راضیه تجار

از ویکی‌ادبیات
پرش به: ناوبری، جست‌وجو
راضیه تُجّار
راضیه تجار.jpg
زمینهٔ کاری داستان‌نویسی و رمان‌نویسی
زادروز ۵آذر۱۳۲۶
تهران
کتاب‌ها نرگس‌ها و سنگ صبور‌
همسر(ها) منوچهر حقانی‌پرست (کارگردان سینما)[۱]
مدرک تحصیلی کارشناسی روان‌شناسی
مدرک درجه‌یک هنری معادل دکترا در ادبیات داستانی[۲]
دلیل سرشناسی نویسندهٔ رمان و داستان کوتاه
تقدیر از راضیه تجار

راضیه تُجار رمان‌نویس و داستان‌نویسی است که مسئولت‌های ادبی‌هنری نیز برعهده دارد.

* * * * *

راضیه تجار علاقه زیاد به نوشتن داشت و منشأ این علاقه، به نوجوانی، بازمی‌گردد. بیشتر با داستان‌های کوتاهش نزد منتقدان و اهل قلم شناخته شده است؛ اما همواره در دو بخش رمان و داستان کوتاه قلم می‌زند و بیش از ۲۲ اثر را در کارنامهٔ ادبی خود ثبت کرده است.[۳]
تجار که آثاری فرمال و ماندگار دارد از زنان داستان‌نویسان ادبیات دفاع مقدس است و در داستان‌هایش با نثری شاعرانه و احساسی به نقش زنان در مسائل مربوط به جبهه و جنگ می‌پردازد.[۴]

در آن زمان بزرگ‌ترین لذتش او خواندن بود و نوشتن.

محتویات

از میان یادها

آموختن با خواندن

راضیه تجار در گفت‌وگو با «پیام زن» کودکی‌اش را این گونه توصیف کرد:

دخترکی حساس را تصور کنید که دائم توی لاک خودش است و احساس می‌کند تیله‌ای است روی سطح صیقلی آینه. نه دلش می‌خواهد از لاکش بیرون بیاید و نه جرئت می‌کند به دیدار کسانی برود که تشنگی روحش را سیراب می‌کنند. ادیبانی چون جلال آل‌احمد، فروغ فرخزاد، احمد شاملو، مهدی اخوان ثالث، هوشنگ ابتهاج و بسیاری دیگر که با آن‌ها از طریق مجلات و کتاب‌هایشان ارتباط روحی برقرار می‌کرد. می‌خواندشان و در خود غرق می‌شد. از این دریای مواج تنها دو چیز نجاتش می‌داد؛ اول، عشقی بود که به خدا داشت و دوم، عشق به کلمه. کلماتی که در کنار هم می‌نشست و داستان می‌شد یا شعر. چه آن‌ها که از دیگران می‌خواند، چه آن‌ها که خودش خلق می‌کرد.[۳]
درحال مطالعه

آتشی که از قصه‌های مادربزرگ شعله‌ گرفت

قصه‌گویی مادربزرگ‌هایش را دوست داشت، مخصوصاَ مادربزرگ مادری که برایش قصه می‌گفت، او را تا دوردستِ سرزمین رؤیا می‌برد. همین‌ قصه‌‌ها دریچه‌ای شد تا با کاغذ و قلم آمیخته شود و داستان‌هایی را در ذهنش بسازد و روی کاغذ بریزد. بعد هم آن‌ها را برای دوستانش بخواند. همان سال‌ها و همان قصه‌ها، شعلهٔ نوشتن را در جانش انداخت و روزبه‌روز مسیر رفتنش را روشن‌تر کرد تا اینکه سال۱۳۶۴ این شعله به گرمایی مطبوع و دلپذیر تبدیل شد و او را در مسیر داستان‌نویسی انداخت.[۴]

زندگی و یادگار

کودکی و نوجوانی، جوانی، پیری

راضیه تجار متولد ۵آذر۱۳۲۶ است که خانواده‌ای سنتی و مذهبی داشته و در یکی از محلات قدیمی تهران، کودکی را گذرانده است. پدرش رستوران‌دار بود. هم پدر و هم مادرش ذوق شعر و شاعری داشتند که راضیه تجار نیز از آن بهره‌ها برده است. به‌طوری‌که در مدرسه همیشه از معلم‌های انشا بیشترین نمره‌ را می‌گرفت. سال۱۳۶۴ به حوزهٔ هنری رفت و کارش را شروع کرد. اولین جرقه‌های حضور در عرصهٔ داستان‌نویسی را با چاپ چند اثر در مطبوعات زد.
۲۸ سال در آموزش‌وپرورش خدمت کرد و هم‌اکنون نیز بخشی از وقتش صرف خواندن کارهای نوقلم‌ها می‌شود و در دفتر کار خود و همسرش، هر سه‌شنبه کلاس داستان‌نویسی برگزار می‌کند.[۵] منوچهر حقانی‌پرست، از نخستین کارگردانان سینمای ایران پس از انقلاب و همسر راضیه تجار در سن ۵۹سالگی به‌دلیل عارضه قلبی درگذشت. او سنگ‌بنای فیلم دینی در ایران را با ساخت فیلم توجیه گذاشت و شاگردانی را نیز در این عرصه تربیت کرده است.[۱]

گفت‌وگو با روزنامهٔ رسالت،
اردیبهشت ۱۳۸۸

شخصیت و اندیشه

راضیه تجار به‌گفتهٔ خودش آدمی صادق، جسور، متنفر از دروغ، متعهد و لجباز است.[۵] توانمندی و سخت‌کوشی از دیگر شاخصه‌های شخصیت تجار است که منجر می‌شد در جشنواره‌های مختلف تهران و شهرستان‌ها حضور یابد و مسئولیت‌های اجرایی برعهده گیرد. روحیهٔ شاگردپروری وی معرف توجه‌ و احترامش به استعدادهای نوپاست.[۶]

امضای بیانیه

تجار به‌همراه جمعی از اعضای مؤسسهٔ هنرمندان پیشکسوت، طی امضای بیانیه‌ای سیدرضا صالحی امیری را شخصیتی تحلیلگر، اهل دانش و آشنا به حوزهٔ فرهنگ و هنر معرفی کرد و از او برای انتخاب وزارت فرهنگ‌وارشاد اسلامی حمایت کرد.[۷]

دیدار هیئت مدیرهٔ انجمن قلم با استاد سبزواری
آیین تجلیل از همسران جانبازان با حضور راضیه تجار

زمینهٔ فعالیت[۲]

سمت‌ها و مسئولیت‌ها

  • کارمند بازنشستهٔ آموزش‌وپرورش در سمت‌های معلم، دبیر، معاون و مدیر
  • از مؤسسان انجمن قلم و دبیر انجمن
  • عضو شورای هنر
  • عضو شورای کارگاه قصه و رمان و مسئول جلسات نقد و بررسی داستان در حوزهٔ هنری
  • عضو هیئت علمی بنیاد و جشنواره پروین اعتصامی و جایزهٔ جلال
  • عضو شورای داستان‌نویسی بنیاد شهید، بنیاد حفظ آثار و نشر دفاع مقدس و بنیاد جانبازان انقلاب اسلامی
  • دبیر جشنوارهٔ قلم زرین دو دوره
  • کارشناس داستان در وزارت ارشاد اسلامی و جشنواره‌های آموزش‌وپرورش
  • عضو شورای فیلم‌نامه‌نویسی و ادبیات در بنیاد فارابی

فعالیت‌ در عرصه مطبوعات

  • سردبیر فصلنامه‌های «ادبیات داستانی» و «اصحاب قلم» و نیز دبیر تحریریه فصلنامه «قصه»
  • مسئول صفحهٔ ادب و هنر روزنامه جام‌جم و همکار مجله‌های جام‌جم، کیهان فرهنگی و سروش
  • داستان‌نویس داستان‌های واقع‌گرایانه برای مجله زن روز به‌مدت نه سال؛
  • داستان‌نویس روزنامه حوادث با نام مریم مهاجر[۴]
  • همکاری با پیک «قصه‌نویسی» حوزهٔ هنری

داوری در جشنواره‌های ادبی:

کتاب سال، کتاب فصل، گام اول، قلم زرین، پروین اعتصامی، نقد سال، جشنواره ادبی یوسف، کتاب سال شهیدغنی‌پور، ادبیات داستانی، بنیاد شهید، بسیج و قصه‌های قرآنی

تدریس

  • مدرس داستان‌نویسی از سال۱۳۶۷ تا به امروز
  • مدرس داستان در فرهنگ‌سراهای انقلاب، بهمن و آیه در تهران
  • تدریس اصول و عناصر داستان‌نویسی در دانشکدهٔ صداوسیما
  • مدرس و داور جشنواره‌های داستان آموزش‌وپرورش

یادمان و بزرگداشت‌ها

  • نکوداشت راضیه تجار در شانزدهمین جایزهٔ قلم زرین و هم‌زمان با روز قلم به‌تاریخ چهاردهم تیر۱۳۹۷ در محل انجمن قلم[۸]

در قاب نگاه‌ها

عبدالعلی دستغیب

داستان کوتاه «گلریزان» بهترین داستان راضیه تجار و یکی از داستان‌های قوی در بین آثار اخیر ایران است که مقام تجار را در هنر داستان کوتاه تثبیت می‌کند.[۴]

غلامعلی حداد عادل

راضیه تجار هم داستان‌ساز بعد از انقلاب است هم داستان‌نویس و هم داستان‌نویس آفرین. یعنی تلاش می‌کرد داستا‌ن‌نویسان عرصهٔ انقلاب را در حوزه زنان پرورش دهد.[۹]

محمد میرکیانی

راضیه تجار یکی از نویسندگان فعال و پرتلاش است. در دوره‌ای که نویسندگان به‌شدت دلبستهٔ نثر بودند و موجی از آثار داستان منتشر می‌شد، داستان کوتاه هفت‌بند از تجار سرآغاز موج جدیدی از داستان‌نویسی بود. این اثر، نه‌تنها بازی با کلمات نبود؛ بلکه فضاسازی و شخصیت‌پردازی به‌وضوح در آن دیده می‌شد.
تجار شاگردپرور است. او به کسانی که می‌خواهند وارد عرصه ادبیات شوند، تعهد دارد. معمولاً در هر عرصه‌ای، کسانی که به‌تازگی وارد می‌شوند، هراس دارند. راضیه تجار معمولاً به این افراد توجه می‌کند و به آن‌ها آرامش می‌دهد که این از ویژگی‌های شاخص اوست. دیگر ویژگی‌ِ تجار سخت‌کوشی اوست. تجار زن نویسنده‌ای است که از سفر، تفریح و باخانواده‌بودن گذشت تا به ادبیات و فرهنگ کشور خدمت کند.[۸]

تفسیر راضیه تجار از آثارش

حتی اگر شخصیت داستان‌هایم مذکر باشند، باز به موضوع‌هایی می‌پردازم که در بین زن و مرد به‌طور یکسان اتفاق می‌افتد؛ همچون عشق یا رنج‌های بشری. درهرحال، به آنچه حس و دریافت کرده‌ام، عمل می‌کنم و بین دیدگاه و برخوردهای عقلانی یا احساسی زن و مرد تفاوت قائلم. زن آماجگاه رنج و احساس است و من هم از این جنسم. به‌همین‌دلیل آبشخور فکرم جایی است که تجلیگاه زن است و معتقدم با وجودی که این‌همه گفته‌ام، باز ناگفته‌ها بیشتر است.[۳] من نخست برای خودم می‌نویسم. یعنی همهٔ کتاب‌های «دلی» مثل «نرگس‌ها»، «زن شیشه‌ای»، «شعله و شب»، «آرام، شب به خیر»، «کوچه اقاقیا» و... کار «دلی» است؛ اما برخی کارها را هم با جنبهٔ ژورنالیستی نوشته‌ام. مثل «فانوسی بیفروز» که برای مخاطبان خانم نوشته‌ام. برای تیپی که ساده‌تر و عام‌ترند. سعی کردم در این کار درد این تیپ اجتماعی را منعکس کنم؛ اما وقتی که می‌خواهم یک کار خلاقانه انجام دهم، به این فکر نمی‌کنم که مخاطب از چه متنی خوشش می‌آید.[۱۰]

آثار و کتابشناسی

فهرست آثار[۴]

  1. سنگ صبور: رمان (۱۳۹۵)
  2. از خاک تا افلاک: زندگی‌نامه داستانی محمدفریدالدین عطار (۱۳۹۵)
  3. سه‌شنبه‌های عزیز۳ (۱۳۹۵)
  4. سهیلیان به‌روایت همسر شهید (۱۳۹۵)
  5. محبوبه صبح: زندگی‌نامه داستانی محبوبه دانش (۱۳۹۳)
  6. این چراغ نباید خاموش شود (۱۳۹۳)
  7. نرگس‌ها (۱۳۹۳)
  8. زن شیشه‌ای (۱۳۹۳)
  9. سفر به ریشه‌ها (۱۳۹۳)
  10. زندگی‌نامه داستانی شیرودی (۱۳۹۳)
  11. شعله و شب (۱۳۹۱)
  12. بندهای روشنایی (۱۳۹۱)
  13. آرام شب‌به‌خیر؛ مجموعه داستان (۱۳۸۹)
  14. زندگی‌نامه داستانی شهیدبابایی
  15. جای خالی آفتابگردان‌ها (۱۳۸۸)
  16. هم سیب، هم ستاره: مجموعه داستان (۱۳۸۸)
  17. کوچهٔ اقاقیا (۱۳۸۸)
  18. پاورچین تا عشق (و چند داستان دیگر) (۱۳۸۸)
  19. ستاره من: خاطرات سردار شهیدحمید عرب‌نژاد (۱۳۸۸)
  20. سه‌شنبه‌های عزیز۲ (۱۳۸۸)
  21. بانوی رنگین‌کمان: زندگی‌نامه داستانی اشرف قندهاری (۱۳۸۷)
  22. فانوسی بیفروز (۱۳۸۷)
  23. بانوی آبی‌ها: زندگی‌نامه داستانی خلبان شهلا ده بزرگی اولین زن خلبان ایران (۱۳۸۷)
  24. خورشید باران (۱۳۸۷)
  25. آواز پرواز (۱۳۸۷)
  26. جایی که آسمانش آینه‌کاری است گمان مبر که شعله بمیرد، براساس زندگی‌نامه محمد سلیمانی(۱۳۸۱)
  27. سه‌شنبه‌های عزیز: داستان‌های کوتاه‌کوتاه (۱۳۸۱)
  28. بندهای روشنایی (۱۳۷۵)
  29. هفت‌ بند (۱۳۶۴)

سبک و لحن و ویژگی آثار

زن در آثار راضیه تجار

بیشتر شخصیت‌های اصلی داستان‌های راضیه تجار، زنان‌اند. نویسنده از دردهای زنان آگاه است. زنانی که گرفتار مشکلات خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی شدند. فشارهایی که جامعه بر آن‌ها تحمیل می‌کند. زنان داستان‌های او برای بیرون‌آمدن از وضعیت خود تلاش خاصی نمی‌کنند. زنانی که نه راه بیرون‌آمدن را می‌دانند و نه توان قدم‌گذاشتن به این راه را دارند. گرفتارهایی هستند پیچیده در بحران خویش و آنچه تقدیر و زمانه و دیگران برایشان رقم‌زده‌ و می‌زنند. تجار، زندگیِ خاکستری و پر از مشکلی را که می‌بیند، به‌تصویر می‌کشد و داستان را در همان فضا تمام می‌کند.[۴][۱۱]

زنان در آثار تجار جایگاه سنتی دارند. در رنج و ناراحتی، روزگار می‌گذرانند و در نارضایتی همیشگی، در سکون و وابستگی به‌سر می‌برند. در مقابلِ مردان و سرنوشت، تسلیم محض‌اند و از خود قدرت، اراده و اختیاری ندارند و تنها واکنش آن‌ها به حوادث یا نفرین و آه و ناله است.[۱۲]

برشی از داستان زن شیشه‌ای

آن‌ها حرکتی کردند. اول عزیزخانم و بعد مرجان، میان اثاث‌ها خود را جابه‌جا کردند. کامیون که به‌راه افتاد، یکی دو پنجره بسته نیمه‌باز شد و آن‌ها روی خود را محکم‌تر گرفتند. از خم کوچه که گذشتند، آقامصطفی از اتاق جلوی کامیون به شیشه مربعی‌شکلی که صورت آن‌ها را در خود قاب کرده بود کوبید و از آن‌ها پرسید راحتید؟! هیچ‌کدام جوابی ندادند.[۱۳]

نمایش ناتمام‌بودن زن

زن بدون مرد تنها و ناتمام است و تمام هستی زن در داستان‌ با مرد واقعیت پیدا می‌کند و فقدان مرد، بیم و ناامیدی، رنج و شکست را به‌همراه دارد. حیات و سلامتی زن، وابسته به مرد و توجه زن شیشه‌ای در داستان او است. زن با فکر اینکه شوهرش او را با وجود بیماری رها کرده است، حالش وخیم‌تر شده و درنهایت می‌میرد.[۱۲]

بخشی دیگر از زن شیشه‌ای

حتی دکتر باور کرده بود که رویش مرگ در او متوقف شده است و این وقتی بود که مرد کلامش گرم بود و نفسش هم؛ اما بعد پنجره باز شد و سوز سردی آمد.[۱۳]
نگاهش را به سقف دوخت. یک لبخند گیج، مثل پروانه‌ای، بال زد و از گوشه لبش و یک شاخه با لبه‌ای تیز، پوستش را شکافت و بیرون «ترق» گریخت. صدایی گفت: «زد.» دقایقی بعد، سر زن به یک‌‌سو افتاد و نگاهش خیره به شاخ‌های که مدام می‌بالید و همهٔ سالن را پر می‌کرد و بر آن فراز، قلبش آرام‌آرام، یاد مرد را گریه می‌کرد.[۱۳]

خانه، حصار ابدیِ زنان تجار

زنان آثار تجار محصور در خانه‌اند و اکثر داستان‌ها در فضای درونی و در منزل اتفاق می‌افتد. کار خانگی مشخصهٔ اصلی آن‌هاست. تنها در دو داستان زن در بیرون از خانه کار می‌کند آن‌هم کار زنان. یکی ریزش زردها رویش سبزها و دیگری بیست‌وچهار ساعت. و در همین دو داستان نیز مسئلهٔ اصلی مردها و تنهایی و ناخشنودی است. آن‌ها برای فرار از اوضاع موجود به رؤیابافی و خیال‌پردازی پناه می‌برند و از این لحاظ، داستان بیشتر به توصیفاتی رؤیاگونه پرداخته است.[۱۲]

نخستین داستان

او در نخستین داستانش با نام «هفت‌ بند» که در سال۱۳۶۴ نوشته‌ شد، به مسائل جنگ و تبعات آن پرداخته است. مردی به‌علت اینکه شغلش مرتب در سفر و همیشه از همسرش دور است. هر دو زمانی را انتظار می‌کشند که با خیالی آسوده بهار را در کنار هم بگذرانند؛ اما هنوز این فرصت دست نداده است. مرد برای هر سفری که می‌رود روی چوب‌دستی‌اش خطی می‌کشد. این بارِ هفتم است که او به سفر می‌رود و خط هفتم را می‌کشد؛ ولی آن را با خود نمی‌برد. زن در هفت فصل از داستان، اوضاع روحی و احساسی و درونیِ خود را خبر می‌دهد در آخرین فصلِ داستان خبر شهادت همسرش را می‌آورند. در بخشی از داستان آمده است:

وقتی‌ که خانه را ترک می‌کردی، چکمه‌هایت را جفت کرد. چفیه را به گردنت انداخت، قرآن و آب و آینه را طاق نصرت راهت ساخت. چون نگاهش کردی، اشک‌هایش را با پس‌دست پاک کرد؛ اما نگفت نرو. و تو ماندی، ماندی تا آخرین گلوله‌ات را به‌سوی دشمن انداخته باشی. ماندی با سرفه‌های پی‌درپی و پایی که دیگر نبود. چشمی که برق نمی‌زد یا آستینی خالی در باد. اما نشکستی. محکم و استوار ماندی.[۴]

جوایز و افتخارات

  • «جای خالی آفتابگردان‌ها» مجموعه داستان‌های کوتاه جنگ، سال۱۳۸۴ کتاب برگزیده بنیاد حفظ آثار و ارزش‌ها دفاع مقدس
  • «آرام، شب به خیر»، جایزه اول از سوی دفتر زنان وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی[۱۴]
  • نویسندهٔ زن برگزیده ادبیات هشت سال دفاع مقدس
  • کوچه اقاقیا رمان برگزیده یک دهه از سوی آموزش‌وپرورش
  • هفت بند برندهٔ جایزهٔ سطرهای سرخ از بنیاد شهید
  • تقدیرشده به‌عنوان سی سال فعالیت ادبی جشنوارهٔ پروین اعتصامی

بررسی چند اثر از تجار

رمان «پرنده پریدنی است»

راضیه تجار در زمینهٔ زندگی‌نامه داستانی تبحر خاصی دارد و با قلمی شاعرانه رمان پرنده پریدنی است را برای نوجوانان براساس زندگی شیرودی و «آواز پرواز» را براساس زندگی بابایی نوشته است.[۱۴]

مجموعه‌ داستان‌ هفت بند

هفت بند مجموعه‌ای از داستان‌های راضیه تجار است که براساس زندگی زنان و خانواده‌های رزمندگانی نوشته شده که در انتظار بازگشت عزیزان خود نشسته‌اند.[۱۴]
تجار، در دو دههٔ اخیر، از نویسندگان برجسته ادبیات داستانی دفاع مقدس است. در میان داستان‌های کوتاه وی، داستان هفت بند از مجموعه داستانی با همبن نام، در زمرهٔ بهترین آثار اوست. تحلیل این اثر نشان می‌دهد که تجار، با مبانی و اصول فنی داستان‌نویسی کوتاه به‌خوبی آشنا بوده و توانسته است با آغاز و پایان‌بندی مناسب، طرح و پیرنگ منسجم و استوار، شخصیت‌پردازی مناسب، فضاسازی و صحنه‌پردازی‌های تاثیرگذار و به‌کارگیریِ سبک بیانیِ خاص و نثری ویژه، اثر داستانی برجسته‌ای را به عرصهٔ ادبیات داستانی دفاع مقدس عرضه کند.[۱۵]

رمان کوچهٔ اقاقیا

رمان کوچه اقاقیا از زبان راوی سوم شخص روایت می‌شود. نویسنده به نابسامانی‌ِ خانوادگی و اجتماعی زندگی زنان ایرانی در دههٔ ۲۰و۳۰ پرداخته است. اقشار مختلفی از زنان جامعه‌ که به مظلومیت خو گرفته‌اند و در ناکامی‌ها و ناملایمات زندگی تسلیم می‌مانند. تجار همچنین فیلم‌نامه‌ای را براساس این رمان برای مرکز سیما فیلم نوشت.[۴]
مؤلّفه‌­های مؤثر در نگارش این رمان:

  • زبان زنانه
  • عواطف زنانه
  • مسائل فرهنگی مربوط به زنان در این رمان.

زبان زنان در این رمان دارای تکرار کلمات یا اجزای جمله برای تشدید و تأکید بر حس عاطفی مدنظر است. بیشتر زنان این رمان از گفتارهای قطعی می‌پرهیزند و در گفتار اغلب آن‌ها نوعی تعریض به‌چشم می‌خورد. حضور دویست‌ونودوهشت واژهٔ رنگی و تعدّد به‌­کارگیری رنگ‌­های مختلف با جزئیّات آن در زبان اشخاص این رمان، بدان رنگ‌ زنانه بخشیده­ است. علاوه‌بر این، عاطفهٔ مادری یکی از قوی­‌ترین انواع و اشکال عواطف زنانه در این رمان است. کاربرد کمتر دشواژه‌ها نیز بر سبک زنانهٔ آن تأکید دارد. همچنین به‌دلیل فقر علمی و فرهنگی اغلب زنان در موقعیت‌های مبهم، به خرافات و باورهای عامیانه‌­ای روی آورده­‌اند. در این رمان مصادیق متعددی از مسائل فرهنگی و اجتماعی آورده شده است که نگاه ابزاری به زنان را آشکار می­‌کند و نشان می‌دهد که حقوق اجتماعی زنان آن دوران همسطح مردان نیست.[۱۶]

داستان گلریزان

داستان گلریزان، قصه درد، رنج، ناکامی و نادیده‌انگاشتن زنان است. زنانی از سه نسل متفاوت و با سرنوشتی مشابه. بی‌بی از غصه دق می‌کند، مرجان و مادرش همانند کالای جنسی تن به ازدواجی ناخواسته و دردناک می‌دهند که درواقع طی معامله‌ٔ آقامصطفی با اوس‌رجب، مصادره می‌شوند. زنان این داستان در مقابل سرنوشت، سنت‌ها و مردان کاملاً تسلیم و وابسته‌اند و هیچ اختیار و اراده‌ای از خود ندارند. تنها واکنش آن‌ها به حوادث یا نفرین و آه و ناله است، یا گریه. طی داستان، زنان در فضای خانه محصور بوده، وابسته مردان، سنت و سرنوشت‌اند. از لحاظ زمانی هم تفاوتی بین این سه نسل نیست. هم بی‌بی و عزیزخانم و هم مرجان محکوم‌ به یک سرنوشت تلخ و مشابه‌اند و شیوهٔ زندگی آن‌ها کاملاً شبیه هم است.[۱۲]

ناشرانی که با او کار کرده‌اند

بیشتر آثار تجار در انتشارات حوزهٔ هنری (سوره مهر) به‌چاپ رسیده است. همچنین با ناشرانی چون نشر شاهد نیز کار کرده است.[۲]

تعداد چاپ‌ها و تجدیدچاپ‌های کتاب‌ها

راضیه تجار طی ۳۰ سال فعالیت ادبی، بیش از ۴۰ عنوان کتاب به‌چاپ رسانده است که بسیاری از آن‌ها بارها و بارها تجدید چاپ شده‌اند.[۲]

منبع‌شناسی

  • تحلیل عناصر داستانی داستان‌های کوتاه راضیه تجار: پایان‌نامه، دولتی، دانشگاه پیام نور استان گیلان، مرکز پیام نور رشت . ۱۳۹۵، مقطع کارشناسی ارشد[۱۷]
  • بررسی جلوه‌های پایداری در آثار داستانی راضیه تجار: پایان‌نامه دولتی، دانشگاه پیام نور استان گیلان، ۱۳۹۵، کارشناسی ارشد[۱۸]
  • مقایسه تحلیلی شخصیت زن در آثار راضیه تجار و زویا پیرزاد: پایان‌نامه، دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه اصفهان، ۱۳۸۹، (کارشناسی‌ارشد)[۱۹]

پانویس

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «مؤسسهٔ خانه کتاب درگذشت همسر راضیه تجار را تسلیت گفت». 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «صفحهٔ راضیه تجار». 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «گفت‌وگو با راضیه تجّار». پیام زن. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ ۴٫۶ ۴٫۷ «راضیه تجار». 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ بی‌نیاز، امید. «دست‌هایی برای نوشتن بالا می‌روند». روزنامهٔ رسالت (تهران). 
  6. «جبههٔ فرهنگی انقلاب اسلامی قدردان راضیه تجار خواهد بود». 
  7. «بیانیه‌ای از هنرمند پیشکسوت در حمایتِ صالحی‌ امیری». 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «نکوداشت راضیه تجار در جایزه قلم زرین». 
  9. «صحبت‌های حداد عادل دربارهٔ راضیه تجار». 
  10. «دست‌هایی برای نوشتن بالا می‌روند». روزنامهٔ ایران. 
  11. «راضیه تجار و نگاهی به کوچه اقاقیای او». مجلهٔ ادبیات داستانی. 
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ ۱۲٫۳ بررسی جایگاه زن در آثار سیمین دانشور، فرشته مولوی و راضیه تجار. 
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ تجار، زن شیشه‌ای.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ «نگذاریم سوژه‌های جنگ فراموش شوند». روزنامهٔ ایران. 
  15. «بررسی شکل و ساختار داستان کوتاه هفت بند (از مجموعه آثار داستانی ادبیات مقاومت)». نخستین همایش ادبیات مقاومت با محوریت شهدای دانشجو استان خراسان شمالی، ۱۳۹۶. 
  16. «بررسی سبک زنانه در رمان کوچهٔ اقاقیا». زن و فرهنگ. 
  17. «تحلیل عناصر داستانی داستان‌های کوتاه راضیه تجار». 
  18. «بررسی جلوه های پایداری در آثار داستانی راضیه تجار». 
  19. «مقایسه تحلیلی شخصیت زن در آثار راضیه تجار و زویا پیرزاد». 

منابع

  1. «گفت‌وگو با راضیه تجار». پیام زن، ش. ۱۲۱ (۱۳۸۱). 
  2. محمدی، سایر. «نگذاریم سوژه‌های جنگ فراموش شوند». روزنامهٔ ایران (تهران)، ش. ۳۶۷۱ (۱۳۸۶). 
  3. گل‌پرور، یوسف. «بررسی شکل و ساختار داستان کوتاه هفت بند (از مجموعه آثار داستانی ادبیات مقاومت)». نخستین همایش ادبیات مقاومت با محوریت شهدای دانشجو استان خراسان شمالی (بجنورد)، ۱۳۹۶. 
  4. عرب یوسف‌آبادی، فائزه و شهلا کلبعلی. «بررسی سبک زنانه در رمان کوچهٔ اقاقیا». زن و فرهنگ (تهران) ۱۰، ش. ۳۵ (بهار ۱۳۹۷). 
  5. جمالی، شهروز و سیده رؤیا سجادی. «بررسی جایگاه زن در آثار سیمین دانشور، فرشته مولوی و راضیه تجار». فصلنامهٔ تخصصصی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد سنندج (سنندج)، ش. ۲۴ (پاییز۱۳۹۴). 
  6. ولی‌مرادی، فرشته. «راضیه تجار و نگاهی به کوچه اقاقیای او». مجلهٔ ادبیات داستانی (تهران)، ش. ۸۸ (اسفند۱۳۸۳وفروردین۱۳۸۴). 
  7. بی‌نیاز، امید. «دست‌هایی برای نوشتن بالا می‌روند». روزنامهٔ ایران (تهران)، ش. ۳۶۳۰ (۱۳۸۶). 
  8. تجار، راضیه (۱۳۹۳). زن شیشه‌ای. تهران: سورهٔ مهر.

پیوند به بیرون