگانی به‌تاریخ ۷دی در تهران.
* '''۱۳۹۹''': برگزاری یادبود مجازی در اینستاگرام به‌تاریخ ۱۳دی.
* '''۱۴۰۰''': برگزاری نخستین دورهٔ جایزهٔ خصوصی سالانهٔ اصغر عبداللهی.

===گذری بر زندگی===
عبداللهی در دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک، نمایشنامه‌نویسی می‌خواند. این دانشکده پس از انقلاب با دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران یکی شد. او پایان‌نامه‌اش را ارائه نداد و تحصیل را ناتمام رها کرد.<ref name= ''ایرنا''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.irna.ir/news/84163484/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= پیکر اصغر عبداللهی فردا تشییع می‌شود}}</ref>{{سخ}}
عبداللهی داستان‌کوتاه‌های درخشانی نوشت و فیلم‌نامه‌هایش نیز از بافت داستانی برخوردارند و او از این توانایی خویش برای سینمای ایران مایه گذاشت. او وقتی فیلم‌نامه‌هایش را به کارگردان‌ها وامی‌گذارْد، دست آن‌ها را در تغییر باز می‌گذاشت گه این نشان از درک زیاد او بود.{{سخ}}
وی فقط از راه نوشتن امرار معاش می‌کرد و همهٔ عمر خود را با واژه‌ها گذراند. کسب درآمد از راه نوشتن، آن‌هم در وادی کتاب و سینما که کمترین حق به نویسنده به‌عنوان آفرینندهٔ اثر تعلق می‌گیرد، دشواری‌هایی دارد که عبداللهی در زیِ نویسندگی‌اش همه را تحمل کرد.<ref name= ''کاردر''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= برنمی‌گشت به پشت‌سر نگاه کند|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹|صفحه= ۱۸}}</ref>{{سخ}}
سرطان چند سالی درگیرش کرد. یک ماه پیش از آسمانی‌شدنش، احمد امینی با او تلفنی حرف زده و او را بسیار پرانرژی احساس کرده بود، اصغر با لحنی خوش‌حال گفته بود منتظر است تا شیمی‌درمانی‌اش تمام شود و احمد هم با خودش فکر کرده بود که اصغر همان اصغرِ همیشگی است و روحیه دارد. ولی اجل مهلتش نداد و در شصت‌وچهارسالگی رخت از این جهان بربست.<ref name= ''ایرنا''/> <ref name= ''ایسنا''/>

===شخصیت و اندیشه===
شخصیت عبداللهی در فرایند نوشتن شکل گرفت. او چندان قلم زده است که تجربه‌های بسیاری در نوشتن نصیبش شده. مطالعات داستانی او گسترده است و دانسته‌هایش بسیارند؛ ولی آثاری که از وی به جا مانده است بیش از آنکه از دانشش سرچشمه گرفته باشد، مرهون تجربه‌هایش در نوشتن است.<ref name= ''کاردر''/>

===تکاپوی هنری===
====زندگی سینمایی<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یک فیلم‌نامه‌نویس حرفه‌ای|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹|صفحه= ۱۸}}</ref>====
ریچارد کورلیس، منتقد فیلم آمریکایی، در مقاله‌ای با عنوان ''نکاتی دربارهٔ نگرهٔ فیلم‌نامه‌نویس'' می‌نویسد: «اگر فیلم‌نامه‌نویس در تعدادی از فیلم‌های محبوب کار کرده باشد و در این فیلم‌ها به‌تنهایی عنوان فیلم‌نامه‌نویس را داشته باشد، اگر بتوانیم سبکی مشترک را در فیلم‌های با کارگردانان و بازیگران متفاوت بیابیم، نوعی شخصیت مؤلف‌گونه نمودار خواهد شد.» با توجه به گفتهٔ کورلیس، فیلم‌نامه‌های عبداللهی چنین نیستند، تعداد فیلم‌های ماندگار و محبوب او چندان زیاد نیست و سبک مشترکی نیز در آثارش مشاهده نمی‌شود؛ ولی بی‌شک او فیلم‌نامه‌نویسی حرفه‌ای بود که از سال۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵ در ژانرهای مختلف حدود ۲۷ فیلم‌نامه نوشت و در دوره‌های مختلف سینمای بی‌ثبات ایران دوام آورد.{{سخ}}
در سال۱۳۶۵ عبداللهی با نوشتن ''حریم مهرورزی'' فیلم‌نامه‌نویسی را آغاز کرد. این داستان، عاشقانه‌ای با زمینهٔ جنگ و دغدغهٔ معاش است. عبداللهی تا پایان دههٔ۶۰ دشواری‌های امرار معاش را مضمون اصلی فیلم‌نامه‌هایش قرار داد. این موضوع در داستان‌هایش آنچنان که باید به اوج نمی‌رسید و به سبک تبدیل نمی‌شد و دلیلش هم این بود که در دههٔ۶۰ فیلم‌ها می‌بایست با پایان‌های کلیشه‌ای جابران و مستبدان را به سزای اعمالشان برسانند تا بتوانند اکران شوند.{{سخ}}
عبداللهی با نوشتن ۱۴ فیلم‌نامه دههٔ۷۰ را پرکار گذراند. او سال۱۳۷۰ فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' را به‌همراه حسن قلی‌زاده نگاشت. این فیلم‌نامه، سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه از دهمین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر را برای نویسنده‌اش به ارمغان آورد. ''خواهران غریب'' در سال۱۳۷۴ با همراهی کیومرث پوراحمد بر اساس کتابی از اریش کوستنر به تحریر در آمد که با استقبال تماشاگران گیشهٔ پرپولی داشت. عبداللهی در سال۱۳۷۶ فیلم‌نامهٔ ''مرسدس'' را در حال‌وهوای رفاقت و دوستی نوشت. در همان سال او ''غریبانه'' را نیز نگاشت که به فیلم‌فارسی شباهت داشت، این فیلم آغازگر موج فیلم‌های «دختروپسری» بود که تماشاگران دوستش داشتند. او دههٔ پرکارش را با نوشتن فیلم‌نامه‌های دیگری به پایان بُرد.{{سخ}}
در دههٔ۸۰ به‌اندازهٔ دههٔ قبل پرکار نبود و فقط ۵ فیلم‌نامه نوشت که کمدی ''نصف مال من نصف مال تو'' موفق‌ترینشان در گیشه بود. آخرهای دههٔ۸۰ بود که فیلم‌نامهٔ سریال ''آشپزباشی'' را برای تلویزیون نگاشت که مخاطب‌ها آن را پسندیدند.{{سخ}}
عبداللهی در دههٔ۹۰ فیلم‌نامهٔ عاشقانهٔ ''خداحافظی طولانی'' را قلم زد که نامزد سی‌وسومین جشنوارهٔ فیلم فجر شد و با دریافت دیپلم افتخار تجلیل شد. ''یک قناری یک کلاغ'' آخرین فیلم‌نامه‌ای بود که در دههٔ۹۰ با نخستین تجربهٔ کارگردانی خودش روی پرده رفت. این فیلم از فیلم‌های هم‌دورهٔ خودش متمایز بود و توجه منتقدان را جلب کرد.

===یادمان‌ها و بزرگداشت‌ها===
[[جعفر مدرس صادقی]]، نویسنده، دربارهٔ بزرگداشت برای عبداللهی چنین می‌گوید:{{سخ}}
[آقای] اصغر عبداللهی خیلی بزرگ‌تر از این حرف‌هاست که به تمجید و تحسین و بزرگداشت نیاز داشته باشد. چند سطری از اسرارنامهٔ عطار به‌نشانهٔ عرض ارادت؛ پای ملخی به محضر سلیمان بُردن:<ref name= ''تی‌وی''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.aparat.com/v/ytbIY|عنوان= به یاد اصغر عبداللهی}}</ref>
{{شعر|نستعلیق|سبک=color:#DB7093}}
{{ب|''' چنین گفت آن بزرگ کاردیده'''|'''که بود او نیک و بد بسیار دیده'''}}
{{ب|''' همه بنمایدت روشن چو خورشید'''|'''حنانک آن جمله می‌بینی تو جاوید'''}}
{{ب|'''ولی مویی به تو ننماید از تو'''|'''تویی تو نهان می‌باید از تو'''}}
{{پایان شعر}}

[[حسین مرتضائیان آبکنار]]، نویسنده، نیز می‌گوید: «می‌دانم اصغر اهل بزرگداشت و این حرف‌ها نیست. بزرگداشت برای اصغر یعنی بنشینی با رفیق‌هایت یک استکان چای بخوری و دربارهٔ کتاب حرف بزنی.<ref name= ''تی‌وی''/>»{{سخ}}
در روز شنبه ۱۳دی۱۳۹۹ یادبودی مجازی به‌دلیل برگزارنکردن مراسم‌های حضوری برای جلوگیری از شیوع بیماری کرونا، به‌همت لایو نقطهٔ عطف با همکاری کانون فیلم‌نامه‌نویسی سینمای ایران در صفحهٔ اینستاگرام جابر قاسمعلی، فیلم‌نامه‌نویس و منتقد فیلم ایرانی، برگزار شد که افرادی همچون فرهاد توحیدی، احمد امینی، عبدالرضا منجزی، محسن دامادی، وحید نیکخواه آزاد و محمود مهرآور به‌یاد اصغر عبداللهی سخن راندند.<ref name= ''جابر''/>

===عبداللهی در آینهٔ دیگران===
====احمد امینی؛ فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان و منتقد فیلم====
{{گفتاورد تزیینی|او خیلی اهل‌خواندن و مطالعه بود. بزرگ‌ترین دغدغه‌اش به‌نظرم همین بود. [...] او آدم بسیارکتاب‌خوانده، فهمیده و بی‌تکلفی بود [...] اصغر از لحاظ خلق‌وخوی شخصی زندگی را خیلی راحت می‌گرفت. نه به‌دنبال ماشین بود نه خانه و نه پول.<ref name= ''ایسنا''/>}}

====[[حسین مرتضائیان آبکنار]]؛ نویسنده====
من واقعاً یک دهه از او چیز یاد گرفتم؛ دربارهٔ ادبیات، فیلم، زندگی، سیاست و خیلی چیزها. یعنی توانستم چیزهایی را یک دهه جلوتر از خودم {{گفتاورد تزیینی|ببینم از منظر آدمی که ده سال از من بزرگ‌تر است و نگاه دارد و عمیق است. همیشه مثل برادر بزرگ‌ترم بوده، مثل راهنما، مثل رفیق، مثل همکلاسی، همهٔ این‌ها باهم بوده برایم. پُلی بوده بین من و نسل قبل از خودش. من هیچ‌وقت [[شمیم بهار]] را ندیدم، اما از منظر اصغر شناختمش. یادم می‌آید چه‌قدر خیابان‌های تهران را من و اصغر پیاده باهم گز کردیم، همین‌جوری حرف زدیم و حرف زدیم و حرف زدیم. دلم لک زده دوباره برای همان قدم‌زدن‌ها، برای آن حرف‌ها توی تهران.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====[[رضا فرخ‌فال]]؛ نویسنده====
{{گفتاورد تزیینی|آن موقعی که من ایران بودم، اصغر را زیاد می‌دیدم و باهم خیلی راجع به داستان و داستان‌نوشتن صحبت می‌کردیم و یادم می‌آید یکی از موضوعاتی که به آن فکر می‌کردیم به‌عنوان یک سؤال یا چیزی که هر دویمان دوستش داشتیم شفاف‌نوشتن داستان بود.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====[[محمدحسن شهسواری]]؛ نویسنده====
{{گفتاورد تزیینی|از همان نیمهٔ دوم دههٔ۶۰ داستان‌های یک نفر شاید با اولین یا دومین پاراگراف که خواندم، من را سِحر کرد. سحر جادوی کلمات و فضایی که به نظر خیلی ساده می‌رسید و واقعاً نمی‌فهمیدی که کِی بلعیده می‌شوی توی فضای داستان. من خیلی فکر کردم که چرا داستان‌های اصغر عبداللهی این تأثیر جادویی را روی من می‌گذارد؛ آیا چون مثل من آبادان بوده؟ آیا چون مثل من عاشق تهران است؟ آیا چون مثل من داستان‌نویس است؟ آیا چون مثل من عاشق تئاتر است؟ آیا چون مثل من فیلم‌نامه‌نویس است؟ آیا چون مثل من معلم است؟ اما خب این‌ها نیست واقعاً به‌خاطر اصالت است.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

{{جعبه گفتاورد |نقل‌قول=<center>'''رضا کیانیان، بازیگر و نویسنده، عبداللهی را مورد خطاب قرار می‌دهد: اون موقع‌هایی که تو ستارهٔ فیلم‌نامه‌نویسی سینمای ایران بودی، من هنوز فیلمی بازی نکرده بودم، همون موقع‌ها بهت حسودیم می‌شد، به‌خاطر اون‌همه کتابی که خونده بودی و اون‌همه کتابی که زیر دستت و روی میزت بود هی می‌خواستی بخونی. بزرگ و بزرگ‌تر باشی و یه بوس.<ref name= ''تی‌وی''/>
'''<noinclude></center>|تراز=چپ|عرض=۲۲%|رنگ پس‌زمینه=#F99 }}

====رسول صدرعاملی؛ فیلم‌ساز====
{{گفتاورد تزیینی|او کسی است که وقتی در هر شرایط روحی و روانی کنارش می‌نشینی، تو را از آن حال‌واحوالات خودت جدا می‌کند و می‌بَرد به دنیای جذاب دوست‌داشتنی قصه‌ها.{{سخ}}
اصغر عبداللهی در هر دو ژانر کودک‌ونوجوان و جوان و سینمای اجتماعی به‌شدت می‌درخشد و کارهای درخشانی دارد. فیلم‌هایی که هم جذاب و پرمخاطب بود و هم سرسوزنی اَنگ سینمای مبتذل بهشان نمی‌چسبید.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====حمید امجد؛ کارگردان تئاتر====
{{گفتاورد تزیینی|خوشبختانه اصغر زندگی پرثمرش را تا امروز صرفِ نوشتنی کرد که داستان‌هایش به ما می‌گویند عشق فروتنانهٔ یک لحظه از زندگی‌اش است که شاید کشف آن زندگی او را دگرگون کرد. خوشبختانه با داستان‌هایش زندگی ما را هم دگرگون کرد.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

===گفته‌های عبداللهی در بابِ خودش و آثارش===
====دربارهٔ تقابلِ صبوری‌اش برای تماشای نمایش با تصورش از نمایش====
{{گفتاورد تزیینی|تماشای هرچیز، آدم صبور و پرحوصله می‌خواهد که ازقضا این عیب را که صبوری باشد، من دارم. می‌توانم ساعت‌ها حتی زیر باران به تماشای نمایش خیابانی بایستم، یا چندک بزنم و لای جمعیت در سالنی کوچک بنشینم و بی‌آنکه صحنه را درست و دقیق ببینم، نود دقیقه به روبه‌رو نگاه کنم، یا نمایشی به زبان اسپانیایی، آلمانی، ایتالیایی و... را تا آخر بشنوم... اما تلقی و تصور من از نمایش همیشه مزاحم این روح صبور است و عیش مرا درست وقتی بازیگر دارد عرق خلّاقه می‌ریزد، بر هم می‌زند و انصاف در داوری را از من می‌گیرد.<ref name= ''تماشاگر''/>}}

====چیزهایی را که نمی‌نویسد====
{{گفتاورد تزیینی|من هیچ دوست ندارم نمایشی ببینم که بازیگرش هی بیاید جلوی صحنه و به من زل بزند یا با انگشت اشاره مرا نشانه بگیرد. [...] از آن نوع نمایشاتی که با آدمیزاد اینجوری رفتار می‌کنند چیزی نمی‌نویسم. از نمایش‌هایی هم که از سر غفلت ندیدم تا مثلاً چیز بهتری ببینم، ولی بعدها شنیدم که بهتر از آن نمایش‌هایی بوده‌اند که دیده‌ام، گزارش کاذب نمی‌دهم. تعداد نمایش‌هایی که دیدم زیاد است. بدیهی است که نمی‌شود دربارهٔ همهٔ آن‌ها یک‌به‌یک و با شرح و تفصیل و ذکر نام عوامل و آدمهای ذینفع بنویسم. بسیاری و ای‌بسا کسانی که مخاطب و خوانندهٔ این مطلب هستند، نمایش‌ها را ندیده‌اند و گفتن جزئیاتِ مثلاً فنّیِ نمایشی که ندیده‌اند حتماً ملال‌آور است. بنابراین سعی می‌کنم طوری گزارش بدهم که طرفِ ما خسته نشود.<ref name= ''تماشاگر''/>}}

===دلیل شهرت===
فرهاد توحیدی، فیلم‌نامه‌نویس، عبداللهی را نویسندهٔ فوق‌العاده پرکاری معرفی می‌کند و باور دارد اصغر عبداللهی به جایگاه فیلم‌نامه‌نویسی ایران تشخص و منزلت بخشید. عبداللهی ازاین‌رو بسیار پرکار خوانده می‌شود که در سال۱۳۶۹ سه فیلم، در سال۱۳۷۳ سه فیلم و در سال۱۳۷۴ دو فیلم کار کرد. او نویسنده‌ای جنوبی است که بوم‌نگاری و مردم‌نگاری کرده، به مسائل جنوب پرداخته و آدم‌های جنوب را روایت کرده است چون به تعلقات بومی‌اش نزدیکند، مانند فیلم‌نامهٔ ''مهاجران'' و نیز ''به‌خاطر هانیه''.<ref name= ''جابر''/>

===خلق‌وخو===
عبداللهی با همهٔ جنبه‌های زندگی راحت برخورد می‌کرد.<ref name= ''ایسنا''/> به خلوت خو داشت، هیاهو را از اطراف خود زدوده و البته با کوشش‌های بی‌حد و شوقِ سرشارش در دل نویسنده‌های دیگر جا خوش کرده بود. همیشه می‌خواند، می‌نوشت، فیلم نگاه می‌کرد، شاگردهایش را درس می‌داد و با دوست‌هایش می‌گفت و می‌شنید. او در گذشته نمانده و با پیشرفت‌هایش روزبه‌روز جلو می‌رفت. همواره امیدوار و به‌دور از افسردگی بود؛ به‌تعبیر خودش: «افسردگی مال نویسندهٔ پولداره.»<ref name= ''سام''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= مشتاقی و مهجوری|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۹۵ تا ۹۸}}</ref>{{سخ}}حمید امجد، کارگردان تئاتر، اصغر را در این واژه‌ها می‌گنجاند: «این جوانِ خجولِ محجوبِ بگوییم بومی، پای عشقش ایستاد و نویسنده‌وار زیست و تا جایی که من دیدم یکی از پایبندترین آدم‌هاست به آداب زندگی.<ref name= ''تی‌وی''/>»

===سرووضع ظاهری‌اش===
موهایش یک‌دست سفید بود، جین رانگلر گشاد می‌پوشید و با کفش اسپورتش تند و چابک کریم‌خان و حوالی را پیاده‌روی می‌کرد. زودتر از دوستانش به کافه می‌رسید، آمریکانویش را در دست می‌گرفت تا آن‌ها برسند و در این فاصله هر دوستدار فیلم و کتاب که دلش می‌خواست با او حرف بزند، کنارش می‌نشست و از سینما و ادبیات باهم می‌گفتند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://setarehnews.com/149892/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2/|عنوان= گفت‌وگو با اصغر عبداللهی}}</ref>

===استادها و شاگردها===
به‌باور وحید نیکخواه آزاد، تهیه‌کننده و کارگردان، عبداللهی ذاتاً معلم بود. بااینکه اصغر فقط یک سال از نیکخواه بزرگ‌تر بود، ولی همیشه احساس می‌کرد اصغر تجربه‌های بیشتری دارد و چنان شیرین حرف می‌زد که وحید دوزانو مقابلش می‌نشست و دوست نداشت گفت‌وگو تمام شود. وجه معلمی عبداللهی نه‌تنها در کلاس بلکه در مراوداتش هم حس می‌شد. محمدحسین مهدویان، شهرام مکری، مرتضی عباس‌میرزایی، محمد طلوعی وآرش صادق‌بیگی از شاگردانش بودند.<ref name= ''جابر''/>{{سخ}}
شهرام مکری، فیلم‌ساز، می‌گوید: «در کلاس [آقای] عبداللهی بود که وقتی داستان خواندم به‌عنوان تکلیف درسی کلاس ایشان، با جملات محبت‌آمیزی مواجه شدم از طرف ایشان. جملهٔ کلیشه‌ای تشویق باعث پیشرفت می‌شود را من در واقع توانستم سر کلاس‌های ایشان خیلی با پوست و استخوانم درک کنم. همیشه و همیشه احساس می‌کنم شاگرد ایشان هستم.<ref name= ''تی‌وی''/>»

===جایزه‌ای به نامش===
جایزه‌ای خصوصی به نام اصغر عبداللهی دایر شده است که سالانه برگزار می‌شود. این جایزه که در سال۱۴۰۰ پی‌ریزی شد، اسلوب نویسندگی عبداللهی را مدنظر قرار داده است و کتاب‌های رمان، داستان و ناداستان را با تکیه بر ماجراپردازی در ادبیات بَرمی‌رسد.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= جایزه‌ای به نام اصغر عبداللهی|ژورنال= روزنامهٔ شرق|شماره= ۴۰۷۰}}</ref>

==آثار و منبع‌شناسی==
===سبک و لحن و ویژگی آثار===
عبداللهی در اصل داستان می‌نوشت؛ آن‌هم از نوع کوتاهش، فیلم‌نامه نیز بسیار می‌نگاشت، داستان کوتاه را برای دل خویش و مخاطب‌های خاص، فیلم‌نامه را برای امرار معاش. برخی از ادیب‌ها، نام اصغر را در وادی داستان‌ْکوتاه تا نزدیکی‌های آوازهٔ [[غلام‌حسین ساعدی]] می‌کِشانند و عبداللهی را داستان‌نویسِ درجه‌یک در زمان حیات می‌پندارند.{{سخ}}
نثرِ عبداللهی شفاف، خالی از مبالغه و به‌دور از اطوار و زبانش نیز زنده و طناز است. قلمش روان و پر از کنش است. برای اینکه حس و عاطفه را در داستان‌هایش حفظ کند و به مخاطب منتقل کند، استعاره‌ها و نمادها و پیام‌ها را از آثارش بیرون رانده است. راوی‌های روایت‌های عبداللهی، نقش اصلی را در قلم روایی او بازی می‌کنند، به نوشته‌هایش جان می‌بخشند، همچون راوی‌های چخوف، نقشِ‌اول‌اند و داستان را می‌سازند، بی‌طرف نیستند، برای شخصیت‌های داستان غمخوارند و حتی گاهی با آن‌ها گفت‌وگو می‌کنند.{{سخ}}
او ریشهٔ جنوبی خود را شاخ‌وبرگ بخشیده و جنوبِ جنگ‌زده را با سوز و غمخواری عمیقی بازمی‌سازد، به آدم‌ها و ماجراهایشان وفادار است و برای فضاسازی از عناصری همچون باران،طوفان، اسکله، جاشوهای آوازه‌خوان، بندرنشینان بی‌چیز و... بهره می‌جوید.{{سخ}}<ref name= ''سام''/>
روش توصیف‌گری عبداللهی شگفت‌انگیز است. او توصیف‌هایش را فشرده و ریتم‌دار می‌نویسد. قطعه‌های توصیفی کنار همدیگر در جمله‌ها تدوین می‌شوند و تجسم فضایی را می‌آفرینند.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= روشنایی تاریک|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۱ تا ۱۲۳}}</ref>{{سخ}}
او برای چاپ آثارش هول‌ووَلا نمی‌زد و فقط می‌خواست کارش را پخته کند.<ref name= ''سام''/>{{سخ}}
فرهاد توحیدی فیلم‌نامه‌های عبداللهی را در سه دسته جای می‌دهد. دستهٔ اول فیلم‌نامه‌هایی که داستان‌نویس‌بودن عبداللهی را برملا می‌کنند و حکایت از دل‌مشغولی‌ها و داستان‌کوتاه‌هایش دارند. دستهٔ دوم کارهایی‌اند که در اینجا به‌عنوان فیلم‌نامه‌های استاندارد یا بدنه و در دنیا به اسم سینمای ژانر یا گونه شناخته می‌شوند. دستهٔ سوم نیز که حدوداً از دههٔ۸۰ به‌بعد را شامل می‌شود، فیلم‌نامه‌هایی‌اند که عبداللهی آن‌ها را برای معیشت می‌نوشته؛ نه‌تنها عبداللهی بلکه در جریان فیلم‌نامه‌نویسی از سال‌های ۱۳۷۶ به‌بعد عنصر فروش در گیشه‌ها اهمیت یافت و فیلم‌نامه‌نویسان مستقل به این سمت هدایت شدند.<ref name= ''جابر''/>

===کارنامه و فهرست آثار===
====مجموعه‌داستان کوتاه====
* ''در پشت آن مه''، ۱۳۶۴
* ''سایبانی از حصیر''، ۷ داستان کوتاه، ۱۳۶۹
* ''آبی‌های غمناک بارُن''، ۱۳۸۵
* ''هاملت در نم‌نم باران''، ۴ داستان کوتاه، ۱۳۹۹

====داستان بلند====
* ''آفتاب در سیاهی جنگ گم می‌شود''، برای نوجوانان ۱۳۶۰

====آموزشی====
* ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؛ از فیلم‌نامه‌نویسی و زندگی''، ۱۳۹۸

====فیلم‌نامه====
* ''حریم مهرورزی''، ۱۳۶۵
* ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ۱۳۶۶
* ''جمیل''، ۱۳۶۶
* ''مهاجران''، ۱۳۶۹
* ''شهر خاکستری''، ۱۳۶۹
* ''جست‌وجو در جزیره''، ۱۳۶۹
* ''خانه خلوت''، ۱۳۷۰، به‌همراه حسن قلی‌زاده
* ''بندر مه‌آلود''، ۱۳۷۱
* ''سمفونی تهران''، ۱۳۷۳
* ''سال‌های بی‌قراری''، ۱۳۷۳
* ''در کمال خونسردی''، ۱۳۷۳
* ''به‌خاطر هانیه''، ۱۳۷۳
* ''خواهران غریب''، ۱۳۷۴
* ''مرسدس''، ۱۳۷۶
* ''غریبانه''، ۱۳۷۶
* ''عشق کافی نیست''، ۱۳۷۷
* ''داستان‌های جزیره؛ اپیزود سوم: باران و بومی''، ۱۳۷۷
* ''عینک دودی''، ۱۳۷۸
* ''چتری برای دو نفر''، ۱۳۷۹، به‌همراه احمد امینی
* ''آبی''، ۱۳۷۹
* ''صبحانه‌ای برای دو نفر''، ۱۳۸۲
* ''پیشنهاد ۵۰ میلیونی''، ۱۳۸۴
* ''نصف مال من، نصف مال تو''، ۱۳۸۵
* ''خواب زمستانی''، ۱۳۸۶
* ''آشپزباشی''، ۱۳۸۹
* ''خداحافظی طولانی''، ۱۳۹۳
* ''یک قناری، یک کلاغ''، ۱۳۹۵

====کارگردانی====
* ''یک قناری، یک کلاغ''، ۱۳۹۵

====دستیاری کارگردان====
* ''خانه ابری''، ۱۳۶۵
* ''حریم مهرورزی''، ۱۳۶۵
* ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ۱۳۶۶
* ''هی جو''، ۱۳۶۷
* ''سال‌های خاکستری''، ۱۳۶۷
* ''ساوالان''، ۱۳۶۸
* ''پول خارجی''، ۱۳۶۸
* ''شهر خاکستری''، ۱۳۶۹

===جوایز و افتخارات===
فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' سیمرغ بلورین را برایش به ارمغان آورد.<ref name= ''ایرنا''/>

===منبع‌شناسی===
===بررسی موردی چند اثر===
====اتاق پرغبار====
''اتاق پرغبار''، روایت احتضار پیرمردی در اتاقش است که در میان داستان‌های عبداللهی و نیز ادبیات داستانی ایران، جایگاه ویژه‌ای دارد. در آغاز، نویسنده با فضاسازی ماهرانه‌ای، اتاق خوفناک پیرمرد را توصیف می‌کند و وضعِ همین اتاق محورِ داستان می‌شود. پیرمرد کتاب‌فروش است و به‌سبب مطالعاتی که داشته، زبانش شاعرانه است و این شاعرانگی به همهٔ داستان سرایت می‌کند و زبان روایت نیز شاعرانه می‌شود. نخستین گفت‌وگویی که شکل می‌گیرد، فضای داستان را تغییر می‌دهد و این تغییر فضا به داستان اجازه نمی‌دهد که در چنگ احساسات اسیر شود، همچنین برای طرح داستان نیز زمینه‌سازی می‌کند. این قصه مربوط به دوران جنگ است و نویسنده با توصیف‌هایش تصویر زندگی مردمی را شرح می‌دهد که سیاهی جنگ آزارشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= رنگ‌ها در تاریکی|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۱۶ تا ۱۲۰}}</ref>

====جزیره بر آب====
''جزیره بر آب'' داستان گروهبانی را روایت می‌کند که دارد بازنشسته می‌شود و در همین اواخر خدمتش، مجسمه‌ٔ سردیس شاعری که به آن غرور ملی می‌گویند، دزدیده می‌شود. حالا گروهبان برای ارائهٔ گزارش به مرکز، نام این شاعر را نمی‌داند تا در گزارشش بیاورد و باید منتظر بماند تا معلمِ جزیره از سفر بازگردد تا نام شاعر را از او بپرسد. چون معلم دیر می‌آید، گروهبان دربه‌درِ نام این شاعر شده و کتاب‌های درسی فرزندش را زیرورو می‌کند، ولی نام شاعر را نمی‌یابد. خطّ روایی و لحن عبداللهی در داستان ساده و سرراست است. قصه میان خیال و واقعیت در رفت‌وبرگشت است و فضایی شبیه به روایت‌های [[ساعدی|غلام‌حسین ساعدی]] را دارد که جهانِ روزمره و در عین حال ملتهب را روایت می‌کند. البته ورایِ روایت‌های عبداللهی با جهانِ ساعدی فاصلهٔ بسیاری دارد. عبداللهی در ''جزیره بر آب'' غیاب‌ها را روایت می‌کند و این مجسمه سرنخِ غیاب‌هاست. گروهبانِ داستان با دنیایش بیگانه است و برای اینکه آشنا شود، داستانْ تاریخ را مرور می‌کند تا نام شاعرِ غرور ملی را به او بنمایاند.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یرقان مرز ندارد|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۴ تا ۱۲۶}}</ref>

====خرچنگ‌ها====
''خرچنگ‌ها'' دو ماجرای داستانی را باهم روایت می‌کند؛ پاسبانی که باید مردی معترض را که ازقضا دوست قدیمی‌اش است، جلب کند. از سوی دیگر، مردی به کلانتری آمده تا از زنش شکایت کند، این مرد برای رفاه زندگی‌اش و کسب معاش هر کاری توانسته کرده و اکنون آسایشی که برایش تلاش کرده در تهدید است. این دو روایت آدم‌هایی را می‌نمایانند که در موقعیتی دشوار قرار گرفته‌اند و مثل خرچنگ در گل گیر کرده‌اند. نویسنده از همان ابتددای داستان، تصویرسازی را آغاز می‌کند و شروعی گیرا را رقم می‌زند. او از طبیعت برای پیش‌بُرد داستان کمک می‌گیرد و همهٔ عناصر سازندهٔ داستانش را با رفتارهای شخصیت‌ها هم‌سو می‌کند. خطهٔ جنوب در این قصه نه کلیشه بلکه لازمهٔ وجودی روایت و بستر مناسبی برای رویدادهاست. ''خرچنگ‌ها'' تصویرهایی از زندگی را می‌نمایاند، صریح است و در ورای ظاهر کف خیابانی‌اش، عمیق است و گاهی در پرده حرف‌هایش را به مخاطب می گوید. حرف اضافه ندارد و داستانش را با ایجاز پیش می‌بَرد. نویسنده گویی با شخصیت‌های داستانش زندگی کرده، آن‌ها را به‌نیکی می‌شناسد و می‌سازد و از این رو است که خواننده نیز با آن‌ها احساس آشنایی می‌کند. زبان داستان ساده و صمیمی است و دیالوگ‌ها چنان متعلق به شخصیت‌هایند که داستان واقعی جلوه می‌دهند. در ''خرچنگ‌ها'' خُرده‌داستان‌هایی نیز مشاهده می‌شود که زنجیروار در سوی هستهٔ مرکزی داستان‌اند. مهدی کریمی، منتقد ادبی، می‌گوید: «خرچنگ‌ها تصویری است موجز و دقیق از وضعیت زندگی خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط و رفاقت و نگاهی انتقادی به زندگی روزمره و به‌دست‌آوردن‌ها و ازدست‌دادن‌های این طبقه. چیزی که در جای‌جای اثر و پایانش مشهود است.».<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= نوبت بُرد|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۷ تا ۱۲۸}}</ref>

====اینجاست آن‌که اتللو بود====
''اینجاست آن‌که اتللو بود'' از گذشته آغاز می‌شود و می‌کوشد آن گذشتهٔ نزدیک را یادآوری کند. راویِ داستانْ نوجوانی است که در جنوب رشد کرده و
به‌سبب فضای زندگی‌اش، ناخواسته بیشتر از سنّ خودش می‌فهمد. او چنان در گذشته غوطه می‌خورد که انگار دوباره دارد آن را زندگی می‌کند. نویسنده تصاویر را با جزئیات در ذهنِ راوی مرور می‌کند و به این طریق شخصیت‌های داستان را به مخاطب می‌شناساند. دیالوگ‌ها در فضاسازی سهمِ به‌سزایی دارند و شخصیت‌ها را نیز معرفی می‌کنند. بارِ عاطفیِ کلماتی که در قالب دیالوگ از زبان شخصیت‌های داستان جاری می‌شود، مخاطب را به آن‌ها نزدیک می‌کند. این داستان حاملِ اتفاق نیست، آدم‌ها و لحظات عادیِ زندگی‌شان اصلِ داستان‌اند و مخاطب به تماشای انسان‌هایی می‌نشیند که نویسنده در قامت راوی غمخوارشان است و بهشان حس دارد. فردین آریش، نویسنده و روزنامه‌نگار، در شرح اینکه داستان ''اینجاست آن‌که اتللو بود'' دربارهٔ چه کسانی است، می‌گوید: «آدم‌هایی ناراضی و سرخورده، حسرت‌زده و متمایل به گذشته، برکنار از زندگی و حال، در خود، دل‌سپرده به اندوه و در آرزوی پناه‌بردن به صحنه، به نقشی غیرازآنچه زندگی به آن‌ها تحمیل کرده است.»<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= در جست‌وجوی زمان ازدست‌رفته|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۷ تا ۱۲۸}}</ref>

====قصه‌ها از کجا می‌آیند؟====
''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' کتابی آموزشی‌روایی است که دست نویسنده‌های جوان را می‌گیرد و آن‌ها را با روایت آشنا می‌کند. این کتاب طرحِ نویی است که نویسنده‌اش کوشیده تا از خشکی کلاس‌های درسی کم کند و با مخاطب‌هایش دوست باشد. روایت‌هایش سرشار از حس‌اند و طنزی ظریف در آن‌ها موج می‌زند. توضیح‌هایش ساده و قدرتمندند و گره‌های درسی را می‌گشایند. نویسنده اطلاعات را از مخاطب پنهان نمی‌کند و اسم این پنهان‌کاری‌ها را پلات‌دزدی می‌گذارد. عبداللهی در این کتاب فیلم‌نامه‌های خود را نیز از بوتهٔ نقد می‌گذراند. او در هر فصل یک مسئلهٔ دشوار فیلم‌سازی را به مخاطبش می‌شناساند، نویسندهٔ جوان را از توهم‌های روشن‌فکری دور می‌کند و تجربه‌های خود را می‌آموزد.<ref>{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= امیری|نام= میثم|عنوان= قطعاً دوست‌داشتنی|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۳۱ تا ۱۳۵}}</ref>{{سخ}}
وحید نیکخواه آزاد با خواندنِ ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' و سلسله‌مطالب آموزشی مجلهٔ ''همشهری‌داستان'' به وجد آمده و بیان می‌کند که چگونه می‌شود مطالب آموزشی خشک را در لفافهٔ داستانی و شیرین نوشت؟<ref name= ''جابر''/>
رسول صدرعاملی، فیلم‌ساز، می‌گوید: «اصغر عبداللهی کتاب درخشانی دارد به اسم ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' برای هر کسی که نوشتن را دوست دارد یا دلش می‌خواهد دستی در نوشتن داشته باشد و اساساً قصه‌شنیدن و قصه‌گویی را دوست دارد، این کتاب به‌شدت دوست‌داشتنی و جذاب است.<ref name= ''تی‌وی''/>»{{سخ}}

==نوا، نما و نگاه==
* رفاقت‌ها:
<gallery widths="170px" heights="180px" perrow="4">
پرونده:Asghar abdolahi 8.jpg
پرونده:Asghar abdolahi 11.jpg
</gallery>

==پانویس==
{{پانویس|۲}}

==منابع==
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= عبداللهی|نام= اصغر|عنوان= یادداشت‌های ویراست‌نشدهٔ یک تماشاگر نه‌چندان مدرن|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= سام|نام= شکیبا|عنوان= مشتاقی و مهجوری|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|عنوان= جایزه‌ای به نام اصغر عبداللهی|ژورنال= روزنامهٔ شرق|دوره= هجدهم|شماره= ۴۰۷۰|سال= ۱۴۰۰}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= ستاری‌فرد|نام= پیمان|عنوان= رنگ‌ها در تاریکی|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= طاهری|نام= شروین|عنوان= روشنایی تاریک|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= اسکندری|نام= رضا|عنوان= یرقان مرز ندارد|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= کریمی|نام= مهدی|عنوان= نوبت بُرد|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= آریش|نام= فردین|عنوان= در جست‌وجوی زمان ازدست‌رفته|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= امیری|نام= میثم|عنوان= قطعاً دوست‌داشتنی|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= یگانه|نام= یاور|عنوان= یک فیلم‌نامه‌نویس حرفه‌ای|ژورنال= روزنامه همشهری|مکان= تهران|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= کاردر|نام= مرتضی|عنوان= برنمی‌گشت به پشت‌سر نگاه کند|ژورنال= روزنامه همشهری|مکان= تهران|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹}}

==پیوند به بیرون==
*{{یادکرد وب|نشانی= https://teater.ir/news/34194-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2.html|عنوان= گفت‌وگوی قدیمی با اصغر عبداللهی|ناشر= پایگاه خبری تئاتر|تاریخ انتشار= ۸دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۶دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.irna.ir/news/84163484/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= پیکر اصغر عبداللهی فردا تشییع می‌شود|ناشر= خبرگزاری ایرنا|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۶مرداد۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/news/99100704988/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|عنوان= واکنش احمد امینی به درگذشت اصغر عبداللهی|ناشر= خبرگزاری ایسنا|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۱۸مهر۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.aparat.com/v/ytbIY|عنوان= به یاد اصغر عبداللهی|ناشر= آپارات، همشهری تی‌وی|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۱۳دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/2391244-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0|عنوان= نوشتهٔ فرشته طائرپور برای درگذشت اصغر عبداللهی|ناشر= تارنمای خبرفوری|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۵دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://ejiga.com/m/tb7ubE7|عنوان= قناری‌ها نمی‌خوانند؛ یادداشت هنگامه قاضیانی|ناشر= تارنمای اکران‌نیوز|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۲۵دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://setarehnews.com/149892/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2/|عنوان= گفت‌وگو با اصغر عبداللهی|ناشر= تارنمای ستاره‌نیوز|تاریخ انتشار= ۱۳آذر۱۳۹۶|تاریخ بازبینی= ۲۶دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.instagram.com/p/CJjQ15aDSKi/|عنوان= به‌یاد اصغر عبداللهی، بخش اول|ناشر= صفحهٔ اینستاگرام جابر قاسمعلی|تاریخ انتشار= ۱۳دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۷دی۱۴۰۰}}

پرونده:Asghar abdolahi 11.jpg

2022-02-08T10:37:27Z

چیروکا:

پرونده:Asghar abdolahi 8.jpg

2022-02-08T10:29:30Z

چیروکا:

پرونده:Asghar abdolahi 10.jpg

2022-02-08T10:21:14Z

چیروکا:

اصغر عبداللهی

2022-01-17T11:59:53Z

چیروکا:

{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
| نام = اصغر عبداللهی
| تصویر = Asghar abdolahi 1.jpg
| توضیح تصویر =
| نام اصلی =
| زمینه فعالیت = کتاب و سینما
| ملیت =
| تاریخ تولد = ۱۳۳۴
| محل تولد = آبادان
| والدین =
| تاریخ مرگ = ۷دی۱۳۹۹
| محل مرگ = تهران
| علت مرگ = بیماری سرطان
| محل زندگی =
|مختصات محل زندگی =
|مدفن =
|در زمان حکومت =
|اتفاقات مهم =
|نام دیگر =
|لقب =
|بنیانگذار =
|پیشه = نویسنده و کارگردان
|سال‌های نویسندگی =
|سبک نوشتاری =
|کتاب‌ها = ''سایبانی از حصیر''، ''هاملت در نم‌نم باران'' و...
|مقاله‌ها =
|نمایشنامه‌ها =
|فیلم‌نامه‌ها = ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ''آشپزباشی'' و...
|دیوان اشعار =
|تخلص =
|فیلم(های) ساخته براساس اثر(ها) =
|همسر = اختر اعتمادی
|شریک زندگی =
|فرزندان =
|تحصیلات =
|دانشگاه = دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران
|حوزه =
|شاگرد =
|استاد =
|علت شهرت =
|تأثیرگذاشته بر =
|تأثیرپذیرفته از =
|وب‌گاه =
|imdb_id =
|soure_id =
|جوایز =
|گفتاورد =
|امضا =
}}

'''اصغر عبداللهی''' داستان‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان بود.
<center>* * * * *</center>
عبداللهی نوشتن را پیش از انقلاب آغاز کرد، همان روزها که دانشجوی نمایشنامه‌نویسی دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک بود. داستانِ کوتاه نوشتن در ذاتِ قلمش بود؛ فیلم‌نامه‌های بسیاری هم می‌نوشت و گاهی نقدهای ادبی و سینمایی نیز از قلمش می‌تراوید. او به ادبیات پربار اقلیمش چنگ زده بود و معادن نوشتاری جنوب را می‌کاوید. جنوب کلیشهٔ داستان‌هایش نبود، بلکه لازمهٔ وجودی داستان‌ها و بستر مناسبی برای رخدادهای روایی‌اش بود و او از این طبیعت برای پیشبرد قصه‌هایش بسیار بهره بُرد. کارنامهٔ پربار او شامل داستان‌ها و فیلم‌نامه‌هایی در ژانرهای گوناگون است که هر کدام در نوع خود الگویند و می‌توانند در کارگاه‌های فیلم‌نامه‌نویسی و داستان‌نویسی تدریس شوند. برخی از سینماگران اصغر عبداللهی را جزو اولین پیشگام‌های فیلم‌نامه‌نویسی بعد از انقلاب در سینمای ایران می‌دانند و او را قلّهٔ نویسندگی و نگارش لقب داده‌اند.{{سخ}}
''آفتاب در سیاهی جنگ گم می‌شود'' نام نخستین کتابی است که از عبداللهی منتشر شد و ''حریم مهرورزی'' نخستین فیلم‌نامه‌ای بود که نوشت و ناصر غلامرضایی آن را ساخت. فیلم‌نامهٔ ''یک قناری یک کلاغ'' زمینهٔ ساخت فیلم بلندی شد که نخستین و تنها تجربهٔ کارگردانی‌اش بود. او با نگارش فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' برندهٔ سیمرغ بلورین شد.

[[پرونده:Asghar abdolahi 2.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ نویسنده'''</center>]]
[[پرونده:Asghar abdolahi 3.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ کارگردان'''</center>]]
[[پرونده:Asghar abdolahi 9.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ آسمانی'''</center>]]
==از میان یادها==
===حول‌وحوش ''یک قناری یک کلاغ''===
====قرار پنهانی برای رسیدن به کارگردانی====
اصغر در نوجوانی در سینمای آزاد کارگردانی کرده و دوسه فیلم هشت‌میلی‌متری ساخته بود. با خودش قرار پنهانی گذاشته بود که فقط فیلم‌نامه‌نویس نباشد. برای آشنایی بیشتر با سینما امور نزدیک به کارگردانی مثل منشی صحنه، دستیار یک و دو، برنامه‌ریز و طراح صحنه و لباس را تجربه کرده است. او در سال۱۳۶۹ سریالی داستانی به نام ''بیداران'' در بندر لنگه ساخت. سپس در پروژه‌ای با حسن هدایت همکاری کرد که فیلم‌های ۹۰دقیقه‌ای می‌ساختند. برای فیلم‌نامهٔ ''بندر مه‌آلود'' که با حسن قلی‌زاده نوشته بود تلاش کرد تا پروانهٔ ساخت بگیرد، ولی به نتیجه نرسید. سرانجام وقتی فیلم‌نامهٔ ''یک قناری یک کلاغ'' را نوشت، به‌پیشنهاد علی حضرتی، خودش آن را کارگردانی کرد.<ref name= ''تئاتر''>{{یادکرد وب|نشانی= https://teater.ir/news/34194-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2.html|عنوان= گفت‌وگوی قدیمی با اصغر عبداللهی|ناشر= پایگاه خبری تئاتر}}</ref>

====بارقه‌های نگارش فیلم‌نامه====
عبداللهی همیشه نوشته‌هایی را آماده دارد؛ خودش می‌گوید: «من هم داستان‌کوتاه‌نویس هستم، هم گاهی برای نوشتن رمان خیز برمی‌دارم، همیشه هم طرح‌هایی برای فیلم‌نامه و سریال دارم. این طرح‌ها گاهی یک صفحه است، گاهی بیشتر، گاهی کمتر و گاهی هم کامل و یک داستان، نمایشنامه یا فیلم‌نامه است. بنابراین همیشه نوشته‌هایی را آماده دارم.» ایدهٔ این فیلم‌نامه را یک داستان‌کوتاه رقم زد. حدود چهارپنج سال پیش‌ترش ایده‌ای در سرش داشت که آن را داستان‌کوتاه کرد. ولی این داستان به دلش نمی‌نشست و هر بار از آن فاصله می‌گرفت و دوباره به آن نزدیک می‌شد تا بازنویسی‌اش کند، نمی‌توانست. برای آخرین بار که تصمیم گرفت بازنویسی‌اش کند تا در یک مجموعه‌داستان قرارش دهد، دید که داستان دارد به‌سوی فیلم‌نامه می‌رود. بعد فکر کرد این طرحِ یک مرد و یک زن در خانه را نمایش‌نامه کند، ولی چون این طرح پیچ‌وخم‌هایی داشت که در یک صحنه جای نمی‌گرفت، فیلم‌نامه‌اش کرد.<ref name= ''تئاتر''/>

====کارگردانی فیلم====
اصغر وقتی که فیلم ''یک قناری یک کلاغ'' را کارگردانی کرده بود، از این بابت خوش‌حال بود و به دوست‌هایش که کارگردان بودند با خنده می‌گفت: «از این به‌بعد برای شما نمی‌نویسم، فیلم‌نامه‌هایم را خودم می‌سازم!»<ref name= ''ایسنا''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/news/99100704988/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|عنوان= واکنش احمد امینی به درگذشت اصغر عبداللهی}}</ref>

===عبداللهیِ نه‌چندان مدرن===
عبداللهی خوش ندارد نمایش‌هایی را تماشا کند که بازیگرهایش مخاطب را وارد بازی می‌کنند. روزی او برای تماشای نمایشی در سالن نشسته بود. بازیگرِ نمایش جلو آمد، رودررویش ایستاد، انگشت اشاره را سمتش گرفت و چیزهایی گفت که مروبط به او نبود: «به دنیا دل بسته‌ام و به زروزیورهایش عشق می‌ورزم [...] بهتر است آدمی قید این دنیا را بزند و برود بمیرد!» در این‌طور مواقع که بازیگر در چشم‌هایش زل می‌زند، دستپاچه می‌شود، سرش را زیر می‌اندازد و دیگر صحنه را نمی‌بیند. به‌باور عبداللهی بهتر است بازیگر به‌جای اینکه مخاطب را به بازی بگیرد، با هم‌بازی‌اش که روی صحنه ایستاده و معطلِ دیالوگ مانده و اندکی دستپاچه شده، دیالوگ کند. چون آن‌ها در میزانسن هستند نه مخاطب. این‌گونه نمایش‌ها با تئاتر مدرن ماندگار شدند و نوع دیگرش هم این طور است که بازیگر از میان تماشاچی‌ها برمی‌خیزد و وارد صحنه می‌شود. آن‌ها می‌خواهند بنمایانند که فرقی میان صحنه و همکف نیست و همه بازیگر نمایش‌اند. عبداللهی می‌گوید: «ای بسا بسیاری از اهالی همکف از این تمهید نمایشی تئاتر مدرن خوششان هم بیاید، اما من ترجیح می‌دهم در بازی نباشم. چون فقط برای تماشا رفته‌ام و به‌لحاظ روحی و روانی آمادهٔ بازی نبوده‌ام. می‌توانید مرا درک کنید؟ دوست ندارم بازیگر در چشمان من زل بزند. [...]».<ref name= ''تماشاگر''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یادداشت‌های ویراست‌نشدهٔ یک تماشاگر نه‌چندان مدرن|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۰۳ تا ۱۰۷}}</ref>

===در سوگش===
====اهلِ‌معرفت====
فرشته طائرپور، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ سینما، دل‌نوشته‌ای برای عبداللهی بعد از وفاتش نگاشت:{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا سلام‌هایت همیشهبا لبخند همراه باشد؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا از انجام هر کاری که از دستت و قلمت برمی‌آید استقبال کنی؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا در ایام رنجوری و درد هم زندگی را غنیمت بشمری و حالِ احوال‌پرسان خودت را با شُکر و شوخی خوب کنی؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا از اندیشه و تجربه و قلمت، قصه‌ها ساحته شوند و نقش‌ها جان بگیرند؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی که وقتی رفته‌ای هم باشی و حضورت فراموش نشود.{{سخ}}
پس از این، هربار نامت و یادت جاری شود، با احترام و افسوس، تو را مجسم خواهیم کرد؛ با آن قامتِ همیشه‌بلند، لبخندِ همیشه‌برقرار و نگاهِ همیشه‌مشتاق برای دیدار.{{سخ}}
دیدار حق و ملافات با عزیزانت در عالم باقی، مبارکت باشد، اصغر عبداللهی عزیز.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/2391244-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0|عنوان= نوشتهٔ فرشته طائرپور برای درگذشت اصغر عبداللهی}}</ref>

====پدر ادبیات سینمای ما====
هنگامه قاضیانی، هنرپیشهٔ تئاتر و سینما و تلویزیون، یادداشتی برای عبداللهی منتشر کرد:
بعدِ رفتن پدرم امروز دومین باره احساس یتیم‌شدن دارم، باورم نمیشه، پدرم، استاد همهٔ فضیلت‌های فراموش‌شده{{سخ}}
چه ناگهان رفتی، حالا جلسه‌های فیلم بدونِ تو جانی ندارد، چه داغی بر دلِ ما نشاندی، خاطراتِ پاک و شریفت را چه کنیم؟ پدری‌کردن‌ها{{سخ}}
یتیم شدیم پدر ادبیات سینمای ما{{سخ}}
خانه خلوت شد{{سخ}}
قناری‌ها نمی‌خوانند{{سخ}}
تسلیت به اختر اعتمادی، مترجم بزرگ، که یارِ پدرِ ما بود، عشق او بود، و به مردم ایران و به همهٔ رفیقانم که در دایرهٔ عشقِ اصغر عبداللهی بی‌مثال بودند{{سخ}}
داغ بر دل نشسته ..... جای خالیت با هیچ‌چیز پر نمیشه.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://ejiga.com/m/tb7ubE7|عنوان= قناری‌ها نمی‌خوانند؛ یادداشت هنگامه قاضیانی}}</ref>

==زندگی و یادگار==
===سال‌شمار===

===گذری بر زندگی===
عبداللهی در دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک، نمایشنامه‌نویسی می‌خواند. این دانشکده پس از انقلاب با دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران یکی شد. او پایان‌نامه‌اش را ارائه نداد و تحصیل را ناتمام رها کرد.<ref name= ''ایرنا''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.irna.ir/news/84163484/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= پیکر اصغر عبداللهی فردا تشییع می‌شود}}</ref>{{سخ}}
عبداللهی داستان‌کوتاه‌های درخشانی نوشت و فیلم‌نامه‌هایش نیز از بافت داستانی برخوردارند و او از این توانایی خویش برای سینمای ایران مایه گذاشت. او وقتی فیلم‌نامه‌هایش را به کارگردان‌ها وامی‌گذارْد، دست آن‌ها را در تغییر باز می‌گذاشت گه این نشان از درک زیاد او بود.{{سخ}}
وی فقط از راه نوشتن امرار معاش می‌کرد و همهٔ عمر خود را با واژه‌ها گذراند. کسب درآمد از راه نوشتن، آن‌هم در وادی کتاب و سینما که کمترین حق به نویسنده به‌عنوان آفرینندهٔ اثر تعلق می‌گیرد، دشواری‌هایی دارد که عبداللهی در زیِ نویسندگی‌اش همه را تحمل کرد.<ref name= ''کاردر''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= برنمی‌گشت به پشت‌سر نگاه کند|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹|صفحه= ۱۸}}</ref>{{سخ}}
سرطان چند سالی درگیرش کرد. یک ماه پیش از آسمانی‌شدنش، احمد امینی با او تلفنی حرف زده و او را بسیار پرانرژی احساس کرده بود، اصغر با لحنی خوش‌حال گفته بود منتظر است تا شیمی‌درمانی‌اش تمام شود و احمد هم با خودش فکر کرده بود که اصغر همان اصغرِ همیشگی است و روحیه دارد. ولی اجل مهلتش نداد و در شصت‌وچهارسالگی رخت از این جهان بربست.<ref name= ''ایرنا''/> <ref name= ''ایسنا''/>

===شخصیت و اندیشه===
شخصیت عبداللهی در فرایند نوشتن شکل گرفت. او چندان قلم زده است که تجربه‌های بسیاری در نوشتن نصیبش شده. مطالعات داستانی او گسترده است و دانسته‌هایش بسیارند؛ ولی آثاری که از وی به جا مانده است بیش از آنکه از دانشش سرچشمه گرفته باشد، مرهون تجربه‌هایش در نوشتن است.<ref name= ''کاردر''/>

===تکاپوی هنری===
====زندگی سینمایی<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یک فیلم‌نامه‌نویس حرفه‌ای|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹|صفحه= ۱۸}}</ref>====
ریچارد کورلیس، منتقد فیلم آمریکایی، در مقاله‌ای با عنوان ''نکاتی دربارهٔ نگرهٔ فیلم‌نامه‌نویس'' می‌نویسد: «اگر فیلم‌نامه‌نویس در تعدادی از فیلم‌های محبوب کار کرده باشد و در این فیلم‌ها به‌تنهایی عنوان فیلم‌نامه‌نویس را داشته باشد، اگر بتوانیم سبکی مشترک را در فیلم‌های با کارگردانان و بازیگران متفاوت بیابیم، نوعی شخصیت مؤلف‌گونه نمودار خواهد شد.» با توجه به گفتهٔ کورلیس، فیلم‌نامه‌های عبداللهی چنین نیستند، تعداد فیلم‌های ماندگار و محبوب او چندان زیاد نیست و سبک مشترکی نیز در آثارش مشاهده نمی‌شود؛ ولی بی‌شک او فیلم‌نامه‌نویسی حرفه‌ای بود که از سال۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵ در ژانرهای مختلف حدود ۲۷ فیلم‌نامه نوشت و در دوره‌های مختلف سینمای بی‌ثبات ایران دوام آورد.{{سخ}}
در سال۱۳۶۵ عبداللهی با نوشتن ''حریم مهرورزی'' فیلم‌نامه‌نویسی را آغاز کرد. این داستان، عاشقانه‌ای با زمینهٔ جنگ و دغدغهٔ معاش است. عبداللهی تا پایان دههٔ۶۰ دشواری‌های امرار معاش را مضمون اصلی فیلم‌نامه‌هایش قرار داد. این موضوع در داستان‌هایش آنچنان که باید به اوج نمی‌رسید و به سبک تبدیل نمی‌شد و دلیلش هم این بود که در دههٔ۶۰ فیلم‌ها می‌بایست با پایان‌های کلیشه‌ای جابران و مستبدان را به سزای اعمالشان برسانند تا بتوانند اکران شوند.{{سخ}}
عبداللهی با نوشتن ۱۴ فیلم‌نامه دههٔ۷۰ را پرکار گذراند. او سال۱۳۷۰ فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' را به‌همراه حسن قلی‌زاده نگاشت. این فیلم‌نامه، سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه از دهمین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر را برای نویسنده‌اش به ارمغان آورد. ''خواهران غریب'' در سال۱۳۷۴ با همراهی کیومرث پوراحمد بر اساس کتابی از اریش کوستنر به تحریر در آمد که با استقبال تماشاگران گیشهٔ پرپولی داشت. عبداللهی در سال۱۳۷۶ فیلم‌نامهٔ ''مرسدس'' را در حال‌وهوای رفاقت و دوستی نوشت. در همان سال او ''غریبانه'' را نیز نگاشت که به فیلم‌فارسی شباهت داشت، این فیلم آغازگر موج فیلم‌های «دختروپسری» بود که تماشاگران دوستش داشتند. او دههٔ پرکارش را با نوشتن فیلم‌نامه‌های دیگری به پایان بُرد.{{سخ}}
در دههٔ۸۰ به‌اندازهٔ دههٔ قبل پرکار نبود و فقط ۵ فیلم‌نامه نوشت که کمدی ''نصف مال من نصف مال تو'' موفق‌ترینشان در گیشه بود. آخرهای دههٔ۸۰ بود که فیلم‌نامهٔ سریال ''آشپزباشی'' را برای تلویزیون نگاشت که مخاطب‌ها آن را پسندیدند.{{سخ}}
عبداللهی در دههٔ۹۰ فیلم‌نامهٔ عاشقانهٔ ''خداحافظی طولانی'' را قلم زد که نامزد سی‌وسومین جشنوارهٔ فیلم فجر شد و با دریافت دیپلم افتخار تجلیل شد. ''یک قناری یک کلاغ'' آخرین فیلم‌نامه‌ای بود که در دههٔ۹۰ با نخستین تجربهٔ کارگردانی خودش روی پرده رفت. این فیلم از فیلم‌های هم‌دورهٔ خودش متمایز بود و توجه منتقدان را جلب کرد.

===یادمان‌ها و بزرگداشت‌ها===
[[جعفر مدرس صادقی]]، نویسنده، دربارهٔ بزرگداشت برای عبداللهی چنین می‌گوید:{{سخ}}
[آقای] اصغر عبداللهی خیلی بزرگ‌تر از این حرف‌هاست که به تمجید و تحسین و بزرگداشت نیاز داشته باشد. چند سطری از اسرارنامهٔ عطار به‌نشانهٔ عرض ارادت؛ پای ملخی به محضر سلیمان بُردن:<ref name= ''تی‌وی''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.aparat.com/v/ytbIY|عنوان= به یاد اصغر عبداللهی}}</ref>
{{شعر|نستعلیق|سبک=color:#DB7093}}
{{ب|''' چنین گفت آن بزرگ کاردیده'''|'''که بود او نیک و بد بسیار دیده'''}}
{{ب|''' همه بنمایدت روشن چو خورشید'''|'''حنانک آن جمله می‌بینی تو جاوید'''}}
{{ب|'''ولی مویی به تو ننماید از تو'''|'''تویی تو نهان می‌باید از تو'''}}
{{پایان شعر}}

[[حسین مرتضائیان آبکنار]]، نویسنده، نیز می‌گوید: «می‌دانم اصغر اهل بزرگداشت و این حرف‌ها نیست. بزرگداشت برای اصغر یعنی بنشینی با رفیق‌هایت یک استکان چای بخوری و دربارهٔ کتاب حرف بزنی.<ref name= ''تی‌وی''/>»{{سخ}}
در روز شنبه ۱۳دی۱۳۹۹ یادبودی مجازی به‌دلیل برگزارنکردن مراسم‌های حضوری برای جلوگیری از شیوع بیماری کرونا، به‌همت لایو نقطهٔ عطف با همکاری کانون فیلم‌نامه‌نویسی سینمای ایران در صفحهٔ اینستاگرام جابر قاسمعلی، فیلم‌نامه‌نویس و منتقد فیلم ایرانی، برگزار شد که افرادی همچون فرهاد توحیدی، احمد امینی، عبدالرضا منجزی، محسن دامادی، وحید نیکخواه آزاد و محمود مهرآور به‌یاد اصغر عبداللهی سخن راندند.<ref name= ''جابر''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.instagram.com/p/CJjQ15aDSKi/|عنوان= به‌یاد اصغر عبداللهی، بخش اول}}</ref>

===عبداللهی در آینهٔ دیگران===
====احمد امینی؛ فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان و منتقد فیلم====
{{گفتاورد تزیینی|او خیلی اهل‌خواندن و مطالعه بود. بزرگ‌ترین دغدغه‌اش به‌نظرم همین بود. [...] او آدم بسیارکتاب‌خوانده، فهمیده و بی‌تکلفی بود [...] اصغر از لحاظ خلق‌وخوی شخصی زندگی را خیلی راحت می‌گرفت. نه به‌دنبال ماشین بود نه خانه و نه پول.<ref name= ''ایسنا''/>}}

====[[حسین مرتضائیان آبکنار]]؛ نویسنده====
من واقعاً یک دهه از او چیز یاد گرفتم؛ دربارهٔ ادبیات، فیلم، زندگی، سیاست و خیلی چیزها. یعنی توانستم چیزهایی را یک دهه جلوتر از خودم {{گفتاورد تزیینی|ببینم از منظر آدمی که ده سال از من بزرگ‌تر است و نگاه دارد و عمیق است. همیشه مثل برادر بزرگ‌ترم بوده، مثل راهنما، مثل رفیق، مثل همکلاسی، همهٔ این‌ها باهم بوده برایم. پُلی بوده بین من و نسل قبل از خودش. من هیچ‌وقت [[شمیم بهار]] را ندیدم، اما از منظر اصغر شناختمش. یادم می‌آید چه‌قدر خیابان‌های تهران را من و اصغر پیاده باهم گز کردیم، همین‌جوری حرف زدیم و حرف زدیم و حرف زدیم. دلم لک زده دوباره برای همان قدم‌زدن‌ها، برای آن حرف‌ها توی تهران.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====[[رضا فرخ‌فال]]؛ نویسنده====
{{گفتاورد تزیینی|آن موقعی که من ایران بودم، اصغر را زیاد می‌دیدم و باهم خیلی راجع به داستان و داستان‌نوشتن صحبت می‌کردیم و یادم می‌آید یکی از موضوعاتی که به آن فکر می‌کردیم به‌عنوان یک سؤال یا چیزی که هر دویمان دوستش داشتیم شفاف‌نوشتن داستان بود.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====[[محمدحسن شهسواری]]؛ نویسنده====
{{گفتاورد تزیینی|از همان نیمهٔ دوم دههٔ۶۰ داستان‌های یک نفر شاید با اولین یا دومین پاراگراف که خواندم، من را سِحر کرد. سحر جادوی کلمات و فضایی که به نظر خیلی ساده می‌رسید و واقعاً نمی‌فهمیدی که کِی بلعیده می‌شوی توی فضای داستان. من خیلی فکر کردم که چرا داستان‌های اصغر عبداللهی این تأثیر جادویی را روی من می‌گذارد؛ آیا چون مثل من آبادان بوده؟ آیا چون مثل من عاشق تهران است؟ آیا چون مثل من داستان‌نویس است؟ آیا چون مثل من عاشق تئاتر است؟ آیا چون مثل من فیلم‌نامه‌نویس است؟ آیا چون مثل من معلم است؟ اما خب این‌ها نیست واقعاً به‌خاطر اصالت است.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

{{جعبه گفتاورد |نقل‌قول=<center>'''رضا کیانیان، بازیگر و نویسنده، عبداللهی را مورد خطاب قرار می‌دهد: اون موقع‌هایی که تو ستارهٔ فیلم‌نامه‌نویسی سینمای ایران بودی، من هنوز فیلمی بازی نکرده بودم، همون موقع‌ها بهت حسودیم می‌شد، به‌خاطر اون‌همه کتابی که خونده بودی و اون‌همه کتابی که زیر دستت و روی میزت بود هی می‌خواستی بخونی. بزرگ و بزرگ‌تر باشی و یه بوس.<ref name= ''تی‌وی''/>
'''<noinclude></center>|تراز=چپ|عرض=۲۲%|رنگ پس‌زمینه=#F99 }}

====رسول صدرعاملی؛ فیلم‌ساز====
{{گفتاورد تزیینی|او کسی است که وقتی در هر شرایط روحی و روانی کنارش می‌نشینی، تو را از آن حال‌واحوالات خودت جدا می‌کند و می‌بَرد به دنیای جذاب دوست‌داشتنی قصه‌ها.{{سخ}}
اصغر عبداللهی در هر دو ژانر کودک‌ونوجوان و جوان و سینمای اجتماعی به‌شدت می‌درخشد و کارهای درخشانی دارد. فیلم‌هایی که هم جذاب و پرمخاطب بود و هم سرسوزنی اَنگ سینمای مبتذل بهشان نمی‌چسبید.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====حمید امجد؛ کارگردان تئاتر====
{{گفتاورد تزیینی|خوشبختانه اصغر زندگی پرثمرش را تا امروز صرفِ نوشتنی کرد که داستان‌هایش به ما می‌گویند عشق فروتنانهٔ یک لحظه از زندگی‌اش است که شاید کشف آن زندگی او را دگرگون کرد. خوشبختانه با داستان‌هایش زندگی ما را هم دگرگون کرد.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

===گفته‌های عبداللهی در بابِ خودش و آثارش===
====دربارهٔ تقابلِ صبوری‌اش برای تماشای نمایش با تصورش از نمایش====
{{گفتاورد تزیینی|تماشای هرچیز، آدم صبور و پرحوصله می‌خواهد که ازقضا این عیب را که صبوری باشد، من دارم. می‌توانم ساعت‌ها حتی زیر باران به تماشای نمایش خیابانی بایستم، یا چندک بزنم و لای جمعیت در سالنی کوچک بنشینم و بی‌آنکه صحنه را درست و دقیق ببینم، نود دقیقه به روبه‌رو نگاه کنم، یا نمایشی به زبان اسپانیایی، آلمانی، ایتالیایی و... را تا آخر بشنوم... اما تلقی و تصور من از نمایش همیشه مزاحم این روح صبور است و عیش مرا درست وقتی بازیگر دارد عرق خلّاقه می‌ریزد، بر هم می‌زند و انصاف در داوری را از من می‌گیرد.<ref name= ''تماشاگر''/>}}

====چیزهایی را که نمی‌نویسد====
{{گفتاورد تزیینی|من هیچ دوست ندارم نمایشی ببینم که بازیگرش هی بیاید جلوی صحنه و به من زل بزند یا با انگشت اشاره مرا نشانه بگیرد. [...] از آن نوع نمایشاتی که با آدمیزاد اینجوری رفتار می‌کنند چیزی نمی‌نویسم. از نمایش‌هایی هم که از سر غفلت ندیدم تا مثلاً چیز بهتری ببینم، ولی بعدها شنیدم که بهتر از آن نمایش‌هایی بوده‌اند که دیده‌ام، گزارش کاذب نمی‌دهم. تعداد نمایش‌هایی که دیدم زیاد است. بدیهی است که نمی‌شود دربارهٔ همهٔ آن‌ها یک‌به‌یک و با شرح و تفصیل و ذکر نام عوامل و آدمهای ذینفع بنویسم. بسیاری و ای‌بسا کسانی که مخاطب و خوانندهٔ این مطلب هستند، نمایش‌ها را ندیده‌اند و گفتن جزئیاتِ مثلاً فنّیِ نمایشی که ندیده‌اند حتماً ملال‌آور است. بنابراین سعی می‌کنم طوری گزارش بدهم که طرفِ ما خسته نشود.<ref name= ''تماشاگر''/>}}

===موضع‌گیری‌های او درباره دیگران===

===دلیل شهرت===
فرهاد توحیدی، فیلم‌نامه‌نویس، عبداللهی را نویسندهٔ فوق‌العاده پرکاری معرفی می‌کند و باور دارد اصغر عبداللهی به جایگاه فیلم‌نامه‌نویسی ایران تشخص و منزلت بخشید. عبداللهی ازاین‌رو بسیار پرکار خوانده می‌شود که در سال۱۳۶۹ سه فیلم، در سال۱۳۷۳ سه فیلم و در سال۱۳۷۴ دو فیلم کار کرد. او نویسنده‌ای جنوبی است که بوم‌نگاری و مردم‌نگاری کرده، به مسائل جنوب پرداخته و آدم‌های جنوب را روایت کرده است چون به تعلقات بومی‌اش نزدیکند، مانند فیلم‌نامهٔ ''مهاجران'' و نیز ''به‌خاطر هانیه''.<ref name= ''جابر''/>

===خلق‌وخو===
عبداللهی با همهٔ جنبه‌های زندگی راحت برخورد می‌کرد.<ref name= ''ایسنا''/> به خلوت خو داشت، هیاهو را از اطراف خود زدوده و البته با کوشش‌های بی‌حد و شوقِ سرشارش در دل نویسنده‌های دیگر جا خوش کرده بود. همیشه می‌خواند، می‌نوشت، فیلم نگاه می‌کرد، شاگردهایش را درس می‌داد و با دوست‌هایش می‌گفت و می‌شنید. او در گذشته نمانده و با پیشرفت‌هایش روزبه‌روز جلو می‌رفت. همواره امیدوار و به‌دور از افسردگی بود؛ به‌تعبیر خودش: «افسردگی مال نویسندهٔ پولداره.»<ref name= ''سام''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= مشتاقی و مهجوری|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۹۵ تا ۹۸}}</ref>{{سخ}}حمید امجد، کارگردان تئاتر، اصغر را در این واژه‌ها می‌گنجاند: «این جوانِ خجولِ محجوبِ بگوییم بومی، پای عشقش ایستاد و نویسنده‌وار زیست و تا جایی که من دیدم یکی از پایبندترین آدم‌هاست به آداب زندگی.<ref name= ''تی‌وی''/>»

===سرووضع ظاهری‌اش===
موهایش یک‌دست سفید بود، جین رانگلر گشاد می‌پوشید و با کفش اسپورتش تند و چابک کریم‌خان و حوالی را پیاده‌روی می‌کرد. زودتر از دوستانش به کافه می‌رسید، آمریکانویش را در دست می‌گرفت تا آن‌ها برسند و در این فاصله هر دوستدار فیلم و کتاب که دلش می‌خواست با او حرف بزند، کنارش می‌نشست و از سینما و ادبیات باهم می‌گفتند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://setarehnews.com/149892/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2/|عنوان= گفت‌وگو با اصغر عبداللهی}}</ref>

===استادها و شاگردها===
به‌باور وحید نیکخواه آزاد، تهیه‌کننده و کارگردان، عبداللهی ذاتاً معلم بود. بااینکه اصغر فقط یک سال از نیکخواه بزرگ‌تر بود، ولی همیشه احساس می‌کرد اصغر تجربه‌های بیشتری دارد و چنان شیرین حرف می‌زد که وحید دوزانو مقابلش می‌نشست و دوست نداشت گفت‌وگو تمام شود. وجه معلمی عبداللهی نه‌تنها در کلاس بلکه در مراوداتش هم حس می‌شد. محمدحسین مهدویان، شهرام مکری، مرتضی عباس‌میرزایی، محمد طلوعی وآرش صادق‌بیگی از شاگردانش بودند.<ref name= ''جابر''/>{{سخ}}
شهرام مکری، فیلم‌ساز، می‌گوید: «در کلاس [آقای] عبداللهی بود که وقتی داستان خواندم به‌عنوان تکلیف درسی کلاس ایشان، با جملات محبت‌آمیزی مواجه شدم از طرف ایشان. جملهٔ کلیشه‌ای تشویق باعث پیشرفت می‌شود را من در واقع توانستم سر کلاس‌های ایشان خیلی با پوست و استخوانم درک کنم. همیشه و همیشه احساس می‌کنم شاگرد ایشان هستم.<ref name= ''تی‌وی''/>»

===جایزه‌ای به نامش===
جایزه‌ای خصوصی به نام اصغر عبداللهی دایر شده است که سالانه برگزار می‌شود. این جایزه که در سال۱۴۰۰ پی‌ریزی شد، اسلوب نویسندگی عبداللهی را مدنظر قرار داده است و کتاب‌های رمان، داستان و ناداستان را با تکیه بر ماجراپردازی در ادبیات بَرمی‌رسد.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= جایزه‌ای به نام اصغر عبداللهی|ژورنال= روزنامهٔ شرق|شماره= ۴۰۷۰}}</ref>

==آثار و منبع‌شناسی==
===سبک و لحن و ویژگی آثار===
عبداللهی در اصل داستان می‌نوشت؛ آن‌هم از نوع کوتاهش، فیلم‌نامه نیز بسیار می‌نگاشت، داستان کوتاه را برای دل خویش و مخاطب‌های خاص، فیلم‌نامه را برای امرار معاش. برخی از ادیب‌ها، نام اصغر را در وادی داستان‌ْکوتاه تا نزدیکی‌های آوازهٔ [[غلام‌حسین ساعدی]] می‌کِشانند و عبداللهی را داستان‌نویسِ درجه‌یک در زمان حیات می‌پندارند.{{سخ}}
نثرِ عبداللهی شفاف، خالی از مبالغه و به‌دور از اطوار و زبانش نیز زنده و طناز است. قلمش روان و پر از کنش است. برای اینکه حس و عاطفه را در داستان‌هایش حفظ کند و به مخاطب منتقل کند، استعاره‌ها و نمادها و پیام‌ها را از آثارش بیرون رانده است. راوی‌های روایت‌های عبداللهی، نقش اصلی را در قلم روایی او بازی می‌کنند، به نوشته‌هایش جان می‌بخشند، همچون راوی‌های چخوف، نقشِ‌اول‌اند و داستان را می‌سازند، بی‌طرف نیستند، برای شخصیت‌های داستان غمخوارند و حتی گاهی با آن‌ها گفت‌وگو می‌کنند.{{سخ}}
او ریشهٔ جنوبی خود را شاخ‌وبرگ بخشیده و جنوبِ جنگ‌زده را با سوز و غمخواری عمیقی بازمی‌سازد، به آدم‌ها و ماجراهایشان وفادار است و برای فضاسازی از عناصری همچون باران،طوفان، اسکله، جاشوهای آوازه‌خوان، بندرنشینان بی‌چیز و... بهره می‌جوید.{{سخ}}<ref name= ''سام''/>
روش توصیف‌گری عبداللهی شگفت‌انگیز است. او توصیف‌هایش را فشرده و ریتم‌دار می‌نویسد. قطعه‌های توصیفی کنار همدیگر در جمله‌ها تدوین می‌شوند و تجسم فضایی را می‌آفرینند.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= روشنایی تاریک|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۱ تا ۱۲۳}}</ref>{{سخ}}
او برای چاپ آثارش هول‌ووَلا نمی‌زد و فقط می‌خواست کارش را پخته کند.<ref name= ''سام''/>{{سخ}}
فرهاد توحیدی فیلم‌نامه‌های عبداللهی را در سه دسته جای می‌دهد. دستهٔ اول فیلم‌نامه‌هایی که داستان‌نویس‌بودن عبداللهی را برملا می‌کنند و حکایت از دل‌مشغولی‌ها و داستان‌کوتاه‌هایش دارند. دستهٔ دوم کارهایی‌اند که در اینجا به‌عنوان فیلم‌نامه‌های استاندارد یا بدنه و در دنیا به اسم سینمای ژانر یا گونه شناخته می‌شوند. دستهٔ سوم نیز که حدوداً از دههٔ۸۰ به‌بعد را شامل می‌شود، فیلم‌نامه‌هایی‌اند که عبداللهی آن‌ها را برای معیشت می‌نوشته؛ نه‌تنها عبداللهی بلکه در جریان فیلم‌نامه‌نویسی از سال‌های ۱۳۷۶ به‌بعد عنصر فروش در گیشه‌ها اهمیت یافت و فیلم‌نامه‌نویسان مستقل به این سمت هدایت شدند.<ref name= ''جابر''/>

===کارنامه و فهرست آثار===
====مجموعه‌داستان کوتاه====
* ''در پشت آن مه''، ۱۳۶۴
* ''سایبانی از حصیر''، ۷ داستان کوتاه، ۱۳۶۹
* ''آبی‌های غمناک بارُن''، ۱۳۸۵
* ''هاملت در نم‌نم باران''، ۴ داستان کوتاه، ۱۳۹۹

====داستان بلند====
* ''آفتاب در سیاهی جنگ گم می‌شود''، برای نوجوانان ۱۳۶۰

====آموزشی====
* ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؛ از فیلم‌نامه‌نویسی و زندگی''، ۱۳۹۸

====فیلم‌نامه====
* ''حریم مهرورزی''، ۱۳۶۵
* ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ۱۳۶۶
* ''جمیل''، ۱۳۶۶
* ''مهاجران''، ۱۳۶۹
* ''شهر خاکستری''، ۱۳۶۹
* ''جست‌وجو در جزیره''، ۱۳۶۹
* ''خانه خلوت''، ۱۳۷۰، به‌همراه حسن قلی‌زاده
* ''بندر مه‌آلود''، ۱۳۷۱
* ''سمفونی تهران''، ۱۳۷۳
* ''سال‌های بی‌قراری''، ۱۳۷۳
* ''در کمال خونسردی''، ۱۳۷۳
* ''به‌خاطر هانیه''، ۱۳۷۳
* ''خواهران غریب''، ۱۳۷۴
* ''مرسدس''، ۱۳۷۶
* ''غریبانه''، ۱۳۷۶
* ''عشق کافی نیست''، ۱۳۷۷
* ''داستان‌های جزیره؛ اپیزود سوم: باران و بومی''، ۱۳۷۷
* ''عینک دودی''، ۱۳۷۸
* ''چتری برای دو نفر''، ۱۳۷۹، به‌همراه احمد امینی
* ''آبی''، ۱۳۷۹
* ''صبحانه‌ای برای دو نفر''، ۱۳۸۲
* ''پیشنهاد ۵۰ میلیونی''، ۱۳۸۴
* ''نصف مال من، نصف مال تو''، ۱۳۸۵
* ''خواب زمستانی''، ۱۳۸۶
* ''آشپزباشی''، ۱۳۸۹
* ''خداحافظی طولانی''، ۱۳۹۳
* ''یک قناری، یک کلاغ''، ۱۳۹۵

====کارگردانی====
* ''یک قناری، یک کلاغ''، ۱۳۹۵

====دستیاری کارگردان====
* ''خانه ابری''، ۱۳۶۵
* ''حریم مهرورزی''، ۱۳۶۵
* ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ۱۳۶۶
* ''هی جو''، ۱۳۶۷
* ''سال‌های خاکستری''، ۱۳۶۷
* ''ساوالان''، ۱۳۶۸
* ''پول خارجی''، ۱۳۶۸
* ''شهر خاکستری''، ۱۳۶۹

===جوایز و افتخارات===
فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' سیمرغ بلورین را برایش به ارمغان آورد.<ref name= ''ایرنا''/>

===منبع‌شناسی===
===بررسی موردی چند اثر===
====اتاق پرغبار====
''اتاق پرغبار''، روایت احتضار پیرمردی در اتاقش است که در میان داستان‌های عبداللهی و نیز ادبیات داستانی ایران، جایگاه ویژه‌ای دارد. در آغاز، نویسنده با فضاسازی ماهرانه‌ای، اتاق خوفناک پیرمرد را توصیف می‌کند و وضعِ همین اتاق محورِ داستان می‌شود. پیرمرد کتاب‌فروش است و به‌سبب مطالعاتی که داشته، زبانش شاعرانه است و این شاعرانگی به همهٔ داستان سرایت می‌کند و زبان روایت نیز شاعرانه می‌شود. نخستین گفت‌وگویی که شکل می‌گیرد، فضای داستان را تغییر می‌دهد و این تغییر فضا به داستان اجازه نمی‌دهد که در چنگ احساسات اسیر شود، همچنین برای طرح داستان نیز زمینه‌سازی می‌کند. این قصه مربوط به دوران جنگ است و نویسنده با توصیف‌هایش تصویر زندگی مردمی را شرح می‌دهد که سیاهی جنگ آزارشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= رنگ‌ها در تاریکی|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۱۶ تا ۱۲۰}}</ref>

====جزیره بر آب====
''جزیره بر آب'' داستان گروهبانی را روایت می‌کند که دارد بازنشسته می‌شود و در همین اواخر خدمتش، مجسمه‌ٔ سردیس شاعری که به آن غرور ملی می‌گویند، دزدیده می‌شود. حالا گروهبان برای ارائهٔ گزارش به مرکز، نام این شاعر را نمی‌داند تا در گزارشش بیاورد و باید منتظر بماند تا معلمِ جزیره از سفر بازگردد تا نام شاعر را از او بپرسد. چون معلم دیر می‌آید، گروهبان دربه‌درِ نام این شاعر شده و کتاب‌های درسی فرزندش را زیرورو می‌کند، ولی نام شاعر را نمی‌یابد. خطّ روایی و لحن عبداللهی در داستان ساده و سرراست است. قصه میان خیال و واقعیت در رفت‌وبرگشت است و فضایی شبیه به روایت‌های [[ساعدی|غلام‌حسین ساعدی]] را دارد که جهانِ روزمره و در عین حال ملتهب را روایت می‌کند. البته ورایِ روایت‌های عبداللهی با جهانِ ساعدی فاصلهٔ بسیاری دارد. عبداللهی در ''جزیره بر آب'' غیاب‌ها را روایت می‌کند و این مجسمه سرنخِ غیاب‌هاست. گروهبانِ داستان با دنیایش بیگانه است و برای اینکه آشنا شود، داستانْ تاریخ را مرور می‌کند تا نام شاعرِ غرور ملی را به او بنمایاند.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یرقان مرز ندارد|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۴ تا ۱۲۶}}</ref>

====خرچنگ‌ها====
''خرچنگ‌ها'' دو ماجرای داستانی را باهم روایت می‌کند؛ پاسبانی که باید مردی معترض را که ازقضا دوست قدیمی‌اش است، جلب کند. از سوی دیگر، مردی به کلانتری آمده تا از زنش شکایت کند، این مرد برای رفاه زندگی‌اش و کسب معاش هر کاری توانسته کرده و اکنون آسایشی که برایش تلاش کرده در تهدید است. این دو روایت آدم‌هایی را می‌نمایانند که در موقعیتی دشوار قرار گرفته‌اند و مثل خرچنگ در گل گیر کرده‌اند. نویسنده از همان ابتددای داستان، تصویرسازی را آغاز می‌کند و شروعی گیرا را رقم می‌زند. او از طبیعت برای پیش‌بُرد داستان کمک می‌گیرد و همهٔ عناصر سازندهٔ داستانش را با رفتارهای شخصیت‌ها هم‌سو می‌کند. خطهٔ جنوب در این قصه نه کلیشه بلکه لازمهٔ وجودی روایت و بستر مناسبی برای رویدادهاست. ''خرچنگ‌ها'' تصویرهایی از زندگی را می‌نمایاند، صریح است و در ورای ظاهر کف خیابانی‌اش، عمیق است و گاهی در پرده حرف‌هایش را به مخاطب می گوید. حرف اضافه ندارد و داستانش را با ایجاز پیش می‌بَرد. نویسنده گویی با شخصیت‌های داستانش زندگی کرده، آن‌ها را به‌نیکی می‌شناسد و می‌سازد و از این رو است که خواننده نیز با آن‌ها احساس آشنایی می‌کند. زبان داستان ساده و صمیمی است و دیالوگ‌ها چنان متعلق به شخصیت‌هایند که داستان واقعی جلوه می‌دهند. در ''خرچنگ‌ها'' خُرده‌داستان‌هایی نیز مشاهده می‌شود که زنجیروار در سوی هستهٔ مرکزی داستان‌اند. مهدی کریمی، منتقد ادبی، می‌گوید: «خرچنگ‌ها تصویری است موجز و دقیق از وضعیت زندگی خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط و رفاقت و نگاهی انتقادی به زندگی روزمره و به‌دست‌آوردن‌ها و ازدست‌دادن‌های این طبقه. چیزی که در جای‌جای اثر و پایانش مشهود است.».<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= نوبت بُرد|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۷ تا ۱۲۸}}</ref>

====اینجاست آن‌که اتللو بود====
''اینجاست آن‌که اتللو بود'' از گذشته آغاز می‌شود و می‌کوشد آن گذشتهٔ نزدیک را یادآوری کند. راویِ داستانْ نوجوانی است که در جنوب رشد کرده و
به‌سبب فضای زندگی‌اش، ناخواسته بیشتر از سنّ خودش می‌فهمد. او چنان در گذشته غوطه می‌خورد که انگار دوباره دارد آن را زندگی می‌کند. نویسنده تصاویر را با جزئیات در ذهنِ راوی مرور می‌کند و به این طریق شخصیت‌های داستان را به مخاطب می‌شناساند. دیالوگ‌ها در فضاسازی سهمِ به‌سزایی دارند و شخصیت‌ها را نیز معرفی می‌کنند. بارِ عاطفیِ کلماتی که در قالب دیالوگ از زبان شخصیت‌های داستان جاری می‌شود، مخاطب را به آن‌ها نزدیک می‌کند. این داستان حاملِ اتفاق نیست، آدم‌ها و لحظات عادیِ زندگی‌شان اصلِ داستان‌اند و مخاطب به تماشای انسان‌هایی می‌نشیند که نویسنده در قامت راوی غمخوارشان است و بهشان حس دارد. فردین آریش، نویسنده و روزنامه‌نگار، در شرح اینکه داستان ''اینجاست آن‌که اتللو بود'' دربارهٔ چه کسانی است، می‌گوید: «آدم‌هایی ناراضی و سرخورده، حسرت‌زده و متمایل به گذشته، برکنار از زندگی و حال، در خود، دل‌سپرده به اندوه و در آرزوی پناه‌بردن به صحنه، به نقشی غیرازآنچه زندگی به آن‌ها تحمیل کرده است.»<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= در جست‌وجوی زمان ازدست‌رفته|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۷ تا ۱۲۸}}</ref>

====قصه‌ها از کجا می‌آیند؟====
''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' کتابی آموزشی‌روایی است که دست نویسنده‌های جوان را می‌گیرد و آن‌ها را با روایت آشنا می‌کند. این کتاب طرحِ نویی است که نویسنده‌اش کوشیده تا از خشکی کلاس‌های درسی کم کند و با مخاطب‌هایش دوست باشد. روایت‌هایش سرشار از حس‌اند و طنزی ظریف در آن‌ها موج می‌زند. توضیح‌هایش ساده و قدرتمندند و گره‌های درسی را می‌گشایند. نویسنده اطلاعات را از مخاطب پنهان نمی‌کند و اسم این پنهان‌کاری‌ها را پلات‌دزدی می‌گذارد. عبداللهی در این کتاب فیلم‌نامه‌های خود را نیز از بوتهٔ نقد می‌گذراند. او در هر فصل یک مسئلهٔ دشوار فیلم‌سازی را به مخاطبش می‌شناساند، نویسندهٔ جوان را از توهم‌های روشن‌فکری دور می‌کند و تجربه‌های خود را می‌آموزد.<ref>{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= امیری|نام= میثم|عنوان= قطعاً دوست‌داشتنی|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۳۱ تا ۱۳۵}}</ref>{{سخ}}
وحید نیکخواه آزاد با خواندنِ ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' و سلسله‌مطالب آموزشی مجلهٔ ''همشهری‌داستان'' به وجد آمده و بیان می‌کند که چگونه می‌شود مطالب آموزشی خشک را در لفافهٔ داستانی و شیرین نوشت؟<ref name= ''جابر''/>
رسول صدرعاملی، فیلم‌ساز، می‌گوید: «اصغر عبداللهی کتاب درخشانی دارد به اسم ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' برای هر کسی که نوشتن را دوست دارد یا دلش می‌خواهد دستی در نوشتن داشته باشد و اساساً قصه‌شنیدن و قصه‌گویی را دوست دارد، این کتاب به‌شدت دوست‌داشتنی و جذاب است.<ref name= ''تی‌وی''/>»{{سخ}}

===ناشرینی که با او کار کرده‌اند===

===تعداد چاپ‌ها و تجدید چاپ‌های کتاب‌ها===

==نوا، نما و نگاه==

==پانویس==
{{پانویس|۲}}

==منابع==
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= عبداللهی|نام= اصغر|عنوان= یادداشت‌های ویراست‌نشدهٔ یک تماشاگر نه‌چندان مدرن|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= سام|نام= شکیبا|عنوان= مشتاقی و مهجوری|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|عنوان= جایزه‌ای به نام اصغر عبداللهی|ژورنال= روزنامهٔ شرق|دوره= هجدهم|شماره= ۴۰۷۰|سال= ۱۴۰۰}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= ستاری‌فرد|نام= پیمان|عنوان= رنگ‌ها در تاریکی|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= طاهری|نام= شروین|عنوان= روشنایی تاریک|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= اسکندری|نام= رضا|عنوان= یرقان مرز ندارد|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= کریمی|نام= مهدی|عنوان= نوبت بُرد|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= آریش|نام= فردین|عنوان= در جست‌وجوی زمان ازدست‌رفته|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= امیری|نام= میثم|عنوان= قطعاً دوست‌داشتنی|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= یگانه|نام= یاور|عنوان= یک فیلم‌نامه‌نویس حرفه‌ای|ژورنال= روزنامه همشهری|مکان= تهران|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= کاردر|نام= مرتضی|عنوان= برنمی‌گشت به پشت‌سر نگاه کند|ژورنال= روزنامه همشهری|مکان= تهران|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹}}

==پیوند به بیرون==
*{{یادکرد وب|نشانی= https://teater.ir/news/34194-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2.html|عنوان= گفت‌وگوی قدیمی با اصغر عبداللهی|ناشر= پایگاه خبری تئاتر|تاریخ انتشار= ۸دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۶دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.irna.ir/news/84163484/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= پیکر اصغر عبداللهی فردا تشییع می‌شود|ناشر= خبرگزاری ایرنا|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۶مرداد۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/news/99100704988/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|عنوان= واکنش احمد امینی به درگذشت اصغر عبداللهی|ناشر= خبرگزاری ایسنا|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۱۸مهر۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.aparat.com/v/ytbIY|عنوان= به یاد اصغر عبداللهی|ناشر= آپارات، همشهری تی‌وی|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۱۳دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/2391244-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0|عنوان= نوشتهٔ فرشته طائرپور برای درگذشت اصغر عبداللهی|ناشر= تارنمای خبرفوری|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۵دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://ejiga.com/m/tb7ubE7|عنوان= قناری‌ها نمی‌خوانند؛ یادداشت هنگامه قاضیانی|ناشر= تارنمای اکران‌نیوز|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۲۵دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://setarehnews.com/149892/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2/|عنوان= گفت‌وگو با اصغر عبداللهی|ناشر= تارنمای ستاره‌نیوز|تاریخ انتشار= ۱۳آذر۱۳۹۶|تاریخ بازبینی= ۲۶دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.instagram.com/p/CJjQ15aDSKi/|عنوان= به‌یاد اصغر عبداللهی، بخش اول|ناشر= صفحهٔ اینستاگرام جابر قاسمعلی|تاریخ انتشار= ۱۳دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۷دی۱۴۰۰}}

کاربر:چیروکا

2022-01-16T10:42:39Z

چیروکا: صفحه‌ای تازه حاوی «چِرو جوانه است و چیروک داستان و چیروکا جوانهٔ داستان است در من.» ایجاد کرد

چِرو جوانه است و چیروک داستان و چیروکا جوانهٔ داستان است در من.

اصغر عبداللهی

2022-01-16T10:35:56Z

چیروکا:

{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
| نام = اصغر عبداللهی
| تصویر = Asghar abdolahi 1.jpg
| توضیح تصویر =
| نام اصلی =
| زمینه فعالیت = کتاب و سینما
| ملیت =
| تاریخ تولد = ۱۳۳۴
| محل تولد = آبادان
| والدین =
| تاریخ مرگ = ۷دی۱۳۹۹
| محل مرگ = تهران
| علت مرگ = بیماری سرطان
| محل زندگی =
|مختصات محل زندگی =
|مدفن =
|در زمان حکومت =
|اتفاقات مهم =
|نام دیگر =
|لقب =
|بنیانگذار =
|پیشه = نویسنده و کارگردان
|سال‌های نویسندگی =
|سبک نوشتاری =
|کتاب‌ها = ''سایبانی از حصیر''، ''هاملت در نم‌نم باران'' و...
|مقاله‌ها =
|نمایشنامه‌ها =
|فیلم‌نامه‌ها = ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ''آشپزباشی'' و...
|دیوان اشعار =
|تخلص =
|فیلم(های) ساخته براساس اثر(ها) =
|همسر = اختر اعتمادی
|شریک زندگی =
|فرزندان =
|تحصیلات =
|دانشگاه = دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران
|حوزه =
|شاگرد =
|استاد =
|علت شهرت =
|تأثیرگذاشته بر =
|تأثیرپذیرفته از =
|وب‌گاه =
|imdb_id =
|soure_id =
|جوایز =
|گفتاورد =
|امضا =
}}

'''اصغر عبداللهی''' داستان‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان بود.
<center>* * * * *</center>
عبداللهی نوشتن را پیش از انقلاب آغاز کرد، همان روزها که دانشجوی نمایشنامه‌نویسی دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک بود. داستانِ کوتاه نوشتن در ذاتِ قلمش بود؛ فیلم‌نامه‌های بسیاری هم می‌نوشت و گاهی نقدهای ادبی و سینمایی نیز از قلمش می‌تراوید. او به ادبیات پربار اقلیمش چنگ زده بود و معادن نوشتاری جنوب را می‌کاوید. جنوب کلیشهٔ داستان‌هایش نبود، بلکه لازمهٔ وجودی داستان‌ها و بستر مناسبی برای رخدادهای روایی‌اش بود و او از این طبیعت برای پیشبرد قصه‌هایش بسیار بهره بُرد. کارنامهٔ پربار او شامل داستان‌ها و فیلم‌نامه‌هایی در ژانرهای گوناگون است که هر کدام در نوع خود الگویند و می‌توانند در کارگاه‌های فیلم‌نامه‌نویسی و داستان‌نویسی تدریس شوند. برخی از سینماگران اصغر عبداللهی را جزو اولین پیشگام‌های فیلم‌نامه‌نویسی بعد از انقلاب در سینمای ایران می‌دانند و او را قلّهٔ نویسندگی و نگارش لقب داده‌اند.{{سخ}}
''آفتاب در سیاهی جنگ گم می‌شود'' نام نخستین کتابی است که از عبداللهی منتشر شد و ''حریم مهرورزی'' نخستین فیلم‌نامه‌ای بود که نوشت و ناصر غلامرضایی آن را ساخت. فیلم‌نامهٔ ''یک قناری یک کلاغ'' زمینهٔ ساخت فیلم بلندی شد که نخستین و تنها تجربهٔ کارگردانی‌اش بود. او با نگارش فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' برندهٔ سیمرغ بلورین شد.

[[پرونده:Asghar abdolahi 2.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ نویسنده'''</center>]]
[[پرونده:Asghar abdolahi 3.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ کارگردان'''</center>]]
[[پرونده:Asghar abdolahi 9.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''عبداللهیِ آسمانی'''</center>]]
==از میان یادها==
===حول‌وحوش ''یک قناری یک کلاغ''===
====قرار پنهانی برای رسیدن به کارگردانی====
اصغر در نوجوانی در سینمای آزاد کارگردانی کرده و دوسه فیلم هشت‌میلی‌متری ساخته بود. با خودش قرار پنهانی گذاشته بود که فقط فیلم‌نامه‌نویس نباشد. برای آشنایی بیشتر با سینما امور نزدیک به کارگردانی مثل منشی صحنه، دستیار یک و دو، برنامه‌ریز و طراح صحنه و لباس را تجربه کرده است. او در سال۱۳۶۹ سریالی داستانی به نام ''بیداران'' در بندر لنگه ساخت. سپس در پروژه‌ای با حسن هدایت همکاری کرد که فیلم‌های ۹۰دقیقه‌ای می‌ساختند. برای فیلم‌نامهٔ ''بندر مه‌آلود'' که با حسن قلی‌زاده نوشته بود تلاش کرد تا پروانهٔ ساخت بگیرد، ولی به نتیجه نرسید. سرانجام وقتی فیلم‌نامهٔ ''یک قناری یک کلاغ'' را نوشت، به‌پیشنهاد علی حضرتی، خودش آن را کارگردانی کرد.<ref name= ''تئاتر''>{{یادکرد وب|نشانی= https://teater.ir/news/34194-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2.html|عنوان= گفت‌وگوی قدیمی با اصغر عبداللهی|ناشر= پایگاه خبری تئاتر}}</ref>

====بارقه‌های نگارش فیلم‌نامه====
عبداللهی همیشه نوشته‌هایی را آماده دارد؛ خودش می‌گوید: «من هم داستان‌کوتاه‌نویس هستم، هم گاهی برای نوشتن رمان خیز برمی‌دارم، همیشه هم طرح‌هایی برای فیلم‌نامه و سریال دارم. این طرح‌ها گاهی یک صفحه است، گاهی بیشتر، گاهی کمتر و گاهی هم کامل و یک داستان، نمایشنامه یا فیلم‌نامه است. بنابراین همیشه نوشته‌هایی را آماده دارم.» ایدهٔ این فیلم‌نامه را یک داستان‌کوتاه رقم زد. حدود چهارپنج سال پیش‌ترش ایده‌ای در سرش داشت که آن را داستان‌کوتاه کرد. ولی این داستان به دلش نمی‌نشست و هر بار از آن فاصله می‌گرفت و دوباره به آن نزدیک می‌شد تا بازنویسی‌اش کند، نمی‌توانست. برای آخرین بار که تصمیم گرفت بازنویسی‌اش کند تا در یک مجموعه‌داستان قرارش دهد، دید که داستان دارد به‌سوی فیلم‌نامه می‌رود. بعد فکر کرد این طرحِ یک مرد و یک زن در خانه را نمایش‌نامه کند، ولی چون این طرح پیچ‌وخم‌هایی داشت که در یک صحنه جای نمی‌گرفت، فیلم‌نامه‌اش کرد.<ref name= ''تئاتر''/>

====کارگردانی فیلم====
اصغر وقتی که فیلم ''یک قناری یک کلاغ'' را کارگردانی کرده بود، از این بابت خوش‌حال بود و به دوست‌هایش که کارگردان بودند با خنده می‌گفت: «از این به‌بعد برای شما نمی‌نویسم، فیلم‌نامه‌هایم را خودم می‌سازم!»<ref name= ''ایسنا''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/news/99100704988/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|عنوان= واکنش احمد امینی به درگذشت اصغر عبداللهی}}</ref>

===عبداللهیِ نه‌چندان مدرن===
عبداللهی خوش ندارد نمایش‌هایی را تماشا کند که بازیگرهایش مخاطب را وارد بازی می‌کنند. روزی او برای تماشای نمایشی در سالن نشسته بود. بازیگرِ نمایش جلو آمد، رودررویش ایستاد، انگشت اشاره را سمتش گرفت و چیزهایی گفت که مروبط به او نبود: «به دنیا دل بسته‌ام و به زروزیورهایش عشق می‌ورزم [...] بهتر است آدمی قید این دنیا را بزند و برود بمیرد!» در این‌طور مواقع که بازیگر در چشم‌هایش زل می‌زند، دستپاچه می‌شود، سرش را زیر می‌اندازد و دیگر صحنه را نمی‌بیند. به‌باور عبداللهی بهتر است بازیگر به‌جای اینکه مخاطب را به بازی بگیرد، با هم‌بازی‌اش که روی صحنه ایستاده و معطلِ دیالوگ مانده و اندکی دستپاچه شده، دیالوگ کند. چون آن‌ها در میزانسن هستند نه مخاطب. این‌گونه نمایش‌ها با تئاتر مدرن ماندگار شدند و نوع دیگرش هم این طور است که بازیگر از میان تماشاچی‌ها برمی‌خیزد و وارد صحنه می‌شود. آن‌ها می‌خواهند بنمایانند که فرقی میان صحنه و همکف نیست و همه بازیگر نمایش‌اند. عبداللهی می‌گوید: «ای بسا بسیاری از اهالی همکف از این تمهید نمایشی تئاتر مدرن خوششان هم بیاید، اما من ترجیح می‌دهم در بازی نباشم. چون فقط برای تماشا رفته‌ام و به‌لحاظ روحی و روانی آمادهٔ بازی نبوده‌ام. می‌توانید مرا درک کنید؟ دوست ندارم بازیگر در چشمان من زل بزند. [...]».<ref name= ''تماشاگر''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یادداشت‌های ویراست‌نشدهٔ یک تماشاگر نه‌چندان مدرن|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۰۳ تا ۱۰۷}}</ref>

===در سوگش===
====اهلِ‌معرفت====
فرشته طائرپور، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ سینما، دل‌نوشته‌ای برای عبداللهی بعد از وفاتش نگاشت:{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا سلام‌هایت همیشهبا لبخند همراه باشد؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا از انجام هر کاری که از دستت و قلمت برمی‌آید استقبال کنی؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا در ایام رنجوری و درد هم زندگی را غنیمت بشمری و حالِ احوال‌پرسان خودت را با شُکر و شوخی خوب کنی؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی تا از اندیشه و تجربه و قلمت، قصه‌ها ساحته شوند و نقش‌ها جان بگیرند؛{{سخ}}
باید اهلِ‌معرفت باشی که وقتی رفته‌ای هم باشی و حضورت فراموش نشود.{{سخ}}
پس از این، هربار نامت و یادت جاری شود، با احترام و افسوس، تو را مجسم خواهیم کرد؛ با آن قامتِ همیشه‌بلند، لبخندِ همیشه‌برقرار و نگاهِ همیشه‌مشتاق برای دیدار.{{سخ}}
دیدار حق و ملافات با عزیزانت در عالم باقی، مبارکت باشد، اصغر عبداللهی عزیز.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/2391244-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0|عنوان= نوشتهٔ فرشته طائرپور برای درگذشت اصغر عبداللهی}}</ref>

====پدر ادبیات سینمای ما====
هنگامه قاضیانی، هنرپیشهٔ تئاتر و سینما و تلویزیون، یادداشتی برای عبداللهی منتشر کرد:
بعدِ رفتن پدرم امروز دومین باره احساس یتیم‌شدن دارم، باورم نمیشه، پدرم، استاد همهٔ فضیلت‌های فراموش‌شده{{سخ}}
چه ناگهان رفتی، حالا جلسه‌های فیلم بدونِ تو جانی ندارد، چه داغی بر دلِ ما نشاندی، خاطراتِ پاک و شریفت را چه کنیم؟ پدری‌کردن‌ها{{سخ}}
یتیم شدیم پدر ادبیات سینمای ما{{سخ}}
خانه خلوت شد{{سخ}}
قناری‌ها نمی‌خوانند{{سخ}}
تسلیت به اختر اعتمادی، مترجم بزرگ، که یارِ پدرِ ما بود، عشق او بود، و به مردم ایران و به همهٔ رفیقانم که در دایرهٔ عشقِ اصغر عبداللهی بی‌مثال بودند{{سخ}}
داغ بر دل نشسته ..... جای خالیت با هیچ‌چیز پر نمیشه.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://ejiga.com/m/tb7ubE7|عنوان= قناری‌ها نمی‌خوانند؛ یادداشت هنگامه قاضیانی}}</ref>

==زندگی و یادگار==
===سال‌شمار===

===گذری بر زندگی===
عبداللهی در دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک، نمایشنامه‌نویسی می‌خواند. این دانشکده پس از انقلاب با دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران یکی شد. او پایان‌نامه‌اش را ارائه نداد و تحصیل را ناتمام رها کرد.<ref name= ''ایرنا''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.irna.ir/news/84163484/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= پیکر اصغر عبداللهی فردا تشییع می‌شود}}</ref>{{سخ}}
عبداللهی داستان‌کوتاه‌های درخشانی نوشت و فیلم‌نامه‌هایش نیز از بافت داستانی برخوردارند و او از این توانایی خویش برای سینمای ایران مایه گذاشت. او وقتی فیلم‌نامه‌هایش را به کارگردان‌ها وامی‌گذارْد، دست آن‌ها را در تغییر باز می‌گذاشت گه این نشان از درک زیاد او بود.{{سخ}}
وی فقط از راه نوشتن امرار معاش می‌کرد و همهٔ عمر خود را با واژه‌ها گذراند. کسب درآمد از راه نوشتن، آن‌هم در وادی کتاب و سینما که کمترین حق به نویسنده به‌عنوان آفرینندهٔ اثر تعلق می‌گیرد، دشواری‌هایی دارد که عبداللهی در زیِ نویسندگی‌اش همه را تحمل کرد.<ref name= ''کاردر''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= برنمی‌گشت به پشت‌سر نگاه کند|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹|صفحه= ۱۸}}</ref>{{سخ}}
سرطان چند سالی درگیرش کرد. یک ماه پیش از آسمانی‌شدنش، احمد امینی با او تلفنی حرف زده و او را بسیار پرانرژی احساس کرده بود، اصغر با لحنی خوش‌حال گفته بود منتظر است تا شیمی‌درمانی‌اش تمام شود و احمد هم با خودش فکر کرده بود که اصغر همان اصغرِ همیشگی است و روحیه دارد. ولی اجل مهلتش نداد و در شصت‌وچهارسالگی رخت از این جهان بربست.<ref name= ''ایرنا''/> <ref name= ''ایسنا''/>

===شخصیت و اندیشه===
شخصیت عبداللهی در فرایند نوشتن شکل گرفت. او چندان قلم زده است که تجربه‌های بسیاری در نوشتن نصیبش شده. مطالعات داستانی او گسترده است و دانسته‌هایش بسیارند؛ ولی آثاری که از وی به جا مانده است بیش از آنکه از دانشش سرچشمه گرفته باشد، مرهون تجربه‌هایش در نوشتن است.<ref name= ''کاردر''/>

===تکاپوی هنری===
====زندگی سینمایی<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یک فیلم‌نامه‌نویس حرفه‌ای|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹|صفحه= ۱۸}}</ref>====
ریچارد کورلیس، منتقد فیلم آمریکایی، در مقاله‌ای با عنوان ''نکاتی دربارهٔ نگرهٔ فیلم‌نامه‌نویس'' می‌نویسد: «اگر فیلم‌نامه‌نویس در تعدادی از فیلم‌های محبوب کار کرده باشد و در این فیلم‌ها به‌تنهایی عنوان فیلم‌نامه‌نویس را داشته باشد، اگر بتوانیم سبکی مشترک را در فیلم‌های با کارگردانان و بازیگران متفاوت بیابیم، نوعی شخصیت مؤلف‌گونه نمودار خواهد شد.» با توجه به گفتهٔ کورلیس، فیلم‌نامه‌های عبداللهی چنین نیستند، تعداد فیلم‌های ماندگار و محبوب او چندان زیاد نیست و سبک مشترکی نیز در آثارش مشاهده نمی‌شود؛ ولی بی‌شک او فیلم‌نامه‌نویسی حرفه‌ای بود که از سال۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵ در ژانرهای مختلف حدود ۲۷ فیلم‌نامه نوشت و در دوره‌های مختلف سینمای بی‌ثبات ایران دوام آورد.{{سخ}}
در سال۱۳۶۵ عبداللهی با نوشتن ''حریم مهرورزی'' فیلم‌نامه‌نویسی را آغاز کرد. این داستان، عاشقانه‌ای با زمینهٔ جنگ و دغدغهٔ معاش است. عبداللهی تا پایان دههٔ۶۰ دشواری‌های امرار معاش را مضمون اصلی فیلم‌نامه‌هایش قرار داد. این موضوع در داستان‌هایش آنچنان که باید به اوج نمی‌رسید و به سبک تبدیل نمی‌شد و دلیلش هم این بود که در دههٔ۶۰ فیلم‌ها می‌بایست با پایان‌های کلیشه‌ای جابران و مستبدان را به سزای اعمالشان برسانند تا بتوانند اکران شوند.{{سخ}}
عبداللهی با نوشتن ۱۴ فیلم‌نامه دههٔ۷۰ را پرکار گذراند. او سال۱۳۷۰ فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' را به‌همراه حسن قلی‌زاده نگاشت. این فیلم‌نامه، سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه از دهمین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر را برای نویسنده‌اش به ارمغان آورد. ''خواهران غریب'' در سال۱۳۷۴ با همراهی کیومرث پوراحمد بر اساس کتابی از اریش کوستنر به تحریر در آمد که با استقبال تماشاگران گیشهٔ پرپولی داشت. عبداللهی در سال۱۳۷۶ فیلم‌نامهٔ ''مرسدس'' را در حال‌وهوای رفاقت و دوستی نوشت. در همان سال او ''غریبانه'' را نیز نگاشت که به فیلم‌فارسی شباهت داشت، این فیلم آغازگر موج فیلم‌های «دختروپسری» بود که تماشاگران دوستش داشتند. او دههٔ پرکارش را با نوشتن فیلم‌نامه‌های دیگری به پایان بُرد.{{سخ}}
در دههٔ۸۰ به‌اندازهٔ دههٔ قبل پرکار نبود و فقط ۵ فیلم‌نامه نوشت که کمدی ''نصف مال من نصف مال تو'' موفق‌ترینشان در گیشه بود. آخرهای دههٔ۸۰ بود که فیلم‌نامهٔ سریال ''آشپزباشی'' را برای تلویزیون نگاشت که مخاطب‌ها آن را پسندیدند.{{سخ}}
عبداللهی در دههٔ۹۰ فیلم‌نامهٔ عاشقانهٔ ''خداحافظی طولانی'' را قلم زد که نامزد سی‌وسومین جشنوارهٔ فیلم فجر شد و با دریافت دیپلم افتخار تجلیل شد. ''یک قناری یک کلاغ'' آخرین فیلم‌نامه‌ای بود که در دههٔ۹۰ با نخستین تجربهٔ کارگردانی خودش روی پرده رفت. این فیلم از فیلم‌های هم‌دورهٔ خودش متمایز بود و توجه منتقدان را جلب کرد.

===یادمان‌ها و بزرگداشت‌ها===
[[جعفر مدرس صادقی]]، نویسنده، دربارهٔ بزرگداشت برای عبداللهی چنین می‌گوید:{{سخ}}
[آقای] اصغر عبداللهی خیلی بزرگ‌تر از این حرف‌هاست که به تمجید و تحسین و بزرگداشت نیاز داشته باشد. چند سطری از اسرارنامهٔ عطار به‌نشانهٔ عرض ارادت؛ پای ملخی به محضر سلیمان بُردن:<ref name= ''تی‌وی''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.aparat.com/v/ytbIY|عنوان= به یاد اصغر عبداللهی}}</ref>
{{شعر|نستعلیق|سبک=color:#DB7093}}
{{ب|''' چنین گفت آن بزرگ کاردیده'''|'''که بود او نیک و بد بسیار دیده'''}}
{{ب|''' همه بنمایدت روشن چو خورشید'''|'''حنانک آن جمله می‌بینی تو جاوید'''}}
{{ب|'''ولی مویی به تو ننماید از تو'''|'''تویی تو نهان می‌باید از تو'''}}
{{پایان شعر}}

[[حسین مرتضائیان آبکنار]]، نویسنده، نیز می‌گوید: «می‌دانم اصغر اهل بزرگداشت و این حرف‌ها نیست. بزرگداشت برای اصغر یعنی بنشینی با رفیق‌هایت یک استکان چای بخوری و دربارهٔ کتاب حرف بزنی.<ref name= ''تی‌وی''/>»

===عبداللهی در آینهٔ دیگران===
====احمد امینی؛ فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان و منتقد فیلم====
{{گفتاورد تزیینی|او خیلی اهل‌خواندن و مطالعه بود. بزرگ‌ترین دغدغه‌اش به‌نظرم همین بود. [...] او آدم بسیارکتاب‌خوانده، فهمیده و بی‌تکلفی بود [...] اصغر از لحاظ خلق‌وخوی شخصی زندگی را خیلی راحت می‌گرفت. نه به‌دنبال ماشین بود نه خانه و نه پول.<ref name= ''ایسنا''/>}}

====[[حسین مرتضائیان آبکنار]]؛ نویسنده====
من واقعاً یک دهه از او چیز یاد گرفتم؛ دربارهٔ ادبیات، فیلم، زندگی، سیاست و خیلی چیزها. یعنی توانستم چیزهایی را یک دهه جلوتر از خودم {{گفتاورد تزیینی|ببینم از منظر آدمی که ده سال از من بزرگ‌تر است و نگاه دارد و عمیق است. همیشه مثل برادر بزرگ‌ترم بوده، مثل راهنما، مثل رفیق، مثل همکلاسی، همهٔ این‌ها باهم بوده برایم. پُلی بوده بین من و نسل قبل از خودش. من هیچ‌وقت [[شمیم بهار]] را ندیدم، اما از منظر اصغر شناختمش. یادم می‌آید چه‌قدر خیابان‌های تهران را من و اصغر پیاده باهم گز کردیم، همین‌جوری حرف زدیم و حرف زدیم و حرف زدیم. دلم لک زده دوباره برای همان قدم‌زدن‌ها، برای آن حرف‌ها توی تهران.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====[[رضا فرخ‌فال]]؛ نویسنده====
{{گفتاورد تزیینی|آن موقعی که من ایران بودم، اصغر را زیاد می‌دیدم و باهم خیلی راجع به داستان و داستان‌نوشتن صحبت می‌کردیم و یادم می‌آید یکی از موضوعاتی که به آن فکر می‌کردیم به‌عنوان یک سؤال یا چیزی که هر دویمان دوستش داشتیم شفاف‌نوشتن داستان بود.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====[[محمدحسن شهسواری]]؛ نویسنده====
{{گفتاورد تزیینی|از همان نیمهٔ دوم دههٔ۶۰ داستان‌های یک نفر شاید با اولین یا دومین پاراگراف که خواندم، من را سِحر کرد. سحر جادوی کلمات و فضایی که به نظر خیلی ساده می‌رسید و واقعاً نمی‌فهمیدی که کِی بلعیده می‌شوی توی فضای داستان. من خیلی فکر کردم که چرا داستان‌های اصغر عبداللهی این تأثیر جادویی را روی من می‌گذارد؛ آیا چون مثل من آبادان بوده؟ آیا چون مثل من عاشق تهران است؟ آیا چون مثل من داستان‌نویس است؟ آیا چون مثل من عاشق تئاتر است؟ آیا چون مثل من فیلم‌نامه‌نویس است؟ آیا چون مثل من معلم است؟ اما خب این‌ها نیست واقعاً به‌خاطر اصالت است.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

{{جعبه گفتاورد |نقل‌قول=<center>'''رضا کیانیان، بازیگر و نویسنده، عبداللهی را مورد خطاب قرار می‌دهد: اون موقع‌هایی که تو ستارهٔ فیلم‌نامه‌نویسی سینمای ایران بودی، من هنوز فیلمی بازی نکرده بودم، همون موقع‌ها بهت حسودیم می‌شد، به‌خاطر اون‌همه کتابی که خونده بودی و اون‌همه کتابی که زیر دستت و روی میزت بود هی می‌خواستی بخونی. بزرگ و بزرگ‌تر باشی و یه بوس.<ref name= ''تی‌وی''/>
'''<noinclude></center>|تراز=چپ|عرض=۲۲%|رنگ پس‌زمینه=#F99 }}

====رسول صدرعاملی؛ فیلم‌ساز====
{{گفتاورد تزیینی|او کسی است که وقتی در هر شرایط روحی و روانی کنارش می‌نشینی، تو را از آن حال‌واحوالات خودت جدا می‌کند و می‌بَرد به دنیای جذاب دوست‌داشتنی قصه‌ها.{{سخ}}
اصغر عبداللهی در هر دو ژانر کودک‌ونوجوان و جوان و سینمای اجتماعی به‌شدت می‌درخشد و کارهای درخشانی دارد. فیلم‌هایی که هم جذاب و پرمخاطب بود و هم سرسوزنی اَنگ سینمای مبتذل بهشان نمی‌چسبید.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

====حمید امجد؛ کارگردان تئاتر====
{{گفتاورد تزیینی|خوشبختانه اصغر زندگی پرثمرش را تا امروز صرفِ نوشتنی کرد که داستان‌هایش به ما می‌گویند عشق فروتنانهٔ یک لحظه از زندگی‌اش است که شاید کشف آن زندگی او را دگرگون کرد. خوشبختانه با داستان‌هایش زندگی ما را هم دگرگون کرد.<ref name= ''تی‌وی''/>}}

===گفته‌های عبداللهی در بابِ خودش و آثارش===
====دربارهٔ تقابلِ صبوری‌اش برای تماشای نمایش با تصورش از نمایش====
{{گفتاورد تزیینی|تماشای هرچیز، آدم صبور و پرحوصله می‌خواهد که ازقضا این عیب را که صبوری باشد، من دارم. می‌توانم ساعت‌ها حتی زیر باران به تماشای نمایش خیابانی بایستم، یا چندک بزنم و لای جمعیت در سالنی کوچک بنشینم و بی‌آنکه صحنه را درست و دقیق ببینم، نود دقیقه به روبه‌رو نگاه کنم، یا نمایشی به زبان اسپانیایی، آلمانی، ایتالیایی و... را تا آخر بشنوم... اما تلقی و تصور من از نمایش همیشه مزاحم این روح صبور است و عیش مرا درست وقتی بازیگر دارد عرق خلّاقه می‌ریزد، بر هم می‌زند و انصاف در داوری را از من می‌گیرد.<ref name= ''تماشاگر''/>}}

====چیزهایی را که نمی‌نویسد====
{{گفتاورد تزیینی|من هیچ دوست ندارم نمایشی ببینم که بازیگرش هی بیاید جلوی صحنه و به من زل بزند یا با انگشت اشاره مرا نشانه بگیرد. [...] از آن نوع نمایشاتی که با آدمیزاد اینجوری رفتار می‌کنند چیزی نمی‌نویسم. از نمایش‌هایی هم که از سر غفلت ندیدم تا مثلاً چیز بهتری ببینم، ولی بعدها شنیدم که بهتر از آن نمایش‌هایی بوده‌اند که دیده‌ام، گزارش کاذب نمی‌دهم. تعداد نمایش‌هایی که دیدم زیاد است. بدیهی است که نمی‌شود دربارهٔ همهٔ آن‌ها یک‌به‌یک و با شرح و تفصیل و ذکر نام عوامل و آدمهای ذینفع بنویسم. بسیاری و ای‌بسا کسانی که مخاطب و خوانندهٔ این مطلب هستند، نمایش‌ها را ندیده‌اند و گفتن جزئیاتِ مثلاً فنّیِ نمایشی که ندیده‌اند حتماً ملال‌آور است. بنابراین سعی می‌کنم طوری گزارش بدهم که طرفِ ما خسته نشود.<ref name= ''تماشاگر''/>}}

===موضع‌گیری‌های او درباره دیگران===

===خلق‌وخو===
عبداللهی با همهٔ جنبه‌های زندگی راحت برخورد می‌کرد.<ref name= ''ایسنا''/> به خلوت خو داشت، هیاهو را از اطراف خود زدوده و البته با کوشش‌های بی‌حد و شوقِ سرشارش در دل نویسنده‌های دیگر جا خوش کرده بود. همیشه می‌خواند، می‌نوشت، فیلم نگاه می‌کرد، شاگردهایش را درس می‌داد و با دوست‌هایش می‌گفت و می‌شنید. او در گذشته نمانده و با پیشرفت‌هایش روزبه‌روز جلو می‌رفت. همواره امیدوار و به‌دور از افسردگی بود؛ به‌تعبیر خودش: «افسردگی مال نویسندهٔ پولداره.»<ref name= ''سام''>{{یادکرد ژورنال|عنوان= مشتاقی و مهجوری|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۹۵ تا ۹۸}}</ref>{{سخ}}حمید امجد، کارگردان تئاتر، اصغر را در این واژه‌ها می‌گنجاند: «این جوانِ خجولِ محجوبِ بگوییم بومی، پای عشقش ایستاد و نویسنده‌وار زیست و تا جایی که من دیدم یکی از پایبندترین آدم‌هاست به آداب زندگی.<ref name= ''تی‌وی''/>»

===سرووضع ظاهری‌اش===
موهایش یک‌دست سفید بود، جین رانگلر گشاد می‌پوشید و با کفش اسپورتش تند و چابک کریم‌خان و حوالی را پیاده‌روی می‌کرد. زودتر از دوستانش به کافه می‌رسید، آمریکانویش را در دست می‌گرفت تا آن‌ها برسند و در این فاصله هر دوستدار فیلم و کتاب که دلش می‌خواست با او حرف بزند، کنارش می‌نشست و از سینما و ادبیات باهم می‌گفتند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://setarehnews.com/149892/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2/|عنوان= گفت‌وگو با اصغر عبداللهی}}</ref>
===استادان و شاگردان===
====شاگردها====
شهرام مکری، فیلم‌ساز، می‌گوید: «در کلاس [آقای] عبداللهی بود که وقتی داستان خواندم به‌عنوان تکلیف درسی کلاس ایشان، با جملات محبت‌آمیزی مواجه شدم از طرف ایشان. جملهٔ کلیشه‌ای تشویق باعث پیشرفت می‌شود را من در واقع توانستم سر کلاس‌های ایشان خیلی با پوست و استخوانم درک کنم. همیشه و همیشه احساس می‌کنم شاگرد ایشان هستم.<ref name= ''تی‌وی''/>»
===علت شهرت===
===فیلم ساخته شده بر اساس===
===حضور در فیلمهای مستند درباره خود===
===اتفاقات بعد از انتشار آثار===

===جایزه‌ای به نامش===
جایزه‌ای خصوصی به نام اصغر عبداللهی دایر شده است که سالانه برگزار می‌شود. این جایزه که در سال۱۴۰۰ پی‌ریزی شد، اسلوب نویسندگی عبداللهی را مدنظر قرار داده است و کتاب‌های رمان، داستان و ناداستان را با تکیه بر ماجراپردازی در ادبیات بَرمی‌رسد.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= جایزه‌ای به نام اصغر عبداللهی|ژورنال= روزنامهٔ شرق|شماره= ۴۰۷۰}}</ref>

===مجسمه و نگاره‌هایی که از او کشیده‌اند===

==آثار و منبع‌شناسی==
===سبک و لحن و ویژگی آثار===
عبداللهی در اصل داستان می‌نوشت؛ آن‌هم از نوع کوتاهش، فیلم‌نامه نیز بسیار می‌نگاشت، داستان کوتاه را برای دل خویش و مخاطب‌های خاص، فیلم‌نامه را برای امرار معاش. برخی از ادیب‌ها، نام اصغر را در وادی داستان‌ْکوتاه تا نزدیکی‌های آوازهٔ [[غلام‌حسین ساعدی]] می‌کِشانند و عبداللهی را داستان‌نویسِ درجه‌یک در زمان حیات می‌پندارند.{{سخ}}
نثرِ عبداللهی شفاف، خالی از مبالغه و به‌دور از اطوار و زبانش نیز زنده و طناز است. قلمش روان و پر از کنش است. برای اینکه حس و عاطفه را در داستان‌هایش حفظ کند و به مخاطب منتقل کند، استعاره‌ها و نمادها و پیام‌ها را از آثارش بیرون رانده است. راوی‌های روایت‌های عبداللهی، نقش اصلی را در قلم روایی او بازی می‌کنند، به نوشته‌هایش جان می‌بخشند، همچون راوی‌های چخوف، نقشِ‌اول‌اند و داستان را می‌سازند، بی‌طرف نیستند، برای شخصیت‌های داستان غمخوارند و حتی گاهی با آن‌ها گفت‌وگو می‌کنند.{{سخ}}
او ریشهٔ جنوبی خود را شاخ‌وبرگ بخشیده و جنوبِ جنگ‌زده را با سوز و غمخواری عمیقی بازمی‌سازد، به آدم‌ها و ماجراهایشان وفادار است و برای فضاسازی از عناصری همچون باران،طوفان، اسکله، جاشوهای آوازه‌خوان، بندرنشینان بی‌چیز و... بهره می‌جوید.{{سخ}}<ref name= ''سام''/>
روش توصیف‌گری عبداللهی شگفت‌انگیز است. او توصیف‌هایش را فشرده و ریتم‌دار می‌نویسد. قطعه‌های توصیفی کنار همدیگر در جمله‌ها تدوین می‌شوند و تجسم فضایی را می‌آفرینند.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= روشنایی تاریک|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۱ تا ۱۲۳}}</ref>{{سخ}}
او برای چاپ آثارش هول‌ووَلا نمی‌زد و فقط می‌خواست کارش را پخته کند.{{سخ}}
<ref name= ''سام''/>

===کارنامه و فهرست آثار===
====مجموعه‌داستان کوتاه====
* ''در پشت آن مه''، ۱۳۶۴
* ''سایبانی از حصیر''، ۱۳۶۹
* ''آبی‌های غمناک بارُن''، ۱۳۸۵
* ''هاملت در نم‌نم باران''، ۱۳۹۹

====داستان بلند====
* ''آفتاب در سیاهی جنگ گم می‌شود''، ۱۳۶۰

====آموزشی====
* ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؛ از فیلم‌نامه‌نویسی و زندگی''، ۱۳۹۸

====فیلم‌نامه====
* ''حریم مهرورزی''، ۱۳۶۵
* ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ۱۳۶۶
* ''جمیل''، ۱۳۶۶
* ''مهاجران''، ۱۳۶۹
* ''شهر خاکستری''، ۱۳۶۹
* ''جست‌وجو در جزیره''، ۱۳۶۹
* ''خانه خلوت''، ۱۳۷۰، به‌همراه حسن قلی‌زاده
* ''بندر مه‌آلود''، ۱۳۷۱
* ''سمفونی تهران''، ۱۳۷۳
* ''سال‌های بی‌قراری''، ۱۳۷۳
* ''در کمال خونسردی''، ۱۳۷۳
* ''به‌خاطر هانیه''، ۱۳۷۳
* ''خواهران غریب''، ۱۳۷۴
* ''مرسدس''، ۱۳۷۶
* ''غریبانه''، ۱۳۷۶
* ''عشق کافی نیست''، ۱۳۷۷
* ''داستان‌های جزیره؛ اپیزود سوم: باران و بومی''، ۱۳۷۷
* ''عینک دودی''، ۱۳۷۸
* ''چتری برای دو نفر''، ۱۳۷۹، به‌همراه احمد امینی
* ''آبی''، ۱۳۷۹
* ''صبحانه‌ای برای دو نفر''، ۱۳۸۲
* ''پیشنهاد ۵۰ میلیونی''، ۱۳۸۴
* ''نصف مال من، نصف مال تو''، ۱۳۸۵
* ''خواب زمستانی''، ۱۳۸۶
* ''آشپزباشی''، ۱۳۸۹
* ''خداحافظی طولانی''، ۱۳۹۳
* ''یک قناری، یک کلاغ''، ۱۳۹۵

====کارگردانی====
* ''یک قناری، یک کلاغ''، ۱۳۹۵

====دستیاری کارگردان====
* ''خانه ابری''، ۱۳۶۵
* ''حریم مهرورزی''، ۱۳۶۵
* ''جهیزیه‌ای برای رباب''، ۱۳۶۶
* ''هی جو''، ۱۳۶۷
* ''سال‌های خاکستری''، ۱۳۶۷
* ''ساوالان''، ۱۳۶۸
* ''پول خارجی''، ۱۳۶۸
* ''شهر خاکستری''، ۱۳۶۹

===جوایز و افتخارات===
فیلم‌نامهٔ ''خانه خلوت'' سیمرغ بلورین را برایش به ارمغان آورد.<ref name= ''ایرنا''/>

===منبع‌شناسی===
===بررسی موردی چند اثر===
====اتاق پرغبار====
''اتاق پرغبار''، روایت احتضار پیرمردی در اتاقش است که در میان داستان‌های عبداللهی و نیز ادبیات داستانی ایران، جایگاه ویژه‌ای دارد. در آغاز، نویسنده با فضاسازی ماهرانه‌ای، اتاق خوفناک پیرمرد را توصیف می‌کند و وضعِ همین اتاق محورِ داستان می‌شود. پیرمرد کتاب‌فروش است و به‌سبب مطالعاتی که داشته، زبانش شاعرانه است و این شاعرانگی به همهٔ داستان سرایت می‌کند و زبان روایت نیز شاعرانه می‌شود. نخستین گفت‌وگویی که شکل می‌گیرد، فضای داستان را تغییر می‌دهد و این تغییر فضا به داستان اجازه نمی‌دهد که در چنگ احساسات اسیر شود، همچنین برای طرح داستان نیز زمینه‌سازی می‌کند. این قصه مربوط به دوران جنگ است و نویسنده با توصیف‌هایش تصویر زندگی مردمی را شرح می‌دهد که سیاهی جنگ آزارشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= رنگ‌ها در تاریکی|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۱۶ تا ۱۲۰}}</ref>

====جزیره بر آب====
''جزیره بر آب'' داستان گروهبانی را روایت می‌کند که دارد بازنشسته می‌شود و در همین اواخر خدمتش، مجسمه‌ٔ سردیس شاعری که به آن غرور ملی می‌گویند، دزدیده می‌شود. حالا گروهبان برای ارائهٔ گزارش به مرکز، نام این شاعر را نمی‌داند تا در گزارشش بیاورد و باید منتظر بماند تا معلمِ جزیره از سفر بازگردد تا نام شاعر را از او بپرسد. چون معلم دیر می‌آید، گروهبان دربه‌درِ نام این شاعر شده و کتاب‌های درسی فرزندش را زیرورو می‌کند، ولی نام شاعر را نمی‌یابد. خطّ روایی و لحن عبداللهی در داستان ساده و سرراست است. قصه میان خیال و واقعیت در رفت‌وبرگشت است و فضایی شبیه به روایت‌های [[ساعدی|غلام‌حسین ساعدی]] را دارد که جهانِ روزمره و در عین حال ملتهب را روایت می‌کند. البته ورایِ روایت‌های عبداللهی با جهانِ ساعدی فاصلهٔ بسیاری دارد. عبداللهی در ''جزیره بر آب'' غیاب‌ها را روایت می‌کند و این مجسمه سرنخِ غیاب‌هاست. گروهبانِ داستان با دنیایش بیگانه است و برای اینکه آشنا شود، داستانْ تاریخ را مرور می‌کند تا نام شاعرِ غرور ملی را به او بنمایاند.<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= یرقان مرز ندارد|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۴ تا ۱۲۶}}</ref>

====خرچنگ‌ها====
''خرچنگ‌ها'' دو ماجرای داستانی را باهم روایت می‌کند؛ پاسبانی که باید مردی معترض را که ازقضا دوست قدیمی‌اش است، جلب کند. از سوی دیگر، مردی به کلانتری آمده تا از زنش شکایت کند، این مرد برای رفاه زندگی‌اش و کسب معاش هر کاری توانسته کرده و اکنون آسایشی که برایش تلاش کرده در تهدید است. این دو روایت آدم‌هایی را می‌نمایانند که در موقعیتی دشوار قرار گرفته‌اند و مثل خرچنگ در گل گیر کرده‌اند. نویسنده از همان ابتددای داستان، تصویرسازی را آغاز می‌کند و شروعی گیرا را رقم می‌زند. او از طبیعت برای پیش‌بُرد داستان کمک می‌گیرد و همهٔ عناصر سازندهٔ داستانش را با رفتارهای شخصیت‌ها هم‌سو می‌کند. خطهٔ جنوب در این قصه نه کلیشه بلکه لازمهٔ وجودی روایت و بستر مناسبی برای رویدادهاست. ''خرچنگ‌ها'' تصویرهایی از زندگی را می‌نمایاند، صریح است و در ورای ظاهر کف خیابانی‌اش، عمیق است و گاهی در پرده حرف‌هایش را به مخاطب می گوید. حرف اضافه ندارد و داستانش را با ایجاز پیش می‌بَرد. نویسنده گویی با شخصیت‌های داستانش زندگی کرده، آن‌ها را به‌نیکی می‌شناسد و می‌سازد و از این رو است که خواننده نیز با آن‌ها احساس آشنایی می‌کند. زبان داستان ساده و صمیمی است و دیالوگ‌ها چنان متعلق به شخصیت‌هایند که داستان واقعی جلوه می‌دهند. در ''خرچنگ‌ها'' خُرده‌داستان‌هایی نیز مشاهده می‌شود که زنجیروار در سوی هستهٔ مرکزی داستان‌اند. مهدی کریمی، منتقد ادبی، می‌گوید: «خرچنگ‌ها تصویری است موجز و دقیق از وضعیت زندگی خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط و رفاقت و نگاهی انتقادی به زندگی روزمره و به‌دست‌آوردن‌ها و ازدست‌دادن‌های این طبقه. چیزی که در جای‌جای اثر و پایانش مشهود است.».<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= نوبت بُرد|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۷ تا ۱۲۸}}</ref>

====اینجاست آن‌که اتللو بود====
''اینجاست آن‌که اتللو بود'' از گذشته آغاز می‌شود و می‌کوشد آن گذشتهٔ نزدیک را یادآوری کند. راویِ داستانْ نوجوانی است که در جنوب رشد کرده و
به‌سبب فضای زندگی‌اش، ناخواسته بیشتر از سنّ خودش می‌فهمد. او چنان در گذشته غوطه می‌خورد که انگار دوباره دارد آن را زندگی می‌کند. نویسنده تصاویر را با جزئیات در ذهنِ راوی مرور می‌کند و به این طریق شخصیت‌های داستان را به مخاطب می‌شناساند. دیالوگ‌ها در فضاسازی سهمِ به‌سزایی دارند و شخصیت‌ها را نیز معرفی می‌کنند. بارِ عاطفیِ کلماتی که در قالب دیالوگ از زبان شخصیت‌های داستان جاری می‌شود، مخاطب را به آن‌ها نزدیک می‌کند. این داستان حاملِ اتفاق نیست، آدم‌ها و لحظات عادیِ زندگی‌شان اصلِ داستان‌اند و مخاطب به تماشای انسان‌هایی می‌نشیند که نویسنده در قامت راوی غمخوارشان است و بهشان حس دارد. فردین آریش، نویسنده و روزنامه‌نگار، در شرح اینکه داستان ''اینجاست آن‌که اتللو بود'' دربارهٔ چه کسانی است، می‌گوید: «آدم‌هایی ناراضی و سرخورده، حسرت‌زده و متمایل به گذشته، برکنار از زندگی و حال، در خود، دل‌سپرده به اندوه و در آرزوی پناه‌بردن به صحنه، به نقشی غیرازآنچه زندگی به آن‌ها تحمیل کرده است.»<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان= در جست‌وجوی زمان ازدست‌رفته|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۲۷ تا ۱۲۸}}</ref>

====قصه‌ها از کجا می‌آیند؟====
''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' کتابی آموزشی‌روایی است که دست نویسنده‌های جوان را می‌گیرد و آن‌ها را با روایت آشنا می‌کند. این کتاب طرحِ نویی است که نویسنده‌اش کوشیده تا از خشکی کلاس‌های درسی کم کند و با مخاطب‌هایش دوست باشد. روایت‌هایش سرشار از حس‌اند و طنزی ظریف در آن‌ها موج می‌زند. توضیح‌هایش ساده و قدرتمندند و گره‌های درسی را می‌گشایند. نویسنده اطلاعات را از مخاطب پنهان نمی‌کند و اسم این پنهان‌کاری‌ها را پلات‌دزدی می‌گذارد. عبداللهی در این کتاب فیلم‌نامه‌های خود را نیز از بوتهٔ نقد می‌گذراند. او در هر فصل یک مسئلهٔ دشوار فیلم‌سازی را به مخاطبش می‌شناساند، نویسندهٔ جوان را از توهم‌های روشن‌فکری دور می‌کند و تجربه‌های خود را می‌آموزد.<ref>{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= امیری|نام= میثم|عنوان= قطعاً دوست‌داشتنی|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹|صفحات= ۱۳۱ تا ۱۳۵}}</ref>{{سخ}}
رسول صدرعاملی، فیلم‌ساز، می‌گوید: «اصغر عبداللهی کتاب درخشانی دارد به اسم ''قصه‌ها از کجا می‌آیند؟'' برای هر کسی که نوشتن را دوست دارد یا دلش می‌خواهد دستی در نوشتن داشته باشد و اساساً قصه‌شنیدن و قصه‌گویی را دوست دارد، این کتاب به‌شدت دوست‌داشتنی و جذاب است.<ref name= ''تی‌وی''/>»

===ناشرینی که با او کار کرده‌اند===

===تعداد چاپ‌ها و تجدید چاپ‌های کتاب‌ها===

==نوا، نما و نگاه==

==پانویس==
{{پانویس|۲}}

==منابع==
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= عبداللهی|نام= اصغر|عنوان= یادداشت‌های ویراست‌نشدهٔ یک تماشاگر نه‌چندان مدرن|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= سام|نام= شکیبا|عنوان= مشتاقی و مهجوری|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|عنوان= جایزه‌ای به نام اصغر عبداللهی|ژورنال= روزنامهٔ شرق|دوره= هجدهم|شماره= ۴۰۷۰|سال= ۱۴۰۰}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= ستاری‌فرد|نام= پیمان|عنوان= رنگ‌ها در تاریکی|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= طاهری|نام= شروین|عنوان= روشنایی تاریک|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= اسکندری|نام= رضا|عنوان= یرقان مرز ندارد|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= کریمی|نام= مهدی|عنوان= نوبت بُرد|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= آریش|نام= فردین|عنوان= در جست‌وجوی زمان ازدست‌رفته|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= امیری|نام= میثم|عنوان= قطعاً دوست‌داشتنی|ژورنال= فصلنامهٔ فرم و نقد|مکان= تهران|شماره= ۱۰|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= یگانه|نام= یاور|عنوان= یک فیلم‌نامه‌نویس حرفه‌ای|ژورنال= روزنامه همشهری|مکان= تهران|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹}}
*{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی= کاردر|نام= مرتضی|عنوان= برنمی‌گشت به پشت‌سر نگاه کند|ژورنال= روزنامه همشهری|مکان= تهران|شماره= ۸۱۲۲|سال= ۱۳۹۹}}

==پیوند به بیرون==
*{{یادکرد وب|نشانی= https://teater.ir/news/34194-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2.html|عنوان= گفت‌وگوی قدیمی با اصغر عبداللهی|ناشر= پایگاه خبری تئاتر|تاریخ انتشار= ۸دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۶دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.irna.ir/news/84163484/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= پیکر اصغر عبداللهی فردا تشییع می‌شود|ناشر= خبرگزاری ایرنا|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۶مرداد۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/news/99100704988/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|عنوان= واکنش احمد امینی به درگذشت اصغر عبداللهی|ناشر= خبرگزاری ایسنا|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۱۸مهر۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.aparat.com/v/ytbIY|عنوان= به یاد اصغر عبداللهی|ناشر= آپارات، همشهری تی‌وی|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۱۳دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/2391244-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B7%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0|عنوان= نوشتهٔ فرشته طائرپور برای درگذشت اصغر عبداللهی|ناشر= تارنمای خبرفوری|تاریخ انتشار= ۷دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۲۵دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://ejiga.com/m/tb7ubE7|عنوان= قناری‌ها نمی‌خوانند؛ یادداشت هنگامه قاضیانی|ناشر= تارنمای اکران‌نیوز|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۲۵دی۱۴۰۰}}

*{{یادکرد وب|نشانی= https://setarehnews.com/149892/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2/|عنوان= گفت‌وگو با اصغر عبداللهی|ناشر= تارنمای ستاره‌نیوز|تاریخ انتشار= ۱۳آذر۱۳۹۶|تاریخ بازبینی= ۲۶دی۱۴۰۰}}

پرونده:Asghar abdolahi 9.jpg

2022-01-16T10:27:46Z

چیروکا:

پرونده:Asghar abdolahi 3.jpg

2022-01-16T10:22:27Z

چیروکا:

پرونده:Asghar abdolahi 2.jpg

2022-01-16T10:17:10Z

چیروکا:

2021-05-12T10:36:08Z

خسرو باباخانی

2021-02-22T08:41:08Z

چیروکا:

{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
| نام = خسرو باباخانی
| تصویر = Khosro babakhani2.jpg
| توضیح تصویر =
| نام اصلی =
| زمینه فعالیت = نویسندگی
| ملیت =
| تاریخ تولد = ۱۰شهریور۱۳۳۸
| محل تولد = تهران
| والدین =
| تاریخ مرگ =
| محل مرگ =
| علت مرگ =
| محل زندگی =
| مختصات محل زندگی =
| مدفن =
| در زمان حکومت =
| اتفاقات مهم =
| نام دیگر =
| لقب =
| بنیانگذار =
| پیشه =
| سال‌های نویسندگی =
| سبک نوشتاری = داستان‌نویسی و زندگی‌نامه‌نویسی
| کتاب‌ها = بر فراز گندمزار، پشت دروازه‌های شب و...
| مقاله‌ها =
| نمایشنامه‌ها =
| فیلم‌نامه‌ها =
| دیوان اشعار =
| تخلص =
| فیلم(های) ساخته براساس اثر(ها) =
| همسر = دارد
| شریک زندگی =
| فرزندان = سروناز و سیاوش
| تحصیلات =
| دانشگاه =
| حوزه =
| شاگرد =
| استاد =
| علت شهرت =
| تأثیرگذاشته بر =
| تأثیرپذیرفته از =
| وب‌گاه =
|imdb_id =
|soure_id =
| جوایز =
| گفتاورد =
| امضا =
}}
[[پرونده:Khosro babakhani6.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''جوانی‌ها'''</center>]]
[[پرونده:Khosro babakhani12.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''از سمت چپ: [[ابراهیم زاهدی‌مطلق]]، [[رضا امیرخانی]]، [[محمدعلی قربانی]]، خبرنگار، خسرو باباخانی'''</center>]]
[[پرونده:Khosro babakhani13.jpg|210px|thumb|بندانگشتی|چپ|<center>'''تیم فوتبال'''</center>]]
'''خسرو باباخانی''' داستان‌نویس و منتقد ادبی و مدرس داستان‌نویسی است.
<center>* * * * *</center>
باباخانی از بیست‌وشش‌سالگی همکاری با مجله‌های کیهان بچه‌ها، سورهٔ نوجوان و سروش نوجوان را آغاز کرد. او نویسندهٔ تخصصی حوزهٔ کودک و نوجوان است. زندگی‌نامهٔ شهدا نیز بخش دیگری از نوشته‌هایش را در بر می‌گیرد. بیشتر داستان‌های وی، رخدادهای زندگی‌اش هستند که روایت آن‌ها را نگاشته است. فعالیت‌هایش در حوزهٔ ادبیات شامل داوری جایزه‌های ادبی و برگزاری دوره‌های داستان‌نویسی می‌شود. برخی از کتاب‌هایش برگزیدهٔ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و نیز جایزه‌های ادبی دیگر شده‌اند.

==از میان یادها==
===بارقه‌های نگارش داستان‌هایش<ref name= ''کانون''>{{یادکرد وب|نشانی= http://koodak24.ir/directories/details/7008/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C|عنوان= دربارهٔ خسرو باباخانی}}</ref>===

====مروارید====
خسرو وقتی که کلاس پنجم بود، یک خواهر ناتنی داشت، نوزاد شش‌ماهه بود و آن‌قدر زیبا که مادر ناتنی لباس‌های کهنه تنش می‌کرد تا چشمش نزنند. خسرو یک روز صبح زود که چشم‌هایش را باز کرد، دید شیری گوشهٔ لب مروارید خشک شده و با چشم‌های بازش سکسکه می‌کند. ترسید و مادر را بیدار کرد. مادر نوزاد را توی پتو پیچید و رفتند پیش پدر تا مروارید را بیمارستان ببرند. پدرشان پاسبان بود و به‌سبب ترک پُست بازداشت شده بود. افسر نگهبان به پدر مرخصی نداد و آن‌ها آن‌قدر توی کلانتری ماندند که مروارید توی پتو مرد. باباخانی قصهٔ مروارید را بیست سال بعدش نوشت.

====مثل دست های مادرم====
کلاس اول راهنمایی که بود، همهٔ معلم‌هایش زن بودند. خسرو عاشق و دل‌باختهٔ معلم فارسی‌اش شد. خانم زندی بسیار زیبا بود. خسرو هفده سال بعد قصهٔ این عاشقی را در داستانی با نام ''مثل دست‌های مادرم'' نوشت که اولین داستان عاشقانهٔ نوجوان بعد از انقلاب شد.

====بر فراز گندمزار====
هر سال موقع تعطیل‌شدن مدرسه‌ها، پدر به‌اصرار مادر، خسرو و برادرش سهراب را به روستا می‌فرستاد. روستایی که عمو و عمه‌هایشان آنجا روزگار می‌گذراندند و نزدیک همدان بود. خسرو آن روزها دوازده‌سیزده سال داشت. عاشق اسبی شده بود و عمویش که مرد بامرامی بود، آن اسب را برایش خرید. اسمش را شاهین گذاشته بود و دوسه سالی کنارش بود. در یک زمستان سرد و برفی که غذای حیوانات را نداشتند، مجبور شدند شاهین را در بیابان رها کنند. با حملهٔ گرگ‌ها، شاهین تکه‌پاره شد. پانزده سال بعد قصهٔ شاهین در کتاب ''بر فراز گندمزار'' جا خوش کرد.

====گنج متروک====
رمان ''گنج متروک'' از سادگی پدرش برای پیداکردن گنج منشأ گرفته است که نیمه‌رئال و نیمه‌تخیلی است.

====پشت دروازه‌های شب====
خسرو در سال دوم دبیرستان با مسجد و حسینیه و مبارزه انس گرفت. آن روزها در آبادان زندگی می‌کردند. به‌خاطر کار پدر سه سال قبلش به آبادان کوچیده بودند. در همین مبارزه‌ها با ساواک مواجه شد و حبس را نیز تحمل کرد. کتاب ''پشت دروازه‌های شب'' خاطرات این مبارزه‌ها را در خود نگه داشته است.

====عاشقی‌ها====
باباخانی یک مجموعه دارد که اسمش را «عاشقی‌ها» گذاشته. به‌گفتهٔ خودش این مجموعه روی میز دارد خاک می‌خورد و شاید دوست ندارد در زمان حیاتش منتشر شود.

===دلیل انتخاب حوزهٔ کودک و نوجوان===
باباخانی برای کودکان و نوجوانان می‌نویسد و دلیلش را این‌گونه بیان می‌کند:<ref name= ''باشگاه''>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.yjc.ir/fa/news/5496690/%D8%AE%D9%84%D8%A3-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= خلأ وجود کتاب در زندگی کودکان و نوجوانان}}</ref>
من در دوران کودکی و نوجوانی‌ام هزینه‌های زیادی برای کسب تجربه داده‌ام و برای اینکه نسل جوان هزینه‌ای برای کسب این‌گونه تجربه‌ها ندهد آن را در قالب قصه درآوردم و به آن‌ها واگذار کردم. هزینه‌هایی مثل کنجکاوی‌های یک نوجوان، درک سختی و مشکلات پدر خانواده. همهٔ این‌ها به‌گونه‌ای بیان شد که برای کودکان قابل‌فهم باشد.

===بارقهٔ نگارش زندگی‌نامهٔ شهدا===
یک جوان خرمشهری توجه باباخانی را جلب کرد. اسمش امیر رفیعی بود. شهر سقوط کرده و همرزم‌های امیر خرمشهر را ترک کرده بودند؛ ولی امیر تنها در خرمشهر ماند. شخصیت امیر برای باباخانی پر از جذابیت بود. <ref name= ''باشگاه''/>

===آشنایی‌اش با [[امیرحسین فردی]]===
در سال۱۳۶۴ باباخانی برای اولین بار فردی را که مدیر کیهان بچه‌ها بود، ملاقات کرد. باباخانی در جلسه‌های مسجد جوادالائمه، جذبش شد. او بسیار آرام و منطقی بود. داستان‌ها را منصفانه نقد می‌کرد و توی ذوق افراد نمی‌زد. فردی با جاذبهٔ زیادش سبب شد که باباخانی پایبند آن جلسه‌ها شود.<ref name= ''فردی''>{{یادکرد وب|نشانی= http://amirhosseinfardi.ir/fa/%d8%ae%d8%b3%d8%b1%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%ae%d8%a7%d9%86%db%8c/|عنوان= امیرحسین فردی قلم به دست خیلی‌ها داد}}</ref>

===نزول سطح ادبیات===
در سال۱۳۶۸ که باباخانی نویسنده‌ای تازه‌کار و گمنام بود، اولین داستانش ۱۰هزار نسخه چاپ شد و در طول سه سال شمارگانش به ۳هزار رسید. حالا که سی‌ودو سال سابقه و شهرت دارد، کتاب‌هایش با شمارگان کم منتشر می‌شود. قصهٔ ''پیمان‌شکنی'' که برای گروه سنی کودک و نوجوان است و در سال13۹۲ منتشر شد، تیراژش هزار نسخه بوده است. باباخانی دلیل این نزول سطح ادبیات کودک و نوجوان را درست‌عمل‌نکردن سیاست‌گذاران بخش فرهنگی می‌داند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=575815|عنوان= روند کند داستان‌نویسی در دههٔ اخیر}}</ref>

==زندگی و یادگار==
[[پرونده:Khosro babakhani1.jpg|130px|راست]]
===در گذر زمان===
* '''۱۳۳۸''' زادهٔ ۱۰شهریور در تهران
* '''۱۳۵۱''' کوچ به آبادان
* '''۱۳۶۱''' ازدواج
* '''۱۳۶۴''' آغاز نویسندگی

===گذری بر زندگی<ref name= ''کانون''/>===
====کودکی و نوجوانی====
زادهٔ تهران است. در دوسالگی مادرش را از دست داد. او ماند و برادری چهارساله به نام سهراب و پدرش. بعد از مدتی زنی با عنوان نامادری وارد زندگی‌شان شد. خسرو و سهراب صاحب یک خواهر شدند به نام مروارید. خواهر کوچک در همان نوزادی مُرد. آن روزها خسرو یازده سالش بود. تابستان‌ها او و سهراب برای کار به روستایی اطراف همدان نزد عموها و عمه‌هایشان می‌رفتند.
با پایان کلاس اول راهنمایی، به‌خاطر کار پدر به آبادان کوچیدند.او رشتهٔ ریاضی‌فیزیک را برای ادامه‌دادن انتخاب کرد. سال دوم دبیرستان که بود، مسجد، حسینیه و مبارزه برایش معنا پیدا کرد و در همین مبارزه‌ها کارش به ساواک و حبس کشید.

====جوانی====
او دیپلم خود را در رشتهٔ ریاضی‌فیزیک گرفت. با پیشهٔ کارمندی در سال۱۳۶۱ ازدواج کرد. وقتی که بیست‌وشش سالش شد، نوشتن در مجله‌ها را با کیهان بچه‌ها آغاز کرد. وی دو فرزند با نام‌های سیاوش و سروناز دارد.{{سخ}}
برادرش سهراب و همین‌طور پدرش پیش از سن پنجاه‌سالگی از دنیا رفتند.

===کوشش‌ها===
باباخانی در مجله‌های کیهان بچه‌ها، سوره نوجوان و سروش نوجوان قلم زده است. در حوزهٔ جنگ نیز کتاب‌هایی در قالب زندگی‌نامهٔ داستانی شهدا نگاشته است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://www.ibna.ir/fa/tolidi/82929/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%AF|عنوان= باباخانی از شهیدان می‌نویسد}}</ref> در همهٔ دوره‌های جشنوارهٔ شهید حبیب غنی‌پور، جشنوارهٔ انقلاب، دوازدهمین دورهٔ [[جایزه ادبی جلال آل‌احمد|جایزهٔ ادبی جلال آل‌احمد]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://jalal.adabiatirani.com/1398/08/27/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2/|عنوان= معرفی نامزدهای بخش مجموعه‌داستان کوتاه جایزهٔ ادبی جلال}}</ref>، سه دوره جشنوارهٔ یوسف، یک دوره کتاب سال جمهوری اسلامی، چند دوره جشنوارهٔ گام اول وزارت ارشاد و یک دوره جشنوارهٔ مطبوعات داور بوده است.<ref name= ''کانون''/> او در حوزهٔ هنری واحد ادبیات کودکان و نوجوانان و کارگاه قصه و رمان کارشناس ادبی بوده است. عضویت در شورای نویسندگان مسجد جوادالأئمه نیز در کارنامهٔ کوشش‌هایش ثبت است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://anjomanghalam.ir/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%8A-2/|عنوان= فعالیت‌های خسرو باباخانی}}</ref> وی در کارگاه‌های داستان‌نویسی نیز تدریس می‌کند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/amp/yazd-63342/|عنوان= کارگاه داستان‌نویسی باباخانی در یزد}}</ref>

===از نگاه دیگران===
====[[آناهیتا آروان]]====
{{گفتاورد تزیینی|نویسنده‌ای که بیش از بیست سال است از اولین اثر تا امروز سطر به سطر نوشته‌هایم را خوانده و نه تنها مثل یک معلم عاشق بلکه به عنوان یک رفیق هزارساله در کنارم بوده و راه و چاه را نشان داده و همچنان از او می‌آموزم و حرفش برایم حجت است، خسرو باباخانی است. نسبت به هیچکس به اندازه‌ای که به ایشان مدیون هستم، دین ندارم. اهل بت‌سازی نیستم. الگوسازی هم نمی‌کنم.}}

===خودش و آثارش را می گوید===
{{بلی}}باباخانی کار در حوزهٔ کودک را می‌پسندد و دلیلش را چنین شرح می‌دهد: <ref name= ''باشگاه''/>
من حس فوق العاده و جاری و زلالی در این حوزه می بینم. [...] ما در حوزهٔ کودک و نوجوان با مخاطبی که سطح باورپذیری بالایی دارد روبه‌رو هستیم. پس نویسنده باید صداقت در گفتار داشته باشد. ضمن اینکه موضوعات مربوط به این گروه محدود است. این محدودیت باعث می شود نویسنده انتخاب کمتری داشته باشد. وقتی انتخاب کمتر باشد، دقت بیشتر می‌شود.{{سخ}}
{{بلی}}رمان پیمان‌شکنان را این‌گونه توصیف می‌کند:<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.tasnimnews.com/fa/news/1391/12/14/30698/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF|عنوان= پیمان‌شکنان در نمایشگاه کتاب}}</ref>
مضمون اصلی پیمان‌شکنان همان قصهٔ قدیمی آدم و حواست و پیمانی که با پروردگار خود بسته بودند؛ اما شکسته شد. من در این داستان اجازه ندادم که قصهٔ آدم و حوا تنها به‌عنوان یک داستان قرآنی مطرح شود، بلکه با پس‌زمینهٔ این مضمون، تلاش کردم تا مضمون اصلی را در روزگار فعلی نیز کاربردی سازم. در این داستان نشان دادم که این تنها آدم و حوا نبودند که پیمان‌شکنی کردند، بلکه ما انسان‌ها نیز هرکدام در طول عمر بارها پیمان‌شکنی کرده و می‌کنیم، به‌عبارت دیگر مخاطب را از این پیمان‌شکنی‌ها هشدار دادم.

===دیگران در نگاهش===
====[[امیرحسین فردی]]====
{{گفتاورد تزیینی|امیرحسین فردی معلم ما بود و این حرف در حد تعارف نیست؛ چراکه او مسیر بسیاری از ما را تغییر داد و اگر اکثر ما قلم به دست گرفتیم به‌خاطر او بود. فردی جزو نویسندگانی بود که خودشان از آثارشان بهتر بودند. آثار خیلی از نویسندگان را می‌خوانیم؛ ولی وقتی با آن‌ها از نزدیک آشنا می‌شویم می‌بینیم اصلاً آن طوری که فکر می‌کردیم نیستند.<ref name= ''فردی''/>}}

====[[احمد دهقان]]====
{{گفتاورد تزیینی|در زمانه‌ای که اکثر آدم‌ها به درد نمی‌خورند. احمدآقا انسان بسیار به‌دردبخوری است. از نوجوانی و جوانی‌اش نمی‌گویم که در دفاعِ عاشقانه و مظلومانه از این مرزوبوم هزینه شد. از رمان‌ها و مجموعه داستان‌های تأثیرگذار، جسورانه و بعضاً ماندگارش هم چیزی نمی‌گویم. اما نمی‌توانم از کلاس‌هایش، از آموزش‌هایش، از شاگردانش چیزی نگویم. از کسانی که احمدآقا راه رستگاری و رهایی را نشانشان داد چیزی نگویم. نمی‌توانم از هنرجویانی که احمدآقا کمک کرد تا انسان‌تر شوند خبری نگویم. نگویم که این تلاش‌ها، این آموزش‌ها، این فداکاری‌ها و دلسوزی‌ها برای همیشه برای ابد در تمام حیات‌ها و حلقه‌های آفرینش خواهد ماند. به یمن و شرف پایمردی همین مرد است که قرار است در این تاریکی فرهنگی و اخلاقی شانزده مشعل فروزان مشتعل شود تا بلکه تاریکی را پس بزند. پس اجازه می‌خواهم پیشاپیش همه‌ٔ هنرجوها زانوی ادب بر زمین بزنم و بر آن دستان پرمهر، سخاوتمند و هنرمند بوسه بزنم.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://www.ibna.ir/fa/report/262218/%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF|عنوان= رهایی و رستگاری با داستان}}</ref>}}

====[[رضا امیرخانی]]====
{{گفتاورد تزیینی|یکی از ویژگی‌های رضا امیرخانی، تحقیقِ جامع و کامل اوست برای نوشتن یک اثر. احترامی که رضا به مخاطبش می‌گذارد، برای من جذاب است.<ref name= ''دیدار'' >{{یادکرد وب|نشانی= https://www.farsnews.ir/news/13931212001200/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%82%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%82%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%AF|عنوان= دیدار با رضا امیرخانی}}</ref>}}

===خلق‌وخو===
در دیدار چند نویسنده با [[رضا امیرخانی]] برای گفت‌وگو دربارهٰ رمان قیدار، خبرنگار گفته بود: «وقتی در یک گپ‌وگفت خسرو باباخانی باشد، بحث به جاهای شیرینی می‌رود. همان ادبیات خسروانی معروف.»<ref name= ''دیدار''/>

==آثار و منبع‌شناسی==
===سبک و لحن و ویژگی آثار===
خسرو باباخانی را نویسندهٔ ژانر کودک و نوجوان می‌دانند. او رویدادهای زندگی خویش را دستمایهٔ نوشتن قرار داده است. مرگ خواهرش، علاقه به معلم، کشته‌شدن اسبی که دوستش داشت و حبس در زندان رخدادهای واقعی هستند که به چشم خود دیده و آن‌ها را به‌رشتهٔ تحریر درآورده است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://www.ketabchin.com/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C/author/118|عنوان= زندگی نامهٔ خسرو باباخانی}}</ref>

===کارنامه و فهرست آثار===
{{جعبه گفتاورد |نقل‌قول=<center>'''بُرشی از رمان ''گنج قلعهٔ متروک'':{{سخ}}'''عصرها وقتی مدرسه تعطیل می‌شد، مسیر خانه را مستقیم نمی‌رفتم، راهم را کمی کج می‌کردم تا از جلوی قهوه‌خانه سر در بیاورم. قهوه‌خانهٔ جهانگیر، برِ خیابان و یکی دو پله پایین‌تر از سطح پیاده‌رو بود. در و پنجره‌اش چوبی، کهنه و سبزرنگ بودند، با شیشه‌هایی پوشیده از گردوخاک. من روبه‌روی پنجره می‌ایستادم. دست‌هایم را سایه‌بان چشم‌هایم می‌کردم و به داخل قهوه‌خانه چشم می‌دوختم.'''<noinclude></center>|تراز=چپ|عرض=۲۲%|رنگ پس‌زمینه=#d5fdf4}}
====مجموعه‌داستان====
* '''بر فراز گندمزار'''، ۱۳۶۹
* '''مثل دست‌های مادرم'''، ۱۳۶۹
* '''پرواز'''، ۱۳۷۰
* '''نان و زنجیر''' ، ۱۳۷۱
* '''پلنگان هم می‌میرند'''، ۱۳۷۱
* '''خاک'''، ۱۳۷۴
* '''پری دریایی'''، ۱۳۷۸
* '''پشت دروازه‌های بهشت'''، ۱۳۸۲
* '''نخلستان سرو'''، ۱۳۸۵
* '''پرستوهای مهاجر'''، ۱۳۸۶
* '''پیمان‌شکنی'''، ۱۳۹۲
* '''کوچ در باد'''، ۱۳۹۸
* '''یک سین به‌علاوهٔ هفت‌سین'''

====رمان====
* '''گنج قلعهٔ متروک'''، ۱۳۷۱

====سرگذشت‌نامه====
* '''تختی'''، ۱۳۷۸
* '''عاشقان شرزه'''، ۱۳۸۱، بر اساس زندگی شهید دکتر محمدرضا فتاحی
* '''غریبه'''، ۱۳۸۵، بر اساس زندگی شهید محمود فرودی
* '''ناگاه در فلق'''، ۱۳۸۶، بر اساس زندگی شهیدان داریوش ریزه‌وندی و محمود شهبازی
* '''بخواب برادم، بخواب'''، ۱۳۸۶، بر اساس زندگی شهید محمود امیرخانی
* '''شب روز دهم'''، ۱۳۸۶، بر اساس زندگی شهید محمدعلی دامنگیر

====گردآوری====
* '''لطفاً پیغام خود را بگذارید'''، ۱۳۹۳، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، سومین جشنوارهٔ داستان انقلاب، ویژهٔ بزرگ‌سال
* '''خلسه با طعم باروت'''، ۱۳۹۵، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، مجموعه‌ای از داستان‌های برگزیدهٔ پنجمین جشنوارهٔ داستان انقلاب
* '''جشن از ما بهترون'''، ۱۳۹۵، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، مجموعه‌ای از بهترین داستان‌های کوتاه پنجمین جشنوارهٔ داستان انقلاب، ویژهٔ نوجوان
* '''گوسفندی برای شاه'''، ۱۳۹۵، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، برگزیدهٔ داستان‌های نوجوانان در ششمین جشنوارهٔ داستان انقلاب
* '''رویای یک عمارت فرعونی'''، ۱۳۹۵، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، برگزیدهٔ ششمین جشنوارهٔ داستان انقلاب، ویژهٔ بزرگ‌سال
* '''نان و آفتاب'''، ۱۳۹۵، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، برگزیدهٔ هفتمین جشنوارهٔ داستان انقلاب، ویژهٔ بزرگ‌سال
* '''روح مرطوب'''، ۱۳۹۷، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، مجموعه‌ای از داستان‌های منتخب هشتمین جشنوارهٔ داستان انقلاب، ویژهٔ بزرگ‌سال
* '''هنوز بی‌قرار نگاهت هستم'''، ۱۳۹۸، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، هفتمین جشنوارهٔ داستان انقلاب، ویژهٔ نوجوانان
* '''تصمیم داداش‌رسول'''، ۱۳۹۸، به‌کوشش باباخانی و رقیه‌سادات صفوی، هشتمین جشنوارهٔ داستان انقلاب، ویژهٔ نوجوانان
* '''سرخی من از تو'''، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه نویسندگان جوان

====سایر====
* '''شبی چون آینه'''،۱۳۶۹

===جوایز و افتخارات<ref name= ''کانون''/>===
کتاب ''بر فراز گندمزار'' و ''مثل دست‌های مادرم'' برگزیدهٔ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و سروش نوجوان و سورهٔ نوجوان شده است و در مرحلهٔ نهایی کتاب سال وزارت ارشاد حضور پیدا کرده است. کتاب ''پشت دروازه های شب'' جشنوارهٔ یاد یار را از سر گذرانده است و رمان ''گنج متروک'' نیز کتاب سال مجلهٔ سورهٔ نوجوان شده است.

===بررسی موردی چند اثر===
====پشت دروازهٔ بهشت<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://behnashr.razavi.ir/fa/235068/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C|عنوان= خسرو باباخانی پدیدآورنده}}</ref>====
این کتاب ابتدا داستانی نیمه‌بلند بود که بعدها تبدیل به یک رمان شد. شصت‌وهشت صفحه دارد و ماجرای کیفی را روایت می کند که از خارج رسیده و اعلامیه های سیدروح‌الله خمینی درونش است. ساواک سعی در ضبط این کیف دارد؛ ولی راوی داستان مانع می‌شود.

===ناشرینی که با او کار کرده‌اند===
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سورهٔ مهر، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، مدرسه، مؤسسهٔ فرهنگی مدرسهٔ برهان، سازمان تبلیغات اسلامی حوزهٔ هنری، به‌نشر، ستاره‌ها، قدیانی، رویش، شاهد، تکا

===تعداد چاپ‌ها و تجدید چاپ‌های کتاب‌ها===
رمان ''بر فراز گندمزار'' در سال۱۳۷۳ برای پنجمین بار منتشر شد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=536311&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author|عنوان= در باب بر فراز گندمزار}}</ref>{{سخ}}
رمان ''گنج قلعهٔ متروک'' در سال۱۳۹۰ به چاپ نهم رسید.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://db.ketab.ir/bookview.aspx?bookid=1615966|عنوان= در باب گنج قلعه متروک}}</ref>{{سخ}}
کتاب زندگی نامهٔ ''تختی'' در سال۱۳۹۱ برای نهمین بار چاپ شد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= https://db.ketab.ir/bookview.aspx?bookid=1731481|عنوان= در باب کتاب زندگی‌نامهٔ تختی}}</ref>

==نوا، نما و نگاه==
<gallery widths="170px" heights="180px" perrow="4">
پرونده:Mesle dasthaye madaram.jpg
پرونده:Yek sin be alaveye haft sin.jpg
پرونده:Takhti1.jpg
</gallery>

==پانویس==
{{پانویس|۲}}

==منابع==

==پیوند به بیرون==
* {{یادکرد وب|نشانی= http://koodak24.ir/directories/details/7008/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C|عنوان= دربارهٔ خسرو باباخانی|ناشر= تارنمای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۱۴بهمن۱۳۹۹ (۲فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://www.yjc.ir/fa/news/5496690/%D8%AE%D9%84%D8%A3-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|عنوان= خلأ وجود کتاب در زندگی کودکان و نوجوانان|ناشر= باشگاه خبرنگاران جوان|تاریخ انتشار= 22بهمن1394|تاریخ بازبینی= ۱۹بهمن۱۳۹۹ (۷فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= http://amirhosseinfardi.ir/fa/%d8%ae%d8%b3%d8%b1%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%ae%d8%a7%d9%86%db%8c/|عنوان= امیرحسین فردی قلم به دست خیلی‌ها داد|ناشر= تارنمای پایگاه رسمی زنده‌یاد امیرحسین فردی |تاریخ انتشار= ۶اردیبهشت۱۳۹۲|تاریخ بازبینی= ۱۹بهمن۱۳۹۹ (۷فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= http://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=575815|عنوان= روند کند داستان‌نویسی در دههٔ اخیر|ناشر= تارنمای روزنامهٔ خراسان|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۱۹بهمن۱۳۹۹ (۷فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= http://www.ibna.ir/fa/tolidi/82929/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%AF|عنوان= باباخانی از شهیدان می‌نویسد|ناشر= خبرگزاری ایبنا |تاریخ انتشار= ۱۰مهر۱۳۸۹|تاریخ بازبینی= ۱۸بهمن۱۳۹۹ (۶فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= http://jalal.adabiatirani.com/1398/08/27/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2/|عنوان= معرفی نامزدهای بخش مجموعه‌داستان کوتاه جایزهٔ ادبی جلال|ناشر= تارنمای بنیاد ادبیات داستانی|تاریخ انتشار= ۲۷آبان۱۳۹۸|تاریخ بازبینی= ۲۹بهمن۱۳۹۹ (۱۷فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://www.tasnimnews.com/fa/news/1391/12/14/30698/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF|عنوان= پیمان‌شکنان در نمایشگاه کتاب|ناشر= خبرگزاری تسنیم|تاریخ انتشار= ۱۴اسفند۱۳۹۱|تاریخ بازبینی= ۲۱بهمن۱۳۹۹ (۹فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= http://anjomanghalam.ir/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%8A-2/|عنوان= فعالیت‌های خسرو باباخانی|ناشر= تارنمای انجمن قلم ایران|تاریخ انتشار= ۲۶دی۱۳۹۵|تاریخ بازبینی= ۱۵بهمن۱۳۹۹ (۳فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://www.isna.ir/amp/yazd-63342/|عنوان= کارگاه داستان‌نویسی باباخانی در یزد |ناشر= خبرگزاری ایسنا |تاریخ انتشار= ۱۷مهر۱۳۹۷|تاریخ بازبینی= ۱۸بهمن۱۳۹۹ (۶فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= http://www.ibna.ir/fa/report/262218/%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AF|عنوان= رهایی و رستگاری با داستان|ناشر= خبرگزاری ایبنا|تاریخ انتشار= ۲۷خرداد۱۳۹۷|تاریخ بازبینی= ۲۱بهمن۱۳۹۹ (۹فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://www.farsnews.ir/news/13931212001200/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%82%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%82%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%AF|عنوان= دیدار با رضا امیرخانی|ناشر= خبرگزاری فارس|تاریخ انتشار= ۱۲اسفند۱۳۹۳|تاریخ بازبینی= ۲۹بهمن۱۳۹۹ (۱۷فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://www.ketabchin.com/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C/author/118|عنوان= زندگی نامهٔ خسرو باباخانی|ناشر= تارنمای کتابچین|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۱۸بهمن۱۳۹۹ (۶فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://behnashr.razavi.ir/fa/235068/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C|عنوان= خسرو باباخانی پدیدآورنده|ناشر= تارنمای انتشارات آستان قدس رضوی|تاریخ انتشار= ۱۳دی۱۳۹۹|تاریخ بازبینی= ۱۵بهمن۱۳۹۹ (۳فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=536311&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author|عنوان= در باب بر فراز گندمزار|ناشر= سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی ایران|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۴اسفند۱۳۹۹ (۲۲فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://db.ketab.ir/bookview.aspx?bookid=1615966|عنوان= در باب گنج قلعه متروک|ناشر= خانه کتاب|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۴اسفند۱۳۹۹ (۲۲فوریه۲۰۲۱)}}

* {{یادکرد وب|نشانی= https://db.ketab.ir/bookview.aspx?bookid=1731481|عنوان= در باب کتاب زندگی‌نامهٔ تختی|ناشر= خانه کتاب|تاریخ انتشار= |تاریخ بازبینی= ۴اسفند۱۳۹۹ (۲۲فوریه۲۰۲۱)}}

پرونده:Takhti1.jpg

2021-02-22T08:14:14Z

چیروکا:

پرونده:Yek sin be alaveye haft sin.jpg

2021-02-22T07:56:40Z

چیروکا:

پرونده:Mesle dasthaye madaram.jpg

2021-02-22T07:40:04Z

چیروکا:

خسرو باباخانی

2021-02-21T08:29:28Z

پرونده:Khosro babakhani1.jpg

2021-01-26T06:06:43Z

چیروکا:

بحث کاربر:چیروکا

2021-01-25T04:49:14Z

چیروکا: صفحه را خالی کرد

بحث کاربر:چیروکا

2021-01-25T04:33:48Z